Οι πολύνεκρες επιθέσεις την Κυριακή σε χριστιανικούς ναούς της Αιγύπτου (σε συνέχεια των αλλεπάλληλων περιστατικών σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες) αποτελούν μικρό μόνο δείγμα της αυξημένης απειλής της διεθνούς τρομοκρατίας, για την οποία και η χώρα μας οφείλει να βρίσκεται σε διαρκή ετοιμότητα. Από τον
Αλέξανδρο Τάρκα*
Αν και η Ελλάδα παραμένει νησίδα ασφάλειας και σταθερότητας και, κατά μία εκδοχή, οι ισλαμιστές δεν έχουν συμφέρον να την πλήξουν, επειδή αποτελεί χώρα εισόδου και «τράνζιτ» μεταξύ δυτικής Ευρώπης και Μέσης Ανατολής, κανένα σοβαρό κράτος δεν είναι δυνατόν να επιτρέπει στον εαυτό του παρόμοιους εφησυχασμούς.
Δεν μπορούν να αποκλειστούν η αλλαγή προτεραιοτήτων των τρομοκρατών, το ενδεχόμενο προβοκάτσιας, η πιθανότητα εσωτερικών συγκρούσεών τους στο έδαφός μας και η εδώ εκδήλωση ενεργειών κατά δυτικών στόχων. Ούτε φυσικά ισχύει το δόγμα της δεκαετίας του ʼ80 (αν ίσχυε και τότε), ότι η Ελλάδα δεν κινδυνεύει πολύ λόγω των παραδοσιακών σχέσεών της με τον αραβικό κόσμο, που τη διαφοροποιούν από άλλα μέλη του ΝΑΤΟ και της Ε.Ε.
Αντίθετα, στο πλαίσιο της διεθνούς τρομοκρατικής απειλής, από την οποία δεν εξαιρείται καμία χώρα, η Αθήνα έχει άμεσο συμφέρον αξιοποίησης των πολιτικών και μέσων προστασίας που παρέχουν η Ατλαντική Συμμαχία και η Ευρώπη. Καλά πληροφορημένες πηγές επισημαίνουν ότι έπειτα από πολυετείς καθυστερήσεις η Ευρώπη ασχολείται, επιτέλους, σοβαρά ιδρύοντας αντιτρομοκρατικά κέντρα αφενός στην Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης (το άτυπο «υπουργείο Εξωτερικών» της Ε.Ε.) και αφετέρου στη Europol.
Το θετικό στοιχείο είναι ότι η Europol αποφάσισε να καλύψει όλο το εύρος της απειλής, ιδρύοντας υποτομείς στρατηγικής, επιχειρήσεων και συνεργασίας των μελών. Οπως συνήθως συμβαίνει, η Ε.Ε. δεν κινείται εξίσου γρήγορα, αλλά τουλάχιστον το δικό της κέντρο αποτελεί το πρώτο θεσμικό βήμα μετά 13 ολόκληρα χρόνια, όταν ιδρύθηκε θέση συντονιστή Αντιτρομοκρατικής Δράσης ως απάντηση στις πολύνεκρες επιθέσεις του Μαρτίου του 2004 στη Μαδρίτη. Παράλληλα η Ε.Ε. είναι πιθανότατο τους επόμενους μήνες να χρειαστεί να προχωρήσει σε νέες πρωτοβουλίες λόγω της διαφοροποίησης της συνεργασίας της με τις Ηνωμένες Πολιτείες. Αν και η διοίκηση Τραμπ έχει επιβεβαιώσει κατηγορηματικά τη στενή συνεργασία μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού, το Κογκρέσο επανεξετάζει την κατανομή κονδυλίων για τα αντιτρομοκρατικά προγράμματα.
Η πιθανότερη εξέλιξη είναι ότι από το 2018 οι ΗΠΑ θα χρησιμοποιήσουν μεγαλύτερο μέρος του προϋπολογισμού για εσωτερικές ανάγκες ασφάλειας και θα περιορίσουν τη χρηματοδότηση προγραμμάτων συνεργασίας στο εξωτερικό, οπότε η Ε.Ε. θα πρέπει να καταβάλει η ίδια περισσότερους ευρωπαϊκούς πόρους κατά της τρομοκρατίας. Πρόκειται για σχέδιο που έχει ομοιότητες με την απαίτηση των ΗΠΑ για αμυντικές δαπάνες 2% του ΑΕΠ των ευρωπαϊκών μελών του ΝΑΤΟ, αλλά το χρονοδιάγραμμα θα είναι πιο ασφυκτικό.
Κατά την αμερικανική πλευρά, επείγει ταυτόχρονα η επίτευξη προόδου στην καταγραφή ή και πρόβλεψη, με τη χρήση νέων τεχνολογικών μεθόδων, των κινήσεων υπόπτων (ιδίως ισλαμιστών με ευρωπαϊκή -διπλή- υπηκοότητα που επιστρέφουν από τη Συρία και γενικότερα τη Μέση Ανατολή) ως συνέχεια και σχετικών συνομιλιών του επιτρόπου Δημ. Αβραμόπουλου στις ΗΠΑ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, κύριο σημείο προβληματισμού, με άμεσο ελληνικό ενδιαφέρον λόγω και της τουριστικής βιομηχανίας, παραμένει η ασφάλεια της Πολιτικής Αεροπορίας (με παράδειγμα τον συνωστισμό στον αερολιμένα «Ελ. Βενιζέλος» με τις νέες διαδικασίες που υιοθετήθηκαν προ ημερών, αλλά εν μέρει ανεστάλησαν για λίγους μήνες).
Οι ξένοι ειδικοί μιλούν, έστω καθ’ υπερβολήν, για τα «έξυπνα κινητά που είναι οι βόμβες μολότοφ της εποχής μας», υπογραμμίζοντας τη συνεχιζόμενη χρήση των μεταναστευτικών οδών από τρομοκράτες, καθώς και τα στοιχεία επαφών μεταξύ τρομοκρατών και οργανωμένου εγκλήματος για στρατολόγηση νέων μελών και χρηματοδότηση.
*Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία»
και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης
επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη
