Σερβία: Μπαράζ συλλήψεων, έρευνες για διαφθορά και μια «ύποπτη» πτήση προς τη Μόσχα

Η ραγδαία πολιτική αλλαγή στη Σερβία, μετά τον εκλογικό θρίαμβο της «Φοιτητικής Λίστας» έναντι του κόμματος SNS του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, έχει πυροδοτήσει ένα ντόμινο εξελίξεων σε δικαστικό και πολιτικό επίπεδο. Αν και η νέα πλειοψηφία δεν έχει αναλάβει ακόμη τα ηνία, οι εισαγγελικές αρχές κινούνται με πρωτοφανή ταχύτητα, ανοίγοντας υποθέσεις διαφθοράς και προχωρώντας σε συλλήψεις που μέχρι πρότινος φάνταζαν αδιανόητες.

Η επεισοδιακή πτήση προς τη Μόσχα

Ένα ενδεικτικό περιστατικό του κλίματος που επικρατεί σημειώθηκε στις 3 Νοεμβρίου. Πτήση της Air Serbia με προορισμό τη Μόσχα διατάχθηκε να επιστρέψει στο Βελιγράδι, ενώ πετούσε πάνω από τη Λιθουανία. Ανάμεσα στους επιβάτες βρίσκονταν τρία κορυφαία στελέχη του καθεστώτος Βούτσιτς με στενούς δεσμούς με τη Ρωσία:

• Ο Αλεξάνταρ Βούλιν, πρώην υπουργός και πρώην επικεφαλής της υπηρεσίας πληροφοριών (BIA), ο οποίος τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις από το 2023.

• Ο Ντούσαν Μπαγιάτοβιτς, επί χρόνια διευθυντής της κρατικής εταιρείας φυσικού αερίου Srbijagas.

• Ο Νέναντ Πόποβιτς, υπουργός άνευ χαρτοφυλακίου.

Η επίσημη διαρροή απέδωσε την αναστροφή της πτήσης σε παραβίαση των κανόνων ασφαλείας από τον Βούλιν, ο οποίος φέρεται να επιβιβάστηκε χωρίς έλεγχο. Ο ίδιος υποστήριξε ότι ταξίδευε στη Μόσχα για τη συμφωνία φυσικού αερίου, κάτι που ο Μπαγιάτοβιτς διέψευσε, δηλώνοντας άγνοια για τον σκοπό του ταξιδιού των άλλων δύο.

Στο μικροσκόπιο εξαγορά ψήφων και οικονομικά σκάνδαλα

Παράλληλα, καταγράφεται ένα μπαράζ συλλήψεων και παρεμβάσεων από τις Αρχές:

• Εκλογική νοθεία: Συνελήφθησαν τέσσερα άτομα στο Νόβι Σαντ για εξαγορά ψήφων και άλλα έξι στο Μάλι Ζβόρνικ για παράνομες εγγραφές ψηφοφόρων από τη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.

• Τραπεζικό σκάνδαλο: Συνελήφθη ο Ντάβορ Ματσούρα, ιδιοκτήτης της Alta Bank (η οποία συνδέεται με το SNS και ρωσικά κεφάλαια), με την κατηγορία ότι απέκτησε παράνομη πρόσβαση στο θησαυροφυλάκιο και αφαίρεσε 383 εκατ. ευρώ, αμέσως μετά την ανάκληση της άδειας της τράπεζας από την Εθνική Τράπεζα της Σερβίας.

• Δημόσιος τομέας: Χειροπέδες πέρασαν σε υψηλόβαθμους αστυνομικούς, διευθυντές κρατικών οργανισμών (όπως του Δημοκρατικού Υδρομετεωρολογικού Ινστιτούτου) και στελέχη δημοσίων επιχειρήσεων για κατάχρηση εξουσίας.

Επιπλέον, μετά από αναφορές και βίντεο που υποδείκνυαν μαζική καταστροφή εγγράφων σε δημόσιες υπηρεσίες, η γενική εισαγγελέας Ζαγκόρκα Ντολόβατς εξέδωσε δεσμευτική οδηγία (29/10) για τη διαφύλαξη των κρατικών αρχείων.

Ο κίνδυνος των «βιαστικών» διώξεων

Αυτή η αιφνίδια υπερδραστηριότητα της Δικαιοσύνης προκαλεί και σκεπτικισμό. Η εισαγγελέας Μπογιάνα Σάβοβιτς σημειώνει ότι η κινητοποίηση πιθανώς αποτελεί προσπάθεια των εισαγγελέων να κερδίσουν την εύνοια της νέας εξουσίας: «Δείχνουν τι θα μπορούσαν να είχαν κάνει, αλλά δεν ήταν διατεθειμένοι να κάνουν μέχρι πριν από δέκα ημέρες», αναφέρει, εκφράζοντας την ελπίδα οι βιαστικές κινήσεις να μην οδηγήσουν σε πρόχειρα κατηγορητήρια.

Την ίδια ανησυχία συμμερίζεται και η νεοεκλεγείσα βουλευτής της Φοιτητικής Λίστας, Τάνια Άρσιτς, προειδοποιώντας ότι προτεραιότητα πρέπει να είναι η ισχυρή τεκμηρίωση και όχι η ταχύτητα, προκειμένου να μην υπάρξουν αθωώσεις των προσώπων που βρίσκονταν στην κορυφή της κυβέρνησης λόγω έλλειψης στοιχείων. Από την πλευρά του, ο πρώην πρόεδρος Αλεξάνταρ Βούτσιτς διαμηνύει ότι δεν φοβάται καμία σύλληψη, καθώς, όπως υποστηρίζει, δεν υπάρχουν στοιχεία εναντίον του για οικονομικές ατασθαλίες.

Η πραγματική δοκιμασία, όπως τονίζει η Σάβοβιτς, θα κριθεί στις δικαστικές αίθουσες και στην ανάγκη ριζικής αλλαγής του δικαστικού και αστυνομικού συστήματος, το οποίο επί δεκαετίες προήγαγε την «τυφλή υπακοή» και την αυτολογοκρισία. Μόνο έτσι θα φανεί εάν η Σερβία αλλάζει πραγματικά σελίδα ή εάν απλώς αλλάζει κέντρο εξουσίας.