Τρέχουν να προλάβουν: Ιστορικό κύμα φυγής στη σύνταξη

Σύμφωνα με το «Ατλας», η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με τη μεγαλύτερη έξοδο από τη Μεταπολίτευση

Με ολοένα και γρηγορότερους ρυθμούς συνεχίζεται το μεγάλο κύμα φυγής ασφαλισμένων προς τη σύνταξη, με τους ειδικούς της κοινωνικής ασφάλισης να εκτιμούν ότι το 2026 θα καταγραφεί ως χρονιά ρεκόρ. 

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του πληροφοριακού συστήματος «Ατλας» του e-ΕΦΚΑ για το δεκάμηνο Ιανουάριος – Οκτώβριος 2026, η Ελλάδα βρίσκεται αντιμέτωπη με το μεγαλύτερο κύμα μαζικής φυγής στη συνταξιοδότηση στην ιστορία της. Συνολικά υποβλήθηκαν 190.214 νέες αιτήσεις, εκ των οποίων οι 183.214 αφορούν εγχώριες διαδικασίες και οι 7.000 είναι «διεθνείς» αιτήσεις. Το μέγεθος της εξόδου αυτής ξεπερνά κάθε προηγούμενο από τη Μεταπολίτευση, αλλά και από την ίδρυση του ενιαίου φορέα ασφάλισης, το 2017, όπως αναφέρει η ΕΝΥΠΕΚΚ, με ένα ιδιαίτερα έντονο χαρακτηριστικό: οι 7 στις 10 αιτήσεις υποβάλλονται από γυναίκες.

Τα γενικά συμπεράσματα και η ανάλυση των δεδομένων αναδεικνύουν τρεις κεντρικούς άξονες που πυροδοτούν αυτή την πρωτοφανή εξέλιξη:

– Ο φόβος για αυτόματη αύξηση των ορίων ηλικίας συνταξιοδότησης. Η ανησυχία αυτή πηγάζει από την αναπόφευκτη ενεργοποίηση της «ρήτρας προσδόκιμου», που προβλέπεται στο θεσμικό πλαίσιο των μνημονιακών νόμων και συνδέει τα όρια με το προσδόκιμο ζωής. Αν και αυτό αποφεύχθηκε προσωρινά για το 2027, θεωρείται σχεδόν βέβαιο ότι μετά τις εκλογές θα αποκαλυφθεί πως τα όρια ηλικίας θα αυξηθούν από τις αρχές του 2030, τουλάχιστον κατά έξι μήνες.

– Οι σημαντικές μειώσεις στις νέες συντάξεις, οι οποίες υπολογίζονται πλέον με βάση τις αποδοχές ολόκληρου του εργασιακού βίου και όχι της καλύτερης ή της τελευταίας πενταετίας, οδηγώντας σε απώλειες που αγγίζουν ή ξεπερνούν το 30%.

– Το φαινόμενο των εργαζόμενων συνταξιούχων, καθώς οι μόνιμες περικοπές των προηγούμενων ετών έχουν αναγκάσει περισσότερους από 310.000 συνταξιούχους με μέση ηλικία τα 68-69 έτη να επανενταχθούν στην αγορά εργασίας εκμεταλλευόμενοι τις νέες, ευνοϊκότερες συνθήκες απασχόλησης.

Η κατάσταση αυτή διαμορφώνεται σε ένα περιβάλλον όπου η Ελλάδα κατέχει ήδη μία από τις πρώτες θέσεις στην Ευρώπη στα γενικά όρια ηλικίας (67ο έτος ή 62ο με 40 χρόνια ασφάλισης) και διαθέτει έναν από τους πιο γηρασμένους πληθυσμούς συνταξιούχων, με το 80,28% να είναι άνω των 65 ετών.