Πρωτοφανείς λόγω του Προσφυγικού οι απαιτήσεις που προβάλλει η Αγκυρα
Ρεπορτάζ
Νίκος Σταυρουλάκης
Λευκωσία και Αθήνα απέρριψαν «με τη μία» τις αξιώσεις της Αγκυρας στη Σύνοδο Κορυφής για άνοιγμα πέντε κεφαλαίων των ευρωτουρκικών ενταξιακών διαπραγματεύσεων, μέχρι η Τουρκία να εφαρμόσει το Πρωτόκολλο της Αγκυρας, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά την Κύπρο. Το πρωτόκολλο προβλέπει άνοιγμα τουρκικών λιμανιών – αεροδρομίων σε κυπριακά πλοία – αεροπλάνα, κάτι που σημαίνει αναγνώριση της Κυπριακής Δημοκρατίας. Από την πλευρά του, ο πρωθυπουργός Αλέξης Τσίπρας έθεσε ως πρόσθετο όρο την άρση του «casus belli» της Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης σε βάρος της χώρας μας (αν επεκτείνει τα εθνικά χωρικά ύδατα στα 12 μίλια).
Με πρόσχημα το Προσφυγικό, η Τουρκία επιδιώκει αναβάθμιση των σχέσεων με την Ε.Ε. και επανεκκίνηση της ενταξιακής διαδικασίας, που «σέρνεται» από το 2005! Οπως φάνηκε και στις διαπραγματεύσεις της προχθεσινής συνόδου, η Αγκυρα εκμεταλλεύεται την περίσταση, θεωρώντας ότι είναι η κατάλληλη στιγμή για να πετύχει το μάξιμουμ. Ετσι, μοίρασε υποσχέσεις για περιορισμό των μεταναστευτικών ροών με αντάλλαγμα πολλά δισεκατομμύρια και σημαντική αναβάθμιση του ρόλου της. Τι ακριβώς ζήτησε η Αγκυρα;
Μεταξύ άλλων, έθεσε όρο το άνοιγμα των πέντε κεφαλαίων – ανάμεσά τους και τρία που έχουν «παγώσει» στο παρελθόν, με βέτο Λευκωσίας και Παρισιού. Επίσης, ζήτησε διπλασιασμό της οικονομικής χρηματοδότησης (3+3 δισ. ευρώ), με την προοπτική να φτάσουν τα 20 δισ., και κατάργηση της βίζας για τους Τούρκους πολίτες από τον Ιούνιο, προκαλώντας την αντίδραση του Φρανσουά Ολάντ!
Ειδικότερα, ο Α. Νταβούτογλου ζήτησε το ξεπάγωμα των κεφαλαίων 15 – Ενέργεια, 23 – Θεμελιώδη Δικαιώματα, 24 – Δικαιοσύνη, 26 – Παιδεία, Πολιτισμός και 31 – Εξωτερική Πολιτική, Αμυνα, Ασφάλεια. Ενα «έκτο» κεφάλαιο («διακίνηση ανθρώπων»), που έπεσε στο τραπέζι, μπλοκαρίστηκε από το Βερολίνο, λόγω Προσφυγικού.
Τα κεφάλαια
Σήμερα, από τα 35 κεφάλαια του «κοινοτικού κεκτημένου», έχουν ανοίξει τα 15, από τα οποία ουσιαστικά δεν έχει κλείσει ούτε ένα, ενώ πρόσφατα (14/12/15), σε ανάλογη διακυβερνητική διάσκεψη Ε.Ε. – Τουρκίας, στις Βρυξέλλες, αποφασίστηκε άνοιγμα του κεφαλαίου 17 «Οικονομική και νομισματική πολιτική». Ο Κύπριος κυβερνητικός εκπρόσωπος Ν. Χριστοδουλίδης διευκρίνισε χθες ότι τα κεφάλαια 23-24 είναι μπλοκαρισμένα από την Κύπρο, με πρόταση του Προέδρου Αναστασιάδη, μέχρι την επιστροφή της περίκλειστης πόλης της Αμμοχώστου στους νόμιμους κατοίκους της.
Πάντως, όπως εξηγούσαν στη «δημοκρατία» κυβερνητικές πηγές από την Κύπρο, αυτό που μετρά για τη Λευκωσία δεν είναι το περιεχόμενο κάθε κεφαλαίου, αλλά η εφαρμογή του πρωτοκόλλου. Συνεπώς, η Λευκωσία θα συνεχίσει να μπλοκάρει τα ενταξιακά κεφάλαια της Τουρκίας μέχρι την αναγνώρισή της. Ωστόσο, επεσήμαναν ότι οι κυπριακές «αντιστάσεις» αντέχουν έως τον Ιούνιο, όταν, αμέσως μετά τις κυπριακές κοινοβουλευτικές εκλογές (22 Μαΐου), η Αγκυρα θα επαναφέρει το άνοιγμα των κεφαλαίων.
Σε καθεστώς ασφυξίας για άλλες δέκα μέρες η Ελλάδα
Στην επόμενη Σύνοδο Κορυφής, 17-18 Μαρτίου, μετατίθεται η οριστική λήψη αποφάσεων για το Προσφυγικό, όπως αποφασίστηκε τις πρωινές ώρες της Τρίτης στις Βρυξέλλες. Πάντως, σε αυτή τη φάση το μόνο βέβαιο είναι πως μεσολαβεί ένα δεκαήμερο πολύ σκληρών παζαριών -κυρίως- ανάμεσα σε Ευρώπη και Τουρκία αλλά εξίσου και με τις χώρες του Βίσεγκραντ, οι οποίες σύσσωμες συνεχίζουν να προβάλλουν ισχυρή αντίδραση στο ενδεχόμενο εγκατάστασης προσφύγων στο έδαφος τους.
Σε αυτό το κλίμα, η ελληνική κυβέρνηση (που δεν αποκλείεται να ζητήσει νέα σύσκεψη αρχηγών) εμφανίζεται ικανοποιημένη, κυρίως διότι δεν έγινε καμιά επίσημη αναφορά στο κλείσιμο της βαλκανικής οδού και των βορείων συνόρων μας και γιατί η η Τουρκία αποδέχτηκε επιστροφές από την Ελλάδα προσφύγων και μεταναστών. Υπό την προϋπόθεση ότι ίσος αριθμός θα προωθείται ημερησίως από το έδαφος της γείτονος προς τις ευρωπαϊκές χώρες. Ωστόσο, τα πάντα θεωρείται πως βρίσκονται στον αέρα, καθώς στη Σύνοδο Κορυφής αφενός δεν ελήφθησαν τελικές αποφάσεις, δεδομένων και των διαφορών που υπάρχουν στο εσωτερικό της Ε.Ε. Αφετέρου, Ευρώπη και Τουρκία έχουν μακρά παράδοση σε υποσχέσεις προς την Ελλάδα, τις οποίες ουδέποτε κράτησαν.
Οπως και να ‘χει, η Ελλάδα παραμένει σε ασφυξία, με χιλιάδες εγκλωβισμένους μετανάστες -κυρίως- στην Ειδομένη! Η κατάσταση αυτή δεν άλλαξε μετά τη Σύνοδο Κορυφής, αφού δεν ελήφθη απόφαση για αλλαγή της παγιωμένης δύσκολης κατάστασης. Επομένως, η αγωνία παρατείνεται για άλλες δέκα ημέρες!
Εντονες ανησυχίες για τις εξελίξεις στο Προσφυγικό εξέφρασε ο συντονιστής Μεταναστευτικής Πολιτικής της Ν.Δ., θέτοντας παράλληλα ζήτημα ανεπαρκούς διαχείρισης των ευρωπαϊκών κονδυλίων για τους πρόσφυγες, που κινδυνεύουν να χαθούν.
Α.Μέρκελ: «Στις συνομιλίες δεν έχει το πάνω χέρι η Τουρκία»
Εξουθενωμένη έπειτα από 16 ώρες «παζάρια» με την Τουρκία, η Ανγκελα Μέρκελ βγαίνοντας από τη Σύνοδο Κορυφής είχε σχολιάσει ότι έφερε στις Βρυξέλλες μια «πρωτοποριακή» και άκρως δελεαστική πρόταση (για την επανεισδοχή παρανόμως εισελθόντων προσφύγων), που πάντως παραπέμπεται στη σύνοδο της 17ης Μαρτίου για τελικές αποφάσεις. Είχε επίσης «διαπιστώσει» τα «σημαντικά βήματα» της Τουρκίας στην προστασία των συνόρων της αλλά και στη βελτίωση των συνθηκών ζωής των προσφύγων. Και είχε επίσης χαρακτηρίσει, κατά πληροφορίες, λογικό το αίτημα της Αγκυρας για περισσότερους πόρους για τους πρόσφυγες που φιλοξενεί. Ομως χθες το πρωί σε συνέντευξή της στο ραδιόφωνο SWR, απευθυνόμενη κατά κύριο λόγο στο γερμανικό ακροατήριο, η καγκελάριος ακούστηκε μάλλον αυστηρή. «Η Τουρκία δεν έχει το πάνω χέρι στις συνομιλίες με την Ευρωπαϊκή Ενωση και επιδίωξη των εταίρων είναι η εξισορρόπηση των συμφερόντων των δύο πλευρών» διαβεβαίωσε.
Η καγκελάριος υπογράμμισε ότι η τουρκική ενταξιακή διαδικασία δεν βρίσκεται στην ατζέντα, ότι θα είναι δύσκολο να ανοίξουν περισσότερα κεφάλαια διαπραγμάτευσης εξαιτίας της κυπριακής αντίδρασης και ότι η εξέταση του τουρκικού αιτήματος για απελευθέρωση της βίζας για τους Τούρκους στη Σένγκεν θα μπορούσε να επισπευστεί για τον Ιούνιο, αφού πρώτα εκτιμηθεί η εφαρμογή από την Αγκυρα της δέσμευσης για επανεισδοχή παράτυπων μεταναστών και δη με διαδικασία fast track.
