Πριν από καιρό, σε γεύμα στο Βερολίνο όπου συμμετείχε η Ανγκελα Μέρκελ, όταν το θέμα ήρθε στο ελληνικό πρόβλημα, η Γερμανίδα καγκελάριος γύρισε και είπε σε Ελληνες συνδαιτυμόνες ότι έχει ακούσει ότι η Ελλάδα έχει ακίνητη περιουσία 125 δισ. ευρώ. Ηταν ακόμα η εποχή όπου οι Γερμανοί ανέχονταν τις ελληνικές «αντιρρήσεις» και άκουγαν τα επιχειρήματα κάποιων τεχνοκρατών της χώρας μας, όταν εξηγούσαν ή έδιναν διευκρινίσεις για διάφορα θέματα.
Κάποιος από τους Ελληνες του γεύματος ανέφερε ότι μπορεί η Ελλάδα να έχει περιουσιακά στοιχεία, αλλά δεν είναι εύκολο να χρησιμοποιηθούν, καθώς στην Ελλάδα η αποκρατικοποίηση για πολλά χρόνια ήταν συνυφασμένη με το ξεπούλημα…
Στο πρόσωπο της Μέρκελ διαγράφηκε ένα αινιγματικό χαμόγελο, όταν κάποιος από την ομήγυρη είπε ότι ο Ελληνας πρωθυπουργός προσπαθεί να πείσει για τα αντίθετα. Ηταν λίγους μήνες πριν -στις αρχές του 2011- που ο Γιώργος Παπανδρέου είχε στήσει μια κακόγουστη επικοινωνιακή παράσταση, όταν εμφανίστηκε να προτάσσει τα στήθη του στις αποκρατικοποιήσεις των 50 δισ. που πρότεινε η τρόικα, λέγοντας με στεντόρειο ύφος ότι η Ελλάδα δεν ξεπουλάει…
Ειρήσθω εν παρόδω να σημειώσουμε ότι οι Γερμανοί είχαν αρχίσει από πολύ νωρίς να μη λαμβάνουν σοβαρά υπόψη τους τον Ελληνα πρωθυπουργό. Σε αντίθεση με κάποιους άλλους υψηλόβαθμους κοινοτικούς παράγοντες, όπως ο Χέλμουτ βαν Ρομπάι ή ο Μανουέλ Μπαρόζο, που διακινούσαν την ιδέα ότι ο Γιώργος Παπανδρέου θα μπορούσε ενδεχομένως να τα καταφέρει καλύτερα να περάσει τα μέτρα, καθώς είχε αριστερό προφίλ.
Κοινό μυστικό είναι ότι ο Γιώργος Παπανδρέου άργησε πάρα πολύ να αντιληφθεί το πρόβλημα της χώρας. Μάλιστα, τον πρώτο καιρό, μετά τη νίκη του Οκτωβρίου του 2009, ο τότε υπουργός Οικονομικών Γιώργος Παπακωνσταντίνου προσπαθούσε κάποιες φορές να έχει μαζί του και τον Λουκά Παπαδήμο, όταν πήγαινε στον πρωθυπουργό. Η άποψη που υπήρχε είναι ότι η παρουσία του στελέχους της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας θα μπορούσε να πείσει ευκολότερα τον πρωθυπουργό για το ολισθηρό έδαφος επί του οποίου κινούνταν η χώρα.
Εκείνα τα 125 δισ. που ανέφερε η Μέρκελ αποδείχθηκε τελικά ότι ήταν το σχέδιο Eureka, που βασιζόταν σε μια μελέτη που είχαν κάνει Γερμανοί. Κάποιοι είπαν ότι ίσως η αναφορά να μην ήταν καθόλου τυχαία από τη Γερμανίδα καγκελάριο, που θα έβλεπε με καλό μάτι μια τέτοια λύση.
Τράπεζες, ακίνητα, λιμάνια μεταφέρονται σε ξένη εταιρία συμμετοχών
Το γερμανικό σχέδιο έχει μια σειρά από βήματα, που μοιάζουν με υποθέσεις εργασίας καλής προαίρεσης, καταρχάς.
1) Καταγράφεται το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων της χώρας (τράπεζες, ακίνητα, τηλεφωνία, λιμάνια κ.τ.λ.) και μεταφέρεται σε μία εταιρία συμμετοχών (holding) που θα μπορούσε π.χ. να εδρεύει στο Λουξεμβούργο. Η αξία αυτών των περιουσιακών στοιχείων εκτιμάται στα 125 δισ. ευρώ.
2) Η εταιρία θα αγοραστεί από την Ε.Ε., η οποία θα καταβάλει στην Ελλάδα 125 δισ. ευρώ (τόσο αποτιμά τη δημόσια περιουσία η Roland Berger), για να αποπληρώσει το χρέος.
3) Με τα 125 δισ. η Ελλάδα θα αποπληρώσει σημαντικό μέρος των υποχρεώσεών της στην Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα και στον Μηχανισμό Στήριξης (EFSF), με συνέπεια το χρέος να διαμορφωθεί μόλις στο 88% του ΑΕΠ, από το 145% που είναι ήμερα.
4) Θα δοθεί στην Ελλάδα η δυνατότητα να επαναγοράζει ετησίως χρέος ύψους 1% του ΑΕΠ, με στόχο να βρεθεί αυτό στο 60% το 2018.
5) Η πιθανή υπεραξία που θα προκύψει από τις διαδικασίες ιδιωτικοποίησης (μέχρι το 2025) θα αποδοθεί στην Ελλάδα.
6) Το σχέδιο, κατά τους εμπνευστές, μειώνει σε μεγάλο βαθμό τις πιθανότητες κερδοσκοπίας εις βάρος της Ελλάδας ή της ζώνης του ευρώ, με συνέπεια την υποχώρηση των spreads και των CDS.
Το έγκλημα Παπανδρέου
Η κυβέρνηση έδειξε μετά τις εκλογές του 2009 ότι φοβάται να αναλάβει το κόστος και να προωθήσει η ίδια διαρθρωτικές αλλαγές και αποκρατικοποιήσεις. Ετσι, οδήγησαν τη χώρα στο ΔΝΤ, για να χρησιμοποιηθεί αυτό εκ των υστέρων ως ο μπαμπούλας που πιέζει για τα μέτρα που έπρεπε να λάβει η χώρα. Οι ιδιωτικοποιήσεις, για να μειωθεί το κράτος και να εξευρεθούν χρήματα για την αποκλιμάκωση του χρέους, πάγωσαν στις εκλογές του 2009. Δεν έγινε απολύτως τίποτα. Ακόμα και στελέχη του ΠΑΣΟΚ παραδέχονται σήμερα ότι τα λάθη ήταν εγκληματικά και τα πάντα κινήθηκαν χωρίς σχέδιο. Η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ πίστευε ότι θα μπορούσε να διαχειριστεί το τέλος της «ελληνικής ευφορίας» που κάλυπτε η δημιουργική λογιστική, με μικροεπεμβάσεις και κυρίως χωρίς να θιχτεί ο μεγάλος όγκος του κομματικού στρατού της στο Δημόσιο.
Παρέβλεψε τα συμφέροντα της χώρας αναλωνόμενη σε εθνικοφρονίστικες κορόνες του στιλ «δεν πουλάμε τίποτα», ικανοποιώντας τους δικούς της εργατοπατέρες συνδικαλιστές.
Αντί να υιοθετήσει μια πολιτική μείωσης του κράτους, με λελογισμένα βήματα, επέλεξε το να πουλάει αντίσταση (στα λόγια) στους ξένους για εσωτερική κατανάλωση, τη στιγμή κατά την οποία ήξερε ότι ήταν απόλυτα υποθηκευμένο το μέλλον των μελλοντικών γενεών.
Δ. Γ. Παπαδοκωστόπουλος
