Η ανθρώπινη φύση όταν πιεστεί αντιδρά. Κάποιες φορές γίνεται και εκδίκηση Από τον
Θύμιο Λυμπερόπουλο*
Η Ιστορία επαναλαμβάνεται, κάποιες φορές για να δρομολογηθούν οι απαραίτητες ισορροπίες, κάποιες άλλες για να διαπιστώνονται τα λάθη και να διορθώνονται.
Η πολιτική Ιστορία του τελευταίου αιώνα περιλαμβάνει δύο παγκόσμιους πολέμους (συμμετοχή της χώρας μας και στους δύο) και πλήθος μικρότερων αλλά εξίσου σημαντικών γεγονότων. Με το τέλος του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου στο πολιτικό λεξιλόγιο εισήχθη ένας νέος όρος, ο νεοφιλελευθερισμός.
Πρόκειται για μία ακραία ιδεολογία που στοχεύει στην πλήρη κυριαρχία των αγορών από τις πολυεθνικές και στην πλήρη απελευθέρωση των κοινωνιών από την κρατική πρόσβαση ή παρέμβαση του κράτους (φεουδαρχικά πρότυπα). Στην ουσία πρόκειται για τη «μεγάλη επιστροφή» των πολυεθνικών, οι οποίες προσπαθούν να επανακτήσουν τα προνόμια που έχασαν από τη μεταπολεμική εποχή και τις κεϊνσιανές ρυθμίσεις.
Ο Τζον Μέιναρντ Κέινς, δημιουργός της κεϊνσιανής σχολής στην επιστήμη της οικονομίας, ήταν Αγγλος οικονομολόγος, καθηγητής πανεπιστημίου και συγγραφέας. Στο βιβλίο του «Οι οικονομικές συνέπειες της ειρήνης» το 1919 προέβλεπε ότι η Γερμανία δεν θα μπορούσε να πληρώσει τις πολεμικές αποζημιώσεις που απαίτησαν από αυτήν οι νικητές και γι’ αυτό θα οδηγηθεί πάλι σε πόλεμο, μεγαλύτερης κλίμακας αυτής τη φορά. Η ίδια η Ιστορία τον δικαίωσε.
Στο δεύτερο βιβλίο του, «Γενική θεωρία της απασχόλησης του τόκου και του χρήματος», απέδειξε ότι, για να λυθεί το πρόβλημα της ύφεσης και της ανεργίας που αντιμετώπιζε ο δυτικός κόσμος θα έπρεπε το κράτος να χρηματοδοτήσει την οικονομία και τις επιχειρήσεις, και αυτός ήταν ο ασφαλέστερος δρόμος για να δημιουργηθούν νέες θέσεις εργασίας. Η ρύθμιση του Κέινς προέβλεπε την αναδιανομή μέρους των κερδών των επιχειρήσεων στις ασθενέστερες κοινωνικές ομάδες προκειμένου να αποφεύγονται η κοινωνική οργή και οι αναταραχές. Σε περιόδους οικονομικής κρίσης (όπως αυτή που διανύουμε σήμερα) ο Κέινς πρότεινε την αύξηση των δημόσιων δαπανών, οι οποίες θα πρέπει να ξοδεύονται ως επιδόματα ανεργίας ή ως κοινωνικές παροχές όχι για να επιτευχθεί αναδιανομή του πλούτου, αλλά για να επανέλθουν η κανονικότητα και η ισορροπία στις κοινωνίες. Θεωρεί εγκληματική την αύξηση της φορολογίας σε περιόδους κρίσης και προτρέπει τις κυβερνήσεις σε αύξηση των ελλειμμάτων (σε περιόδους κρίσης), τα οποία θα χρηματοδοτούνται από πλεονάσματα στις καλύτερες εποχές.
Το μοντέλο του Κέινς υιοθετήθηκε από όλο τον δυτικό κόσμο και κυριάρχησε έως τις αρχές της δεκαετίας του ‘80. Οι δύο πετρελαϊκές κρίσεις (τεχνητές για τους περισσότερους οικονομικούς αναλυτές) και η παταγώδης αποτυχία των σοσιαλιστικών οικονομιών κατεύθυνε τις κυβερνήσεις των χωρών προς τις ιδιωτικοποιήσεις, στην απορρύθμιση (dere gulation) και στη συρρίκνωση του δημόσιου τομέα, θεωρώντας ότι έτσι θα έδιναν νέα ώθηση στις οικονομίες. Η παγκόσμια οικονομική ελίτ είχε πετύχει τον στόχο της. Η ιδεολογική κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού ήταν τέτοια, που λίγα χρόνια αργότερα θεωρήθηκε επίσημη ιδεολογία της παγκοσμιοποίησης.
Σήμερα, στο λυκόφως του 2016, ο όρος «εθνική οικονομία» έχει εκφυλιστεί. Δεν υπάρχει. Ολα δρομολογούνται, καθοδηγούνται και καθορίζονται με «τη συναίνεση της Ουάσινγκτον», την έδρα δηλαδή της Διεθνούς Τράπεζας, του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, του Διεθνούς Οργανισμού Εμπορίου, του ΟΟΣΑ και διάφορων άλλων παγκόσμιων οργανισμών.
Τι σημαίνει λοιπόν στην πράξη «νεοφιλελευθερισμός»; Παγιωμένη πολιτική λιτότητας μέσα από μία σειρά «νομισματικών παιχνιδιών», υψηλή φορολογία πολιτών και μικρομεσαίων επιχειρήσεων, αυστηρός έλεγχος δημοσιονομικών δαπανών, συμπίεση (έως και εξάντληση) των εισοδημάτων, περιορισμός (έως κατάργηση) της ιδιοκτησίας.
Είναι κατανοητό ότι η κυριαρχία του νεοφιλελευθερισμού στην Ελλάδα εκμηδένισε τις επιλογές των πολιτών. Στην ουσία, διαλέγουμε ποιος θα μας σκοτώσει. Από το 2010 και μετά όλες οι κυβερνήσεις, άλλες περισσότερο ( Παπανδρέου, Σαμαράς), άλλες λιγότερο (κυβέρνηση Τσίπρα), έγιναν «δεκανίκια» των πολυεθνικών και ακολούθησαν συνειδητά ή αναγκαστικά τους κανόνες της παγκοσμιοποίησης, που υπαγορεύουν «θάνατο» στους μικροεπαγγελματίες και κατακόρυφη αύξηση της κερδοφορίας των πολυεθνικών. Λυπάμαι που το λέω, αλλά ως κοινωνία κοιμόμαστε τον ύπνο του δικαίου και καταπίνουμε αμάσητα οποιαδήποτε νεοφιλελεύθερη σαβούρα μάς σερβίρουν. Πόσο αφελής μπορεί να είναι κάποιος, αν πιστεύει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης (το πιο αντιπροσωπευτικό πολιτικό δείγμα του άκρατου νεοφιλελευθερισμού), εφόσον γίνει πρωθυπουργός, θα προωθήσει πολιτικές που θα βγάλουν τον λαό από τη φτώχεια και την ανεργία;
Η καραμέλα περί ανταγωνιστικής οικονομίας που θα επιτευχθεί μέσω μειώσεων μισθών και συντάξεων, με κατάργηση κοινωνικών παροχών και με αυτορύθμιση των αγορών, πιπιλίζεται από βολεμένους πολιτικούς που νοιάζονται μόνο για τον μισθό τους και την καριέρα τους. Ποσώς ενδιαφέρονται για την πατρίδα. Ποσώς ενδιαφέρονται για τους Ελληνες που μαραζώνουν μέρα με τη μέρα.
Ας μας πει κάποιος από τους φωστήρες του πολιτικού μας κόσμου πώς θα δικαιωθεί η εργασία των ανθρώπων με μισθούς Βουλγαρίας που από το πρώτο Μνημόνιο προβλέπονται -και υπέγραψαν οι περισσότεροι- ως τελικός στόχος;
Πού θα βρεθεί καταναλωτής να αγοράσει τα προϊόντα των πολυεθνικών που σας καθοδηγούν;
Τι σχέση έχει ο αθέμιτος ανταγωνισμός που ΕΣΕΙΣ, με τις πολιτικές σας, καθιερώσατε, με την οικονομική δικαιοσύνη και τον δίκαιο επιμερισμό των φορολογικών βαρών;
Ο,τι κι αν κάνετε, όσο κι αν σφίγγετε το σχοινί στον λαιμό των άνεργων και εξαθλιωμένων ανθρώπων, να θυμάστε ότι η ανθρώπινη φύση, όταν πιεστεί, αντιδρά. Και κάποιες φορές έχει τόση οργή και τόσο πόνο, που η αντίδραση γίνεται εκδίκηση. Οσο ξεχνάτε ότι η οικονομία πρέπει να υπηρετεί τον άνθρωπο και όχι ο άνθρωπος την οικονομία τόσο θα ελλοχεύει ο κίνδυνος μιας κοινωνικής εξέγερσης, για την οποία οι μοναδικοί υπεύθυνοι θα είστε εσείς. Οι εντολολήπτες της νέας τάξης πραγμάτων, οι τοποτηρητές της παγκόσμιας «νεοφεουδαρχικής» κλίκας. Εσείς, οι νεοφιλελεύθεροι εργολάβοι μιας θανατηφόρας παγκόσμιας ασθένειας (παγκοσμιοποίηση), που σκοτώνει ψυχές και γεννά μερίσματα και χρήμα.
*Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας
Ιδιοκτητών ταξί
