Είναι περιττό νομίζω να εξηγήσουμε ότι στη διεθνή διπλωματική πρακτική δεν συνηθίζεται ο αρχηγός των μυστικών υπηρεσιών του εχθρού να επισκέπτεται το πρωθυπουργικό μέγαρο και να συναντά τον ίδιο τον εκλεγμένο πρωθυπουργό της αντίπαλης χώρας υπό συνθήκες πλήρους αδιαφάνειας.
Καμία τέτοια… παράταιρη συνεύρεση δεν έχει καταγραφεί στα μεταπολεμικά χρονικά των διμερών σχέσεων Ελλάδας – Τουρκίας και υπό αυτή την έννοια ο Κυριάκος Μητσοτάκης διεκδικεί ακόμη μία εντυπωσιακή πρωτοτυπία στο παγκόσμιο διπλωματικό γίγνεσθαι. Ειδικότερα αν αναλογιστεί κανείς ότι ούτε ο Πούτιν αποτόλμησε να συναντήσει πρόσωπο με πρόσωπο τον αρχηγό της CIA, Tζον Ράτκλιφ, στο Κρεμλίνο και τον παρέπεμψε σε άλλους… αρμοδιότερους, όπως θα έκανε οποιοσδήποτε συμβατικός ηγέτης. Αλλά ο Κυριάκος δεν είναι συμβατικός, το έχουμε πει. Δουλεύει σε άλλες στροφές…
Στο σημείο αυτό να διευκρινίσω ότι θεωρώ την είδηση της συνάντησης Μητσοτάκη – Καλίν δεδομένη. Διέρρευσε στο «έγκριτο» δημοσιογραφικό συγκρότημα Αλαφούζου, το οποίο απηχεί «έγκυρα» την καθεστωτική γραμμή, και 15 μέρες τώρα δεν διαψεύστηκε από τον λαλίστατο κυβερνητικό εκπρόσωπο Παύλο Μαρινάκη, ο οποίος ερωτηθείς σχετικά κατέφυγε στην έμμεση επιβεβαίωση «ουδέν σχόλιο». Αν τελικά δεν ισχύει, ο κύριος Μαρινάκης αυτομάτως πρέπει να πάει σπίτι του κι εγώ να ζητήσω συγγνώμη για τη… συγγνωστή πλάνη που με οδήγησε στην παράβαση του δημοσιογραφικού κώδικα.
Ας αφήσουμε όμως το καλαμπούρι και ας πάμε στα σοβαρά της υπόθεσης. Γνωρίζουμε ότι ο Καλίν ήρθε στην Αθήνα στις 28 Αυγούστου για να συναντηθεί στο Μέγαρο της Κατεχάκη με τον Ελληνα ομόλογό του, πρέσβη Θεμιστοκλή Δεμίρη. Η επίσκεψη δεν είχε εθιμοτυπικό χαρακτήρα. Ο Ιμπραήμ Καλίν δεν είναι ο τύπος που θα έχανε την ώρα του ανταλλάσσοντας φιλοφρονήσεις με έναν ασήμαντο χαρτογιακά της μητσοτακικής αυλής, που επιστρατεύτηκε στη θέση του επικεφαλής της ΕΥΠ, χωρίς καμία προηγούμενη εμπειρία, μόνο και μόνο για να καλύψει τα άπλυτα των υποκλοπών, επικαλούμενος στη Βουλή διάφορες φαιδρές δικαιολογίες περί εθνικού απορρήτου.
Στον κόσμο των μυστικών υπηρεσιών ο Δεμίρης, από επαγγελματικής τουλάχιστον σκοπιάς, είναι ένα μηδενικό. Ενας μέτριος διπλωμάτης που δεν πέρασε ποτέ από μάχιμο πόστο (αν εξαιρέσει κανείς τη Βαγδάτη στα πρώτα χρόνια της θητείας του), αλλά ήξερε να ελίσσεται και να κολακεύει τους πολιτικούς του προϊσταμένους, ευπειθώς αναφερόμενος.
Πρώτη ανακάλυψε το ταλέντο του στην… ευλυγισία η Ντόρα, που ως υπουργός Εξωτερικών τον έχρισε επικεφαλής της διεύθυνσης ευρωπαϊκών υποθέσεων, ακριβώς γιατί δεν επρόκειτο ποτέ να φέρει την παραμικρή αντίρρηση στις ντιρεκτίβες των Βρυξελλών. Και αργότερα, αφού έγινε άνθρωπος της οικογένειας, τον πήρε κοντά του ο Κυριάκος με το που ανέλαβε την εξουσία. Αρχικά τον έκανε γενικό γραμματέα του ΥΠΕΞ, αλλά μετά το ξέσπασμα του σκανδάλου των υποκλοπών και την παραίτηση του αλήστου μνήμης σεκιουριτά, του ανέθεσε τη δύσκολη αποστολή να «σβήσει τα ίχνη» από το σκάνδαλο των υποκλοπών στους αμαρτωλούς διαδρόμους της Εθνικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, γνωρίζοντας ότι δεν θα ανοίξει ποτέ το στόμα του για να συμβάλει στη διαλεύκανση της βρόμικης αυτής υπόθεσης.
Στον αντίποδα ο Ιμπραήμ Καλίν -αν και με σοβαρό ακαδημαϊκό υπόβαθρο- είναι απολύτως μάχιμος και δραστήριος σε πολλές διαφορετικές πίστες. Ξεκίνησε με λαμπρές σπουδές στο διακεκριμένο αμερικανικό πανεπιστήμιο Georgetown University, ως θεωρητικός στις σχέσεις Ισλάμ – Δύσης (από τη σκοπιά του Ισλάμ πάντα…) και γρήγορα εντάχθηκε στο πολύ στενό επιτελείο του Ερντογάν. Τα τελευταία 15 χρόνια αποτελεί τον πιο έμπιστο διπλωματικό του σύμβουλο αλλά και προσωπικό απεσταλμένο σε δεκάδες ευαίσθητες αποστολές σε όλα τα μήκη και τα πλάτη του πλανήτη.
Σε αντίθεση με τον Δεμίρη, που είναι διπλωμάτης καριέρας γραφειοκρατικού προφίλ, ο Καλίν, που σήμερα διευθύνει την τουρκική μυστική υπηρεσία ΜΙΤ, έχει τον τίτλο του πρέσβη εκ προσωπικοτήτων, αλλά θεωρείται διπλωμάτης με πολύ πιο βαρύ επιχειρησιακό προφίλ (field diplomat) και φυσικά ο εξ απορρήτων του προέδρου Ερντογάν.
Διπλωματική γκάφα
Υπό αυτή την έννοια είναι πολύ φυσικό να μη θεωρεί τον Δεμίρη ομόλογό του και να απαιτήσει συνάντηση με κάποιον «πιο πάνω», ακόμη και τον ίδιο τον πρωθυπουργό. Το ραντεβού, παρότι στο επιμελημένο ρεπορτάζ του συγκροτήματος Αλλαφούζου φάνηκε σχεδόν τυχαίο, ότι τον πήρε δηλαδή από το χέρι ο δύστυχος ο Δεμίρης και του είπε «έλα να σε πάω και μια βόλτα στο Μέγαρο Μαξίμου, να σε συστήσω στον… παίδαρο τον πρωθυπουργό», ήταν ασφαλώς προαποφασισμένο. Κι εδώ έγκειται το μεγάλο ζήτημα. Δεν βρέθηκε κανείς από τους πολυάριθμους διπλωματικούς συμβούλους να εξηγήσει στον κύριο πρωθυπουργό ότι δεν μπορεί να δέχεται στα κρυφά και μάλιστα στο Μέγαρο Μαξίμου τον αρχιπράκτορα της άλλης πλευράς;
Οτι πρόκειται για κορυφαία διπλωματική γκάφα που υποδηλώνει σχέση υποτέλειας απέναντι στην Τουρκία; Οτι μόνον ένας άλλος πρωθυπουργός, ο Ούρχο Κέκονεν, στα χρόνια της «φινλανδοποίησης», συναντιόταν στα κρυφά με τον άνθρωπο της KGB, Βίκτορ Βλαντιμίροφ, που είχε επίσης τη διπλή ιδιότητα πράκτορα και διπλωμάτη στη ρωσική πρεσβεία του Ελσίνκι; Κι αφήνοντας κατά μέρος την γκάφα, το επίμαχο ζήτημα είναι τι ακριβώς συζητήθηκε μεταξύ των δύο πλευρών. Και τι μήνυμα κόμιζε ως αγγελιοφόρος του Ερντογάν ο Καλίν.
Δεδομένης της συσκότισης τριτοκοσμικού τύπου που έχει επιβάλει το καθεστώς Μητσοτάκη, μοιραία στρεφόμαστε σε πληροφορίες από την άλλη ακτή του Αιγαίου. Μόνο που, αν τις πάρουμε σοβαρά και δεχτούμε ότι αξιώσεις όπως «πολιτική μη ανάμειξης της Ελλάδας σε περίπτωση τουρκο-ισραηλινής σύγκρουσης με θέατρο πολέμου την Κύπρο», οριστική εγκατάλειψη των 12 μιλίων στο Αιγαίο και διάφορα τέτοια σχετικά αποτέλεσαν ατζέντα -ανεπισήμων έστω- ελληνοτουρκικών συζητήσεων, οι κύριοι Μητσοτάκης, Δεμίρης και η υπόλοιπη παρεούλα του υπουργείου Εξωτερικών πρέπει να οδηγηθούν στο στρατοδικείο.
Στον βαθμό βεβαίως που οι τουρκικοί ισχυρισμοί στερούνται αποδείξεων κάτι τέτοιο δεν μπορεί να συμβεί. Δυσκολεύομαι να δεχτώ ότι Ελληνας πρωθυπουργός, έστω και της κοπής…Μητσοτάκη, θα άκουγε από Τούρκο πράκτορα συστάσεις να εγκαταλείψει την Κύπρο σε πολεμικό επεισόδιο μέσα στο Μέγαρο Μαξίμου. Θα έπεφταν οι τοίχοι να τον πλακώσουν.
Αντιθέτως, με δεδομένη την εξουσιομανία, τον κυνισμό αλλά και την περιφρόνηση στους θεσμούς που διέπει τη νοοτροπία του συγκεκριμένου πρωθυπουργού, θα έβρισκα πολύ ρεαλιστικό να συζητήθηκαν… τρόποι συμφωνημένης διαχείρισης της έντασης στο Αιγαίο. Εναν έλεγχο του θερμομέτρου δηλαδή, προς τα κάτω ή και… προς τα πάνω, που θα εξυπηρετεί τις προεκλογικές ανάγκες του κυρίου Μητσοτάκη.
Αυτό προσωπικά δεν το θεωρώ καθόλου απίθανο, αλλά μετά διερωτώμαι πώς θα μας πάρουν σοβαρά όχι μόνο οι εχθροί αλλά και οι φίλοι. Ξεβρακωνόμαστε στους Τούρκους, ανοίγουμε μυστικό κανάλι κορυφής με τον αρχιπράκτορα του Ερντογάν και μετά έχουμε την απαίτηση να πάρουμε και πηγαίους κώδικες; Για γέλια είναι η κατάσταση…
