Πώς οι Τούρκοι συνδέουν το συγκλονιστικό αφιέρωμα της «Σαμπάχ» στους θρύλους και στις παραδόσεις με τα σενάρια για την εκ νέου ανάδυση της ορθόδοξης χριστιανικής ταυτότητας του ιερού ναού
Από τους θρύλους και τις παραδόσεις… στις σελίδες των τουρκικών εφημερίδων. Την ώρα που στη γειτονική Τουρκία έχει ανοίξει η συζήτηση για την επαναλειτουργία της Αγίας Σοφίας ως τζαμιού, η τουρκική εφημερίδα «Σαμπάχ», σε δημοσίευμά της, κάνει αφιέρωμα στα άλυτα μυστήρια του θρυλικού ναού· μυστήρια που τα περισσότερα συνδέονται με το χριστιανικό παρελθόν (παρότι κάποια από αυτά τα «διαβάζουν» με βάση δικούς τους, μουσουλμανικούς θρύλους) και τα οποία μεταφέρουν εσχατολογικά σενάρια για την εκ νέου ανάδυση της ορθόδοξης χριστιανικής ταυτότητας του ναού.
Ετσι, η τουρκική εφημερίδα γράφει για τον θρύλο του «Κρυμμένου Πατριάρχη» (ο δικός μας παπάς της Αγίας Σοφίας). Οταν δηλαδή, σημειώνει, ο Μωάμεθ ο Πορθητής εισέβαλε στον ναό, ο τελευταίος Πατριάρχης τελούσε -θέλει ο θρύλος- θεία λειτουργία στο νότιο μέρος του ναού, σε μια μυστική πύλη στο τέλος ενός κλειστού διαδρόμου, γνωστή και ως «Κλειστή Πύλη». Και μόλις οι ορδές του οθωμανικού στρατού προσέγγισαν το σημείο αυτό του ναού, μαζί με τη συνοδεία του μπήκε στην πύλη και χάθηκε, χωρίς ποτέ κανείς να τολμήσει να την ανοίξει.
Ανάσταση
Σύμφωνα λοιπόν με την τουρκική εφημερίδα, κάθε χρόνο, την ημέρα της Ανάστασης, βρίσκουν μπροστά στην πύλη… κόκκινα αβγά! Η σχετική προφητεία θέλει, συνεχίζει, όταν η πύλη αυτή ανοίξει, να ακουστούν ξανά ορθόδοξες ψαλμωδίες στο εσωτερικό του ναού. Με άλλα λόγια, πρόκειται για τον χριστιανικό μύθο του ιερέα που εξαφανίστηκε μέσα στον τοίχο πίσω από το Αγιο Βήμα και ο οποίος θα… βγει από τον τοίχο και θα συνεχίσει τη λειτουργία, όταν η Κωνσταντινούπολη επανέλθει στα χέρια των χριστιανών!
Το δημοσίευμα αναφέρει επίσης ότι και η ίδια η κατασκευή της εκκλησίας βασίστηκε στο χριστιανικό σύμβολο του Σταυρού. Και ότι το Μιχράμπ, η κόγχη με κατεύθυνση προς τη Μέκκα, όπου τελείται η μουσουλμανική προσευχή, το οποίο ανεγέρθηκε μετά τη μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τέμενος, βρίσκεται απέναντι από ένα… καταραμένο φέρετρο. Σύμφωνα με την εφημερίδα, πρόκειται για το φέρετρο της «Βασίλισσας Σοφίας», το οποίο κουβαλά ένα είδος κατάρας. Δεν πρέπει να ανοιχτεί ούτε κανείς να αγγίξει ακόμη τον τάφο, διαφορετικά ένας τρομακτικός σεισμός θα τραντάξει το οικοδόμημα του ναού. Τον τάφο φέρεται άλλωστε ότι προστατεύουν τέσσερις αρχάγγελοι από τον τρούλο του ναού. Ο Τζεμπραήλ (Γαβριήλ), που προστατεύει τους αυτοκράτορες, ο Μιχαήλ, που φυλάει την εκκλησία από τις επιθέσεις των εχθρών, ο Αζραήλ και ο Ισραφήλ, αγγελιοφόρος των πολεμικών επιχειρήσεων. Οι αρχάγγελοι αυτοί θεωρείται ότι έχουν αναλάβει την προστασία του ναού από τη σύληση.
Η «Σαμπάχ» γράφει ότι στην οροφή του ναού βρίσκεται ο Σταυρός του Αποστόλου Αγίου Ανδρέα, ιδρυτή της Εκκλησίας της Κωνσταντινούπολης, ένα σύμβολο που δεν χάθηκε στη διάρκεια των αιώνων, καθώς και ο Σταυρός του Ιουστινιανού, ενώ γίνεται αναφορά και σε ένα κειμήλιο με μεγάλη δύναμη, που προέρχεται από την Αίγυπτο και βρίσκεται σε κάποιο σημείο του ναού. Μεγάλο ενδιαφέρον έχει για την τουρκική εφημερίδα το μωσαϊκό που απεικονίζει τον Ιησού με την Παναγία και τον Ιωάννη Βαπτιστή, το οποίο αποκαλούν «Μωσαϊκό της Αποκάλυψης», αλλά και τα μωσαϊκά που απεικονίζουν Βυζαντινούς αυτοκράτορες, όπως ο Ιωάννης Κομνηνός με τον Ιησού Χριστό και ο Κωνσταντίνος ο Μονομάχος με την αυτοκράτειρα Ζωή.
Η συζήτηση για τα μυστήρια του ναού έχει ανοίξει από το 2009, όταν εργασίες αναστήλωσης αποκάλυψαν ένα μοναδικής ομορφιάς ψηφιδωτό που αναπαριστά ένα Σεραφείμ. Ο «εξαπτέρυγος Αγγελος» έκανε πολλούς να θυμηθούν την προφητεία ότι «όταν ξαναφανούν οι άγιοι στην Αγία Σοφία, τότε θα έχει έρθει ο καιρός να ξαναγίνει χριστιανική εκκλησία».
Στήλη που δακρύζει
Η τουρκική εφημερίδα κάνει αναφορά και στη στήλη που δακρύζει, γνωστή σε εμάς ως στήλη του Αγίου Γρηγορίου του Θαυματουργού. Η καλυμμένη με χαλκό οπή που υπάρχει στη στήλη, που βρίσκεται στο εσωτερικό της Αγίας Σοφίας, πιστεύεται ότι έχει θαυματουργικές δυνάμεις για όσους θα βάλουν το δάχτυλό τους, κάνουν μια πλήρη δεξιόστροφη περιστροφή της παλάμης τους, και στη συνέχεια κάνουν μια ευχή. Ομως, σύμφωνα με την τουρκική εκδοχή, ο θρύλος της στήλης που δακρύζει συνδέεται όχι με τον άγιο Γρηγόριο τον Θαυματουργό, αλλά με το προσκύνημα 300 μουσουλμάνων ιερέων στη Μέκκα, έπειτα από έναν σεισμό που είχε πλήξει τότε την Αγία Σοφία. Σύμφωνα με την τουρκική ανάγνωση, από εκεί έφεραν νερό στην Αγία Σοφία, από το λεγόμενο Πηγάδι του Ζαμζάμ, στο οποίο αποδίδουν τις θαυματουργές ιδιότητες της στήλης. Το δημοσίευμα αναφέρεται ακόμη στα Μωσαϊκά της Δέησης και στον τάφο του Ερρίκου Δάνδολου, του 41ου δόγη της Βενετίας, που λεηλάτησε την Κωνσταντινούπολη στη διάρκεια της Δ΄ Σταυροφορίας. Σχολιάζει μάλιστα τη βυζαντινή… κατάρα ότι, αν κυριεύσει την πόλη, θα πεθάνει, κάτι που έγινε πραγματικότητα.
Υπόγειες στοές μιας μυστικής οργάνωσης
Η «Σαμπάχ» μιλά μεταξύ άλλων και για τις υπόγειες μυστικές στοές της Αγίας Σοφίας, όπου σύμφωνα με την εφημερίδα είχε δημιουργηθεί μυστική οργάνωση γνωστικών, γεγονός που μας θυμίζει και τις έρευνες που έκαναν στις ίδιες στοές το 2009 μια ομάδα Τούρκων κινηματογραφιστών μαζί με αρχαιολόγους. Οπως είχε δηλώσει τότε ο Κουτσί Ακιλί, μέλος εκείνης της ομάδας, στόχος τους ήταν να ανακαλύψουν το κρυφό δωμάτιο από όπου διέφυγε ο ιερέας της τελευταίας λειτουργίας της Αγίας Σοφίας, καθώς και το δισκοπότηρο που χάθηκε κατά την Αλωση, το οποίο, σύμφωνα με τους θρύλους, βρίσκεται κρυμμένο κάπου στα βάθη της Αγίας Σοφίας. Τότε και σήμερα το ενδιαφέρον για την Αγία Σοφία και το μυστικό παρελθόν της παραμένει αμείωτο και προκαλεί δέος.
