Χαμηλή εμπιστοσύνη, άνισες επιδόσεις και έντονος προβληματισμός δείχνει το αποτέλεσμα πανελλαδικής δημοσκόπησης
Η εικόνα μιας Αυτοδιοίκησης που δυσκολεύεται να πείσει τους πολίτες για την αποτελεσματικότητά της αποτυπώνεται με σαφήνεια στην πολύ ενδιαφέρουσα πανελλαδική δημοσκόπηση του aftodioikisi.gr, η οποία διεξήχθη πριν από λίγες ημέρες σε ένα αρκετά μεγάλο δείγμα, αποτελούμενο από 6.005 πολίτες.
Η έρευνα αξιολόγησε το έργο 13 περιφερειαρχών και 60 δημάρχων από όλη την Ελλάδα και κατέγραψε όχι μόνο ποσοστά ικανοποίησης, αλλά και ένα βαθύτερο πολιτικό μήνυμα, με αποδέκτες τους περιφερειάρχες και τους δημάρχους. Και αυτό είναι πως η τοπική εξουσία βρίσκεται αντιμέτωπη με κρίση εμπιστοσύνης.
Παρά τις επιμέρους εξαιρέσεις, τα συνολικά ευρήματα δείχνουν ότι οι πολίτες εμφανίζονται επιφυλακτικοί έως απογοητευμένοι τόσο από τις περιφερειακές όσο και από τις δημοτικές Αρχές. Η Αυτοδιοίκηση, αν και θεσμικά πιο κοντά στον πολίτη, δείχνει πως δεν καταφέρνει να κεφαλαιοποιήσει αυτό το πλεονέκτημα κυρίως σε επίπεδο κοινωνικής αποδοχής.
Οι περιφερειάρχες
Ο πανελλαδικός μέσος όρος ικανοποίησης για τους περιφερειάρχες διαμορφώνεται στο 34%, ποσοστό που από μόνο του αποκαλύπτει ένα περιορισμένο επίπεδο κοινωνικής αποδοχής. Μόλις πέντε από τους 13 καταφέρνουν να κινηθούν πάνω από αυτό το ήδη χαμηλό όριο.
Στην πρώτη θέση βρίσκεται ο Γιώργος Αμανατίδης (Δυτική Μακεδονία) με 39%, σε μια περιφέρεια που δοκιμάζεται έντονα από την απολιγνιτοποίηση και τις συνέπειες της ενεργειακής μετάβασης. Η πρωτιά του αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς καταγράφεται σε ένα περιβάλλον έντονων κοινωνικών και οικονομικών πιέσεων. Ακολουθεί ο Δημήτρης Κουρέτας (Θεσσαλία) με 36%, με την έρευνα να πραγματοποιείται σε χρονική συγκυρία που συνέπεσε με τις αγροτικές κινητοποιήσεις, τις οποίες στήριξε ανοιχτά. Η πολιτική στάση και η δημόσια παρουσία του φαίνεται να επηρέασαν θετικά την εικόνα του.
Στην τρίτη θέση ισοβαθμούν με 35% τρεις περιφερειάρχες:
■ Νίκος Χαρδαλιάς (Αττική)
■ Νεκτάριος Φαρμάκης (Δυτική Ελλάδα)
■ Σταύρος Αρναουτάκης (Κρήτη)
Η ισοβαθμία αυτή δείχνει σταθερότητα, αλλά όχι δυναμική απογείωσης, ακόμα και σε περιφέρειες με ισχυρό πολιτικό και οικονομικό αποτύπωμα. Ο Κώστας Μουτζούρης (Βόρειο Αιγαίο) βρίσκεται ακριβώς στη «βάση» του 34%, αποτυπώνοντας μια ουδέτερη στάση των πολιτών, χωρίς έντονη αποδοκιμασία, αλλά και χωρίς ενθουσιασμό.
Οι υπόλοιποι επτά περιφερειάρχες κινούνται κάτω από τον μέσο όρο, με ποσοστά 32%-33%, γεγονός που αναδεικνύει μια γενικευμένη αδυναμία παραγωγής απτού, αναγνωρίσιμου έργου στα μάτια των πολιτών. Οι χαμηλές επιδόσεις δεν φαίνεται να σχετίζονται μόνο με αντικειμενικές δυσκολίες, αλλά και με ζητήματα πολιτικής επικοινωνίας, προτεραιοτήτων και διαχείρισης καθημερινών προβλημάτων.
Οι δήμαρχοι
Ακόμα πιο αποκαλυπτική είναι η εικόνα στους δήμους. Ο μέσος όρος ικανοποίησης των πολιτών για τους δημάρχους περιορίζεται στο 29%, ποσοστό που δείχνει ότι οι πολίτες είναι ακόμα πιο απαιτητικοί απέναντι στη δημοτική εξουσία, η οποία επηρεάζει άμεσα την καθημερινότητά τους.
Από τους 60 δημάρχους που αξιολογήθηκαν:
■ 19 βρίσκονται κάτω από τη βάση
■ 7 ακριβώς στο όριο
■ 34 πάνω από αυτό
Κοινωνική αποδοχή
Στην κορυφή βρίσκονται οι δήμαρχοι Αλιμου Ανδρέας Κονδύλης και Περιστερίου Ανδρέας Παχατουρίδης, με ποσοστό 51%, ενώ ακολουθεί ο δήμαρχος Βάρης Βούλας – Βουλιαγμένης με ποσοστό 49%.
Πρόκειται για δημάρχους με μακρά θητεία, ισχυρή παρουσία στο πεδίο και έμφαση σε έργα καθημερινότητας, στοιχεία που φαίνεται να ανταμείβονται από τους πολίτες. Στην πρώτη δεκάδα συναντώνται, επίσης, δήμαρχοι της Κρήτης και της Βόρειας Ελλάδας, επιβεβαιώνοντας ότι η τοπική διαχείριση και η προσωπική πολιτική σχέση με τον δημότη παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες.
Ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι δήμαρχοι μεγάλων πόλεων, όπως της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης, καταγράφουν μετριοπαθή ποσοστά (36%), γεγονός που αντανακλά το βάρος των χρόνιων προβλημάτων: καθαριότητα, κυκλοφοριακό, ασφάλεια, ποιότητα ζωής. Στους μεγάλους δήμους η φθορά είναι ταχύτερη και η ανοχή των πολιτών σαφώς μικρότερη.
Πίσω από τα ποσοστά η έρευνα του aftodioikisi.gr αποκαλύπτει τρεις βασικές τάσεις:
■ Κρίση εμπιστοσύνης στην Αυτοδιοίκηση, καθώς οι πολίτες δεν πείθονται εύκολα ότι το έργο που παράγεται ανταποκρίνεται στις ανάγκες τους.
■ Η επιτυχία είναι τοπική και προσωποκεντρική, καθώς όπου υπάρχουν υψηλά ποσοστά, αυτά συνδέονται με συγκεκριμένα πρόσωπα και όχι με θεσμικές επιδόσεις.
■ Η καθημερινότητα είναι το κύριο κριτήριο αξιολόγησης (π.χ., καθαριότητα, δρόμοι, σχολεία,κοινωνικές υποδομές)
Το συμπέρασμα -κατά τη γνώμη μας- είναι ότι η πανελλαδική αυτή δημοσκόπηση της γνωστής αυτοδιοικητικής ιστοσελίδας δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Η Αυτοδιοίκηση, τόσο σε περιφερειακό όσο και σε τοπικό επίπεδο, καλείται να επαναπροσδιορίσει τον ρόλο της, να ενισχύσει τη λογοδοσία και να επανασυνδεθεί ουσιαστικά με την κοινωνία. Διότι, όπως δείχνουν τα στοιχεία, η απόσταση ανάμεσα στους πολίτες και στην τοπική εξουσία παραμένει μεγάλη και όσο αυτή δεν γεφυρώνεται τα ποσοστά θα παραμένουν χαμηλά και το πολιτικό μήνυμα ηχηρό. Αν μάλιστα αυτό το μήνυμα (ως συνήθως) αγνοηθεί από τους δημοτικούς και περιφερειακούς άρχοντες, τότε αυτοί θα το λάβουν εις… διπλούν στις επόμενες εκλογές, που θα γίνουν το 2028, και τότε… ο νοών νοείτω.
