Το φαινόμενο είναι γνωστό και απολύτως προβλέψιμο. Οταν ένας πολιτικός κλείσει τον κύκλο του στην εξουσία, ανοίγει έναν άλλον, συνήθως γράφοντας (ο ίδιος ή με βοήθεια άλλων) ένα βιβλίο. Μπορεί στα υπουργικά έδρανα να άκουγε μουρμουρητά, διακοπές και αντιρρήσεις, αλλά μπροστά στη λευκή σελίδα δεν υπάρχει αντιπολίτευση. Κι έτσι, κάθε ε.α. ηγέτης βρίσκει τη δική του «Ιθάκη».
Με πιο πρόσφατη, φυσικά, εκείνη του Αλέξη Τσίπρα, όπου ο αναγνώστης ταξιδεύει μέσα από καταιγίδες, κρίσεις, διαπραγματεύσεις και -όπως σε όλα τα βιβλία πολιτικών- έναν ωκεανό ερμηνειών που πάντα καταλήγουν στο ίδιο συμπέρασμα: «Εκανα ό,τι καλύτερο μπορούσα». Και συνήθως λείπει το τελικό «αλλά…».
Δεν είναι, όμως, μοναδικός στην Οδύσσεια της γραφής. Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης είχε δημοσιοποιήσει τις δικές του σκέψεις για την πολιτική διαδρομή του, ενώ ο Γιώργος Παπανδρέου μίλησε συχνά δημόσια για την ανάγκη καταγραφής εμπειριών και μαθημάτων του παρελθόντος. Ο Κώστας Σημίτης άφησε, με περισσή ακρίβεια, αναφορές για τα χρόνια του εκσυγχρονισμού, σε βιβλία που έμοιαζαν περισσότερο με τεχνικά εγχειρίδια παρά με απομνημονεύματα, θυμίζοντας ότι η γραφή πολιτικού δεν είναι πάντα συναρπαστική, αλλά μπορεί να είναι και «manual»…
Το διεθνές στερέωμα, όμως, δεν πάει πίσω. Ο Μπαράκ Ομπάμα μάς έδωσε δύο ολόκληρους τόμους για το ταξίδι του προς και μέσα στον Λευκό Οίκο, ενώ η Μισέλ Ομπάμα έγραψε ένα από τα πιο δημοφιλή βιβλία των τελευταίων χρόνων. Ο Τόνι Μπλερ μοιράστηκε το «ταξίδι» του και η Μάργκαρετ Θάτσερ κατέγραψε το δικό της κομμάτι ιστορίας με την ατσάλινη ακρίβεια που θα περίμενε κανείς. Είναι μια παγκόσμια τάση. Ο πολιτικός – συγγραφέας αισθάνεται κάπως σαν τον Ροβινσώνα Κρούσο, ναυαγός, ολομόναχος σε νησί, με μόνο εργαλείο το μολύβι και σκοπό να μας δείξει το πώς επιβίωσε. Φυσικά, σε όλα αυτά υπάρχει και το ελληνικό πικάντικο στοιχείο. Σήμερα έχουμε ένα βιβλίο, το οποίο μάλλον είναι και μια κρυφή απόπειρα πολιτικής επανόδου. Οχι μόνο απολογισμός, αλλά μικρή πρόσκληση. «Αν χρειαστεί, είμαι πάλι εδώ».
Σαν να αφήνει ο συγγραφέας έναν σελιδοδείκτη στο μέλλον. Αν θέλετε τη δική μας άποψη, θα λέγαμε ότι ο Αλέξης βιάζεται πολύ να δώσει στο κοινό τα απομνημονεύματά του. Είναι πολύ νωπά ακόμη τα σημάδια όσων άφησε πίσω του. Και τα ερωτήματα, τα δύσκολα, που θα του τεθούν, είναι πολλά. Μπορεί οι διαφημιστές του rebranding να είναι δυνατοί, αλλά εκείνοι που τον συμβούλεψαν να «γράψει» μάλλον βιάστηκαν πολύ. Οσο για εμάς; Εμείς αγοράζουμε τα βιβλία των πολιτικών. Μερικές φορές τα διαβάζουμε κιόλας. Γιατί κατά βάθος ξέρουμε πως όσο κι αν αλλάζουν οι τίτλοι, οι κυβερνήσεις και οι συγγραφείς, ένα είναι το είδος που παραμένει σταθερό. Είναι η δίψα των πολιτικών για «δικαίωση».
Η ΑΚΙΣ
