Η Ιστορία μάς δείχνει πως όσοι αξιοποίησαν μια εθνική κρίση για ευτελή προσωπικά κίνητρα στο τέλος προκάλεσαν μεγάλη πολιτική εθνική βλάβη στη χώρα
Την άνοιξη του 2016 η τουρκική προκλητικότητα στο Αιγαίο ήταν σε έξαρση. Η Ακτοφυλακή της γείτονος δοκίμαζε σε ημερήσια βάση την ψυχραιμία των ημετέρων Αρχών με διαρκή επεισόδια, εμπλοκές, επακουμβήσεις ακόμη και διεμβολισμό σκαφών του Λιμενικού μας. Το ίδιο συνέβαινε και στον ουρανό με διαρκείς παραβιάσεις και παραβάσεις του εναερίου χώρου μας από τουρκικά μαχητικά.
Ο τότε υπουργός Εξωτερικών Νίκος Κοτζιάς, παρά όσα του καταλογίζονται περί δογματισμού και αρτηριοσκληρωτισμού, είναι ένας κατά βάση ανοιχτόμυαλος άνθρωπος. Με τα κουσούρια του. Ενίοτε τον ενοχλεί η κριτική, ενίοτε όμως στα δύσκολα την αναζητά. Αναζητά γενικώς την άλλη ματιά.
Γνωρίζοντας τις ισχυρότατες διαφωνίες μου για τους χειρισμούς του ΣΥΡΙΖΑ στο Μακεδονικό, δεν δίστασε να με πάρει μαζί του στα Σκόπια, στην κρίσιμη συνάντησή του με τον ομόλογό του Ντιμιτρόφ, ενώ ζήτησε να με έχει απέναντί του σε εκπομπή της ΕΡΤ, λίγο πριν από την υπογραφή της Συμφωνίας των Πρεσπών. Εν γνώσει του ότι θα τον αντέκρουα.
Εκείνες τις ημέρες της κρίσης με τους Τούρκους στο Αιγαίο, ο Κοτζιάς ψαχνόταν. Είχε μια υποψία ότι η γείτων εξήγαγε ως κρίση τα εσωτερικά της στο Αιγαίο, αλλά δεν είχε την κατάλληλη τεκμηρίωση. Συγκάλεσε, λοιπόν, τότε στον πρώτο όροφο του νεοκλασικού κτιρίου της οδού Ακαδημίας μια sui generis σύσκεψη. Συγκεκριμένα, στη μεγάλη αίθουσα που βρίσκεται αριστερά, μόλις ανέβεις τα αυτοκρατορικά σκαλιά με το παχύ κόκκινο χαλί.
Εχοντας δίπλα του τον γενικό γραμματέα του υπουργείου Εξωτερικών, υποδέχτηκε έναν γαλαξία από καθηγητές Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Σχέσεων, από αναλυτές, από πρυτάνεις, από (μετρημένους στα δάχτυλα) αιρετικούς εκπροσώπους ΜΜΕ. Μεταξύ των προσκεκλημένων βρίσκονταν ένας σημερινός βουλευτής της Ν.Δ. και ένας υφυπουργός της Ν.Δ. που τότε δεν είχαν εμπλακεί στην πολιτική αλλά ήταν γνώστες ιδεολογικής ταυτότητας και μετείχαν με την ακαδημαϊκή τους ιδιότητα. Ο υπουργός δεν είχε τέτοια «κολλήματα».
Του ήταν αδιάφορο αν ήταν κάποιος δεξιός, αρκεί να ήταν πατριώτης. Οι περισσότεροι, όπως μάθαμε, ήταν καχύποπτοι για τα κίνητρα του υπουργού και ήταν περίεργοι να μάθουν τον λόγο της πρόσκλησής τους. Η απορία όλων λύθηκε όταν ο υπουργός Εξωτερικών αποκάλυψε τις προθέσεις του. «Γιατί νομίζετε ότι ευρίσκεται σε έξαρση η τουρκική προκλητικότητα; Ποια εξήγηση δίνετε;» τους ρώτησε και, σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, έγινε ένας μεγάλος κύκλος τοποθετήσεων, αρκετά γόνιμος, που διήρκεσε δύο ολόκληρες ώρες. Κοινή συνισταμένη δεν υπήρχε.
Θερμό επεισόδιο
Στο πέρας της συσκέψεως ο κύριος Κοτζιάς ρώτησε τον παριστάμενο κρατικό αξιωματούχο: «Να τους το πούμε;» Εκείνος συγκατάνευσε. Τι τους είπαν; Μοιράστηκαν μαζί τους πληροφορίες ότι η επιθετική τουρκική ακτοφυλακή ήταν αυτονομημένη από το παλάτι του «σουλτάνου» και από το υπουργείο Εξωτερικών. Επιδίωκε θερμό επεισόδιο με την Ελλάδα.
Ακόμη, όμως, δεν ήταν σε θέση να διακρίνουν τα κίνητρα εκείνης της αυτονόμησης, της διάσπασης της εξουσίας στον σκληρό της πυρήνα. Η Τουρκία ήταν πάντοτε μια περίεργη χώρα. Ο Ερντογάν δεν εμπιστεύτηκε ποτέ το βαθύ κράτος, διπλωμάτες και στρατιωτικούς. Η απορία όλων, του Κοτζιά περιλαμβανομένου, που ίσως είχε τις υποψίες του αλλά όχι και τις αποδείξεις, λύθηκε ένα βράδυ του θέρους του 2016. Οταν έγινε, έτσι ξαφνικά, το πραξικόπημα, το οποίο ήταν αληθινό πραξικόπημα.
Κορυφαίο πολιτικό πρόσωπο, ανήκον στην οικογένεια Μητσοτάκη, συνδεόμενο φιλικά με τον γιο του Μπιλάλ, που επισκέφθηκε τον Τούρκο πρόεδρο έναν χρόνο αργότερα, το επιβεβαίωσε: «Εμένα; Τα εγγόνια μου;» του έλεγε, γεμάτος θυμό, χτυπώντας το στέρνο του και κάνοντας αναφορά στους υποκινητές του πραξικοπήματος, για το οποίο φέρεται ότι τον ενημέρωσε ο Πούτιν.
Στόχος της έντασης στο Αιγαίο ήταν η πρόκληση θερμού επεισοδίου που θα τον εξέθετε στο εσωτερικό της χώρας του. Οι πραξικοπηματίες δεν τον πρόλαβαν για δευτερόλεπτα στη Μαρμαρίδα, μπήκαν στο ξενοδοχείο και πυροβολούσαν τις γάτες. Ο ιστορικός του μέλλοντος θα αποκαλύψει τι έγινε στον αέρα και δεν τον κατέρριψε το F16 των πραξικοπηματιών που έλεγξαν και την Πολεμική Αεροπορία.
Καταλάβαμε, λοιπόν, εκ των υστέρων ότι το θερμό επεισόδιο του 2016 και η καθημερινή επιθετικότητα δεν στόχευαν εμάς. Εμείς ήμασταν το σαμάρι. Συνδέονταν με βαριές εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία. Εδώ και μία εβδομάδα συμβαίνει τώρα κάτι ανάλογο στο Αιγαίο, αλλά όχι το ίδιο με το 2016. Το τουρκικό κράτος έχει εξαπολύσει όλους τους μηχανισμούς επικοινωνίας του, για να εκφοβίσει τον ελληνικό λαό και το πολιτικό σύστημα ότι θα νομοθετήσει τις γκρίζες ζώνες και θα προκαλέσει θερμό επεισόδιο.
Ένταση
Ο συνάδελφος Μανώλης Κωστίδης μάς διαβάζει κάθε μέρα και την τελευταία παράγραφο των άρθρων του διευθυντή της «Μιλλιέτ», έχει μοντάρει και έχει μεταδώσει και την τελευταία ατάκα κάθε «βαψομαλλιά» απόστρατου της γείτονος. Η ένταση της προβολής του μηνύματος έχει προφανώς στόχο εμάς, αλλά έχει και τους συμμάχους μας στην Ουάσινγκτον για έναν απλό λόγο: Το μήνυμα είναι, παραμονές της επισκέψεως Τραμπ στην Αγκυρα, ότι μπορεί να ανατινάξουμε τη νοτιοανατολική πτέρυγα του ΝΑΤΟ αν δεν πάρουμε όσα ζητάμε. F-35, κυρίως. Αν δεν αρθούν τα βέτο των Ισραηλινών στα κέντρα ισχύος στην Ουάσινγκτον.
Η πιθανότητα να καθίσταται η Ελλάς σάκος του μποξ για τις επιδιώξεις της Τουρκίας είναι υπαρκτή. Η πιθανότητα να μην είναι πραγματική απειλή εναντίον ημών είναι επίσης υπαρκτή. Η πιθανότητα να ασκείται πίεση προς την Αμερική για μια «γρήγορη νίκη» Ερντογάν με την υιοθέτηση όλης της ατζέντας του Ερντογάν στο Αιγαίο διά της προσφυγής στη διεθνή διαιτησία (δεδομένου ότι οι μετρήσεις δεν είναι κατά βάθος καλές) είναι επίσης υπαρκτή. Η πείρα και η Ιστορία μάς έχουν δείξει ότι όποιος εννοεί πραγματικά τις απειλές και όποιος θέλει να επιτεθεί σε κάποιον δεν προειδοποιεί. Δεν εκδίδει έκτακτο παράρτημα.
Επιτίθεται. Ξαφνικά. Μπορεί να κάνουμε και λάθος, βεβαίως. Νομίζουμε, όμως, ότι οι γείτονες διακατέχονται ταυτοχρόνως και από κρίση μεγαλείου (δεν τους «παίζουν» οι ΗΠΑ και το Ιράν ως μεσολαβητές, όπως η Ρωσία και η Ουκρανία) και από κρίση ανασφάλειας και περικύκλωσης. Βλέπουν παντού εχθρούς. Στο Ισραήλ, στον εξοπλισμό των νησιών μας, στην αμυντική ισχυροποίηση της Κύπρου. Οι Ελληνες είμαστε έμπειρος λαός. Γνωρίζουμε από διχασμούς, από τραγωδίες, από πραξικοπήματα, από ακρωτηριασμούς, Γνωρίζουμε και τι σημαίνει έξυπνος πατριωτισμός. Στρατηγική ψυχραιμία και αποφασιστικότητα.
Επειδή ακούσαμε τον κύριο Κωστίδη να χρησιμοποιεί νωρίς νωρίς τη φράση «στηρίξτε τον Μητσοτάκη στην κρίση που έρχεται», γεγονός εξ αντικειμένου προβληματικό, θέλουμε να πούμε με αγάπη για την πατρίδα το εξής: Η Ιστορία μάς δείχνει πως όσοι αξιοποίησαν μια εθνική κρίση για ευτελή προσωπικά κίνητρα στο τέλος προκάλεσαν μεγάλη πολιτική εθνική βλάβη στη χώρα. Τσακίστηκαν.
Αν όντως επιβεβαιωθεί η εκτίμηση ότι οι ΗΠΑ σχεδιάζουν ελληνοτουρκική κρίση για να κερδίσουν την προσοχή των συμμάχων για τις προμήθειες και για τη Συρία, και βεβαίως για να μας σύρουν σε μια διαιτησία με θέμα και τις γκρίζες ζώνες, το χρέος της πολιτικής μας ηγεσίας (στο μέτρο που αντιλαμβάνεται την μπλόφα) είναι να τους επιστρέψει πίσω το παιχνίδι τους. Εξυπνα. Και όχι να παραστήσει κάτι που, ούτως ή άλλως, δεν είναι. Να διαβάσουμε σωστά τις προβοκάτσιες και να μην τσιμπήσουμε σε αυτές, λοιπόν. Εχουμε τα «όπλα».
