Ο (οποιοσδήποτε) συμβιβασμός ανάμεσα στην κυβέρνηση και στους δανειστές θα σηματοδοτήσει την έναρξη των διαδικασιών για την αλλαγή ηγεσίας. Η ομαλή διαδοχή, ο «πόλεμος» και η διάσπαση αποτελούν πιθανούς δρόμους
Δύο συν ένα σενάρια είναι στο τραπέζι της Συγγρού αλλά και των στελεχών της, που πιστεύουν ότι το κλείσιμο της όποιας συμφωνίας ανάμεσα στην κυβέρνηση και στους δανειστές θα σηματοδοτήσει την έναρξη των διαδικασιών για την αλλαγή ηγεσίας στη Νέα Δημοκρατία. Αυτό βέβαια θα είναι το πρώτο (και καθοριστικό) βήμα από μια σειρά αλλαγών που πρέπει άμεσα να γίνουν στη «γαλάζια» παράταξη, αφού, όπως ομολογούν όλο και περισσότερα στελέχη, η Ν.Δ. πρέπει το συντομότερο να αποκτήσει ένα σαφές ιδεολογικό στίγμα και μια αναθεωρημένη στρατηγική με βάση τα νέα δεδομένα στη χώρα.
Οσα έχουν ακολουθήσει μετά την ήττα στις πρόσφατες εκλογές δείχνουν ότι το κόμμα αυτή τη στιγμή πάσχει από βέρτιγκο, με ανακολουθίες στις πολιτικές επιλογές του και προσωπικές στρατηγικές.
Αγωνία
Οπως μας έλεγε χαρακτηριστικά ιστορικό στέλεχος της Κεντροδεξιάς, εκφράζοντας την αγωνία πολλών, «δεν αρέσουμε στον κόσμο, δεν υπάρχει ρεύμα για μας, γιατί αναζητούμε ταυτότητα». Ποια είναι, όμως, τα επόμενα βήματα;
Σενάριο πρώτο (ομαλή διαδοχή): Ο Αλέξης Τσίπρας κλείνει συμφωνία με τους εταίρους και ετοιμάζεται να την πάει στη Βουλή. Σε αυτήν την περίπτωση ο Αντώνης Σαμαράς, όπως έχει δεσμευτεί, συγκαλεί την Κοινοβουλευτική Ομάδα για να ξεκαθαρίσει τι θα πράξει η Ν.Δ. στην ψηφοφορία. Την ίδια μέρα ανακοινώνει την παραίτησή του και ξεκινούν με ηρεμία οι διαδικασίες για την εκλογή νέου αρχηγού. Σε αυτήν την περίπτωση (παραίτηση του προέδρου) η Κοινοβουλευτική Ομάδα συγκαλείται και εκλέγει είτε νέο προσωρινό πρόεδρο είτε εξουσιοδοτεί τον απερχόμενο να κινήσει τις διαδικασίες εκλογής από τη βάση, σύμφωνα με το καταστατικό του κόμματος. Σε αυτό το «καλό σενάριο» όλα κυλούν ομαλά και επισπεύδονται χωρίς τριγμούς οι διαδικασίες. Ωστόσο, ο κ. Σαμαράς δεν έχει δείξει ως τώρα τέτοια διάθεση.
Σενάριο δεύτερο («πόλεμος»): Η κυβέρνηση υπογράφει τη συμφωνία. Στελέχη που αμφισβητούν τον Αντώνη Σαμαρά ετοιμάζουν κείμενο με υπογραφές εναντίον του και ζητούν τη σύγκληση έκτακτου συνεδρίου της Ν.Δ., με θέμα και αλλαγής ηγεσίας.
Το άρθρο 11 του καταστατικού προβλέπει ότι ο πρόεδρος του κόμματος μπορεί να αμφισβητηθεί:
από την Κοινοβουλευτική Ομάδα του κόμματος,από την πολιτική επιτροπή του κόμματος, από το εθνικό συνέδριο του κόμματος.
Και στις τρεις περιπτώσεις απαιτείται το ένα τρίτο των μελών των αντίστοιχων οργάνων.
Για να γίνει, όμως, δεκτή μια τέτοια πρόταση απαιτείται η απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των μελών της. Σε αυτήν την περίπτωση η Ν.Δ. θα οδηγηθεί στις κάλπες εν μέσω εσωκομματικού «πολέμου», με έναν τέως πρωθυπουργό και πρόεδρο του κόμματος «τσαλακωμένο», κάτι που θα μείνει ως στίγμα στην ιστορία της παράταξης και θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στα ποσοστά του.
Σενάριο τρίτο (διάσπαση): Ο Αλέξης Τσίπρας υπογράφει τη συμφωνία. Ο Αντώνης Σαμαράς, όπως έχει δεσμευτεί, φέρνει το θέμα στην Κοινοβουλευτική Ομάδα. Στην περίπτωση που στηθεί κάλπη για το ποια πρέπει να είναι η στάση της Ν.Δ., είναι άγνωστο τι θα εισηγηθεί ο κ. Σαμαράς. Αν ο τέως πρωθυπουργός κινηθεί προς το «ναι», τα πράγματα (εκτός απροόπτου) θα κυλήσουν σε γενικές γραμμές ήπια. Εάν, όμως, αποφασίσει ότι το κόμμα πρέπει να πει «όχι», τότε δεν αποκλείεται να υπάρξουν διαρροές και το αποτέλεσμα της ψηφοφορίας να επιφυλάξει εκπλήξεις. Το φάντασμα της διάσπασης και πάλι, σε αυτήν την περίπτωση, θα κάνει την εμφάνισή του.
Και αυτό γιατί η κρίση στη Ν.Δ. θα προσλάβει πιο σοβαρά χαρακτηριστικά και πλέον, πέρα από τις όποιες επιλογές προσώπων, θα έχει μεγαλώσει και η σύγκρουση στρατηγικής μεταξύ των διαφορετικών τάσεων. Η παρατεταμένη κρίση ή οι ενδεχόμενες διαγραφές θα φέρουν ραγδαίες εξελίξεις, που σε κάθε περίπτωση θα αποδυναμώσουν τη Ν.Δ. και θα την αλλάξουν δραματικά.
Το… προσκύνημα στον Καραμανλή και οι κινήσεις του «Συνδέσμου 74»
Οσα συνέβησαν στη γιορτή του Κώστα Καραμανλή δεν είχαν προηγούμενο. Πιο πολλά στελέχη, της Ν.Δ. και της ΟΝΝΕΔ, από ποτέ πήγαν στην πλατεία Μαβίλη για να ευχηθούν στον πρώην πρωθυπουργό. Ομως τα «χρόνια πολλά» μάλλον δεν ήταν ο μόνος λόγος της παρουσίας τους. Δεν είναι τυχαίο ότι όλο και πληθαίνουν οι φωνές όσων ζητούν από τον μακροβιότερο πρόεδρο της Ν.Δ. να πάρει πρωτοβουλίες προκειμένου να μπει φρένο στην εσωστρέφεια του κόμματος. Οι περισσότεροι βλέπουν στο πρόσωπο του Κώστα Καραμανλή εκείνον που μπορεί να ενώσει ξανά την παράταξη και να της δώσει προοπτική. Για την ώρα ο ίδιος ο Καραμανλής ακούει τους πάντες και δεν ανοίγει τα χαρτιά του.
Παράλληλα παρακολουθεί την πορεία των διαπραγματεύσεων, αγωνιώντας για τις εξελίξεις που έρχονται. Δεν είναι τυχαίο, πάντως, ότι ο «Σύνδεσμος 74», που οργάνωσε την πρώτη συνάντησή του στην Αθήνα, ετοιμάζει τις επόμενες συγκεντρώσεις ιστορικών στελεχών της Ν.Δ. σε Θεσσαλονίκη, Γιάννενα και Πάτρα. Το μήνυμα που βγήκε από την πρώτη συγκέντρωση ήταν ότι πρέπει άμεσα η παράταξη να αλλάξει πορεία και πρόσωπα και να αποκτήσει ξανά σχέση εμπιστοσύνης με τις κοινωνικές ομάδες τις οποίες ως κυβέρνηση τραυμάτισε. Από την άλλη, η ομάδα «Πούλιτζερ» συνεχίζει τις συναντήσεις της, οι οποίες αμέσως μετά το κλείσιμο της συμφωνίας θα αποκτήσουν εντονότερη και πιο διευρυμένη παρουσία.
Ηδη ετοιμάζονται και παρεμβάσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και αναζητείται όνομα που θα σηματοδοτεί τον χαρακτήρα της πρωτοβουλίας. Οπότε σφίγγει όλο και περισσότερο ο κλοιός γύρω από τη σημερινή ηγετική ομάδα της Συγγρού.
Η επιλογή των πρόωρων
Υπάρχει και ένα τέταρτο σενάριο, αυτό των πρόωρων εκλογών, που μάλιστα θα γίνουν με λίστα. Σε αυτήν την περίπτωση το μεγάλο ερώτημα είναι εάν ο Αντώνης Σαμαράς θα ρισκάρει να υποστεί μια συντριπτική ήττα (κατά τα φαινόμενα) ή αν θα δώσει την «καυτή πατάτα» σε κάποιον διάδοχο, προκειμένου να… μην πιει το πικρό ποτήρι, όπως έκανε ο Σημίτης με τον Γιώργο Παπανδρέου. Στο σενάριο των εκλογών δεν αποκλείεται να προκύψει και το ενδεχόμενο κοινής καθόδου με Ποτάμι και ΠΑΣΟΚ (με επικεφαλής τρίτο πρόσωπο και «υπαρχηγούς» τους αρχηγούς των κομμάτων). Αυτό το «σχέδιο», που δείχνει να επανέρχεται, αν επιβεβαιωθεί, θα προκαλέσει ραγδαίες ανακατατάξεις στο πολιτικό σκηνικό.
Νίκος Ελευθερόγλου
