Σε κατάσταση απόγνωσης έχει περιέλθει το μεγαλύτερο ασφαλιστικό ταμείο της χώρας, το ΙΚΑ, αφού η καταβολή των συντάξεων βρίσκεται κυριολεκτικά στον αέρα. Εάν δεν πάρει την πρόσθετη επιχορήγηση του 1,1 δισ. ευρώ από το κρατικό ταμείο, το ΙΚΑ κινδυνεύει να μην μπορεί να καταβάλει τις συντάξεις των δυο τελευταίων μηνών του έτους, καθώς και το δώρο των Χριστουγέννων. Οι ασφαλιστικές εισφορές έχουν μειωθεί δραματικά, λόγω ύφεσης, ανεργίας και μειώσεων στους μισθούς, η μαύρη εργασία καλπάζει, την ώρα που οι ανάγκες σε ρευστό είναι δεδομένες και πολύ μεγάλες.
Οι πρώτες πληροφορίες για την τρύπα στα έσοδα του Ταμείου κάνουν λόγο για άνοιγμα στο εννεάμηνο που ξεπερνάει τα 2 δισ. ευρώ, όταν η αρχική πρόβλεψη ήταν για 1,6 δισ. ευρώ στο σύνολο του έτους. Με την ύφεση να διατηρείται σε υψηλά επίπεδα και την οικοδομή, που είναι η βασική πηγή εσόδων του ΙΚΑ, να έχει καταρρεύσει καταγράφοντας απώλειες κοντά στο 40% από την αρχή του έτους, τα έσοδα αδυνατούν να βελτιωθούν.
Είναι χαρακτηριστικό ότι όλα τα «κρυφά χαρτιά» που αξιοποιούσε το ΙΚΑ καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους δείχνουν να εξαντλούνται. Ως τώρα, από τα ομόλογα που έχει στη διάθεσή του το Ταμείο, συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ, έχουν αξιοποιηθεί περίπου 1,6 δισ. ευρώ, που μετατρέπονται σε repos, με την καταβολή υψηλού επιτοκίου στις τράπεζες, και έτσι καλύπτεται ένα μεγάλο μέρος της ρευστότητας που χρειάζεται για να πληρωθούν οι συντάξεις. Μόνο από το επιτόκιο, η επιβάρυνση του ΙΚΑ ως το τέλος του έτους υπολογίζεται ότι θα υπερβεί τα 50.000.000 ευρώ. Με την αβεβαιότητα όμως που υπάρχει στην τραπεζική αγορά και με το ενδεχόμενο ενός άμεσου haircut στα ελληνικά ομόλογα, η δυνατότητα που είχε ως τώρα το ΙΚΑ να «σπάει» ομόλογα σε repos για να αντλεί ρευστότητα περιορίζεται δραματικά.
Το άλλο «δεκανίκι» που χρησιμοποιήθηκε ως τώρα ήταν το «δάνειο», έστω και για λίγες ημέρες, από τα επικουρικά ταμεία της ΔΕΗ και του ίδιου του ΙΚΑ (ΕΤΕΑΜ). Η συγκεκριμένη διαδικασία αξιοποιήθηκε για την καταβολή συντάξεων από τα μέσα του καλοκαιριού και μετά, όμως και εκεί δημιουργείται πρόβλημα, αφού το αποθεματικό αυτών των ταμείων στην περίπτωση ενός «κουρέματος» εξανεμίζεται.
Βασίλης Αγγελόπουλος
