Αν ο κ. Ζελένσκι συμμετάσχει στη σύνοδο των Βρυξελλών (και δεν επιλέξει την παρέμβαση μέσω τηλεδιάσκεψης), το πιθανότερο είναι ο πρωθυπουργός να φωτογραφηθεί χαμογελαστός μαζί του, ξεχνώντας απολύτως το drone και συναινώντας στο άνοιγμα των κεφαλαίων
Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, κατά την έναρξη του κομματικού συνεδρίου, υπογράμμισε -με μέγιστη αυταρέσκεια- ότι, για να τον ξαναψηφίσει κάποιος, «ας σκεφτεί μόνο αν το τριψήφιο τηλέφωνο χτυπήσει στις 3 το πρωί, ποιος θα το σηκώσει και τι θα πει σε έναν κόσμο αστάθειας και αβεβαιότητας».
Στη λήξη των εργασιών, προφανώς ευχαριστημένος με την προσωπική διπλωματία του χωρίς ουσιαστική ανάμειξη των πεπειραμένων υπηρεσιακών παραγόντων, επανέλαβε πως είναι ο μόνος που –αξημέρωτα πάντα– «θα μπορεί να διαχειριστεί την επόμενη κρίση, η οποία με βεβαιότητα θα έρθει».
Το σκεπτικό και οι διατυπώσεις του πρωθυπουργού έχουν τέσσερις προβληματικές διαστάσεις:
Πρώτον, δεν λέει λέξη για το απόρρητο των επικοινωνιών των μελών της κυβέρνησης και της ηγεσίας των Ενόπλων Δυνάμεων που η διασφάλισή του είναι απαραίτητη, πριν από οποιαδήποτε συνομιλία «στο τριψήφιο» και πριν από οποιονδήποτε διπλωματικό ή στρατιωτικό χειρισμό. Τον Νοέμβριο του 2022 (συνέντευξη στον Antenna), ο κ. Μητσοτάκης τόνιζε ότι «πρέπει να μάθουμε» το κέντρο του Predator. Εκτοτε, δεν βρήκε κανένα ύποπτο κέντρο, αναρωτώμενος προ μηνός στη Βουλή ποιος είναι ο πρωτόδικα καταδικασμένος «Ντίλιαν, Ντίλαν πώς τον λένε». Ομοίως και χειρότερα, δύο υπουργοί ισχυρίστηκαν ότι η διασφάλιση του απορρήτου δεν είναι καν δουλειά ή ευθύνη της κυβέρνησης!
Δεύτερον, το ζητούμενο δεν είναι να μιλάς «στο τριψήφιο», αλλά (με εξαίρεση φυσικά τους λεπτούς, μυστικούς χειρισμούς) να ενημερώνεις με ειλικρίνεια και συνέπεια την Εθνική Αντιπροσωπία. Οι άλλοι ηγέτες κρατών-μελών της Ε.Ε. συγκαλούν κοινοβουλευτικές ενημερώσεις πριν και μετά από κάθε σημαντική σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες. Εν Ελλάδι, πέρα από τις γενικότητες, κανένας δεν γνωρίζει πραγματικά την πολιτική του πρωθυπουργού για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τη Μέση Ανατολή, τις διαπραγματεύσεις για τον πακτωλό χρημάτων από τα κοινοτικά Ταμεία και τις ισορροπίες μεταξύ ΗΠΑ και Ε.Ε. ή έναντι της Ρωσίας και της Κίνας.
Τρίτον, αποτελεί ακραίο πολιτικό «unfair» να ισχυρίζεται ο πρωθυπουργός ότι πράττει και λέγει τα πάντα άριστα «στο τριψήφιο» με τους ξένους ηγέτες, από τη στιγμή που οι συγκεκριμένες συζητήσεις παραμένουν, κατά κανόνα, απόρρητες. Η πραγματικότητα αργεί να αποκαλυφθεί. Ερχεται στο φως μόνον παρεμπιπτόντως από σπάνια δημοσιογραφικά ρεπορτάζ ή από τις ξένες κυβερνήσεις για τους δικούς τους λόγους συμφέροντος. Κατά τον ίδιο τρόπο που οι αυλικοί του σημερινού Μαξίμου διαδίδουν υποτιθέμενους άθλους, οι προκάτοχοί τους επί ΣΥΡΙΖΑ πρόβαλλαν στις αρχές του 2015 μία δήθεν φιλική συνδιάλεξη Τσίπρα – Ομπάμα σαν συμφωνία εφ’ όλης της ύλης. Το αληθές ήταν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος είχε προειδοποιήσει, με σκληρές εκφράσεις, να μην τολμήσει η Αθήνα να υπονομεύσει τις τότε κυρώσεις κατά της Ρωσίας. Τον δε Ιούλιο του 2020, ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, αποκάλυψε τριγωνικές διαβουλεύσεις Αθήνας – Βερολίνου – Αγκυρας σε συνέχεια συνομιλίας «στο τριψήφιο» του κ. Μητσοτάκη με τον πρόεδρο Ρ.Τ. Ερντογάν. Η συνδιάλεξη ήταν τόσο «επιτυχής», ώστε ακολούθησε η κρίση Αυγούστου-Σεπτεμβρίου εκείνης της χρονιάς, η οποία έληξε με την ελληνική δήλωση μετανοίας περί ορίου μόνο στα 6 ν.μ.
Τέταρτον, δεν αρκεί να σηκώνεις το ακουστικό όταν σε ζητούν «στο τριψήφιο», αλλά είναι στοιχειώδες και να σου απαντούν, όταν εσύ καλείς, οι ηγέτες και οι υπουργοί Εξωτερικών των άλλων χωρών. Δυστυχώς, η προχθεσινή αποκάλυψη πως ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας, Αντρέι Σίμπιχα, δεν απαντούσε -πλέον της εβδομάδας- «λόγω φόρτου εργασίας» στον ομόλογό του, Γιώργο Γεραπετρίτη, για το μέγιστο θέμα του εκρηκτικού drone είναι ενδεικτικό της συρρίκνωσης της ελληνικής διπλωματικής επιρροής.
Ασφαλώς, δεν πρόκειται για κάποιο καπρίτσιο ή ιδιοτροπία του «μπαρουτοκαπνισμένου» κ. Σίμπιχα που ως μαθητής έζησε την παρακμή της ΕΣΣΔ, ως φοιτητής βίωσε τη μετασοβιετική οικονομική κρίση και την άνοδο των ολιγαρχών και στη συνέχεια ακολούθησε διπλωματική καριέρα σε ενδιαφέροντα πόστα, συμπεριλαμβανομένης 5ετούς πρεσβευτικής θητείας στην Αγκυρα. Μέχρι που -εν μέσω πολέμου μάλιστα- κυριάρχησε στο σύγχρονο Βυζάντιο συντροφικών μαχαιρωμάτων στο γραφείο του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και μετά ορίστηκε υπουργός Εξωτερικών. Δεν τον λες άπειρο ή επιπόλαιο.
Αντίθετα, η επίκληση του «φόρτου εργασίας» αποτελεί συνειδητή επιλογή του Κιέβου σε μια περίοδο που η αυτοπεποίθησή του ενισχύεται μετά το πολύμηνο αδιέξοδο των συνομιλιών ΗΠΑ – Ρωσίας και τη μη εκμετάλλευση από τη Μόσχα, όσο θα επιθυμούσε, της στροφής του παγκόσμιου ενδιαφέροντος στη Μέση Ανατολή. Στο διπλωματικό παρασκήνιο λέγεται πως, κατά την ουκρανική εκδοχή (που δεν είναι απαραίτητα αληθής), η ελληνική πλευρά «κακώς αιφνιδιάστηκε» από τις μεθόδους αντιμετώπισης του ρωσικού σκιώδους στόλου με drones και «κακώς βιάστηκε», προαναγγέλλοντας -με δηλώσεις του κ. Γεραπετρίτη- αντίδραση με τα αναγκαία διαβήματα.
Το περίεργο στην όλη υπόθεση είναι ότι ο Ελληνας υπουργός Εξωτερικών, που έσπευδε στο παρελθόν να ανακοινώνει πολλές από τις δικές του «τριψήφιες» συνομιλίες με τον κ. Σίμπιχα, σταμάτησε -επί πολλές μέρες- να μιλά για διαβήματα. Και, αν προβεί τελικά σε κάποιο, το πιθανότερο είναι πως θα εκφράζει, ταυτόχρονα, την ελπίδα «ορισμένα επιμέρους περιστατικά» να μην επισκιάσουν τη διμερή συνεργασία προς όφελος του Κρεμλίνου.
Βέβαια, το drone δεν αποτελεί το μοναδικό πρόβλημα στη διαμόρφωση της ελληνικής πολιτικής στο διπλωματικό μέτωπο Μόσχας – Κιέβου. Τις επόμενες εβδομάδες, με πιθανή κορύφωση -ή σημαντικό ενδιάμεσο σταθμό- το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο της 18ης-19ης Ιουνίου, οι «27» θα συζητούν το πλαίσιο πιθανών διαπραγματεύσεών τους με τη Ρωσία (αλλά και ενδεχόμενη νέα -την 21η- δέσμη κυρώσεων), καθώς και τις προοπτικές ένταξης της Ουκρανίας στην Ε.Ε. με άνοιγμα των πρώτων διαπραγματευτικών κεφαλαίων. Επομένως, αν ο κ. Ζελένσκι συμμετάσχει στη σύνοδο των Βρυξελλών (και δεν επιλέξει την παρέμβαση μέσω τηλεδιάσκεψης), το πιθανότερο είναι ο πρωθυπουργός να φωτογραφηθεί χαμογελαστός μαζί του, ξεχνώντας απολύτως το drone και συναινώντας στο άνοιγμα των κεφαλαίων.
*Εκδότης του περιοδικού «Αμυνα & Διπλωματία» και σύμβουλος ξένων εταιριών μελέτης
επιχειρηματικού ρίσκου για τη ΝΑ Ευρώπη
