Έβλεπα τον πρώην «επικηρυγμένο τρομοκράτη» Τζολάνι να επισκέπτεται επισήμως τις ΗΠΑ. Ο άνθρωπος που πριν από λίγα χρόνια μιλούσε σαν να διαβάζει οδηγίες χρήσης για φούρνο μικροκυμάτων ξαφνικά εμφανίζεται σε επίσημη συνάντηση με γραβάτα. Μια γραβάτα τόσο σφιχτή, που μοιάζει να του ψιθυρίζει «πρόσεχε τι θα πεις», κάθε φορά που κουνάει το κεφάλι.
Η μετάβαση από τον «τρομοκράτη» στον «πρόεδρο» είναι σαν να βλέπεις ταινία όπου ο καταζητούμενος ξυρίζεται, φοράει σμόκιν και νομίζει ότι αυτό αρκεί για να γίνει «άλλος».
Αν ο Τζολάνι (ή οποιοσδήποτε αντίστοιχος τύπος) επιζούσε της δικής του πολιτικής περιπέτειας και αποφάσιζε να επανεφεύρει τον εαυτό του ως «προεδρική περίπτωση», το πρώτο βήμα θα ήταν σίγουρα το ντύσιμο. Η γραβάτα, το βασικό μαγικό ραβδί της πολιτικής μεταμόρφωσης, διατυπώνει το ακόλουθο αξίωμα: «Οσο πιο λαμπερή τόσο μεγαλύτερη η ικανότητα να κρύψεις τις ρωγμές. Κανένας πολίτης δεν μπορεί να αμφισβητήσει έναν άνδρα που φοράει γραβάτα και σκούρο κοστούμι».
Είχαμε, βέβαια, το rebranding (έκφραση πλέον της μόδας) των πρώτων εκατό μερών. Είδαμε προσεγμένες φωτογραφίες σε πολυτελή έντυπα, με τον νέο πρόεδρο να υπογράφει διατάγματα χρησιμοποιώντας στιλό που κοστίζει όσο ένα μικρό αυτοκίνητο. Στις συνεντεύξεις, η αγαπημένη τεχνική: πολύ κοντινό πλάνο στο πρόσωπο, διαρκές χαμόγελο και η γραβάτα να λειτουργεί σαν φίλτρο που κάνει τις φράσεις να ακούγονται σοβαρότερες.
«Ας μιλήσουμε καθαρά», μία από τις ατάκες. Και κάπου ανάμεσα στο «καθαρά» και στο «διαφάνεια» πετάμε και ένα «εμπιστευτείτε με», που ακούγεται σαν σλόγκαν εταιρίας τηλεφωνικής υποστήριξης. Σκέφτομαι ότι αν ο Οσάμα μπιν Λάντεν είχε επιζήσει και εμφανιζόταν με «μπλακ τάι», τριμαρισμένο καλά μούσι και κουρεμένο μαλλί, θα είχαμε έναν συνδυασμό μακάβριας ειρωνείας και πολιτισμικής υπερβολής. Αλλά ποιος θα μπορούσε να αποκλείσει ακόμα κι αυτή την ακρότητα πλέον;
Το να φορούν το μαύρο παντελόνι της επίσημης ενδυμασίας κάποια πρόσωπα που συνδέονται με τρομοκρατία δεν αλλάζει τη φύση των πράξεών τους. Απλώς δημιουργεί ένα παράδοξο σκηνικό, όπου το ένδυμα προσπαθεί να καλύψει το κενό του χαρακτήρα. Η κλασική επίσημη αμφίεση δεν κάνει τον άνθρωπο πιο ηθικό. Ισως να του προσδίδει φωτογένεια. Φοράς γραβάτα, βάζεις ένα επίσημο χαμόγελο και ξαφνικά κάποιοι σε ανακηρύσσουν «μεταλλαγμένο σε ηγέτη». Αλλά η γραβάτα δεν υπογράφει υπόσχεση αλλαγής. Απλώς σου δίνει το εισιτήριο για να σε παρακολουθούμε με πιο επίσημο τρόπο.
Διότι, μην αμφιβάλλει κανείς, στον σημερινό κόσμο όλα αλλάζουν πολύ γρήγορα. Ακόμα και οι γραβάτες!
Η ΑΚΙΣ
