Μία συνολική συμφωνία με τους δανειστές, η οποία θα εξασφαλίζει ότι δεν θα υπάρξει προληπτική γραμμή στήριξης μετά τον Αύγουστο του 2018, με αντάλλαγμα το χρέος φαίνεται να επιδιώκει ο πρωθυπουργός
Από τον
Ανδρέα Καψαμπέλη
Aν τον Αύγουστο του 2015 ο Αλέξης Τσίπρας έκανε τη μνημονιακή στροφή 180 μοιρών εκπλήσσοντας τους πάντες, το φετινό καλοκαίρι διαπραγματεύεται τον μεγάλο συμβιβασμό που σε περίπου έναν χρόνο θα επιτρέψει την «καθαρή» έξοδο από το τρίτο Μνημόνιο και θα ανοίξει τον δρόμο για την προσφυγή στη λαϊκή ετυμηγορία!
Σύμφωνα με πληροφορίες της «κυριακάτικης δημοκρατίας», ο πραγματικός πονοκέφαλος που ταλαιπωρεί το Μέγαρο Μαξίμου δεν είναι η επικείμενη τρίτη αξιολόγηση, αλλά η «εφ’ όλης της ύλης» συμφωνία που μπορεί να δρομολογηθεί με τους δανειστές, με ορίζοντα τον Αύγουστο του 2018, οπότε και ολοκληρώνεται το τρέχον πρόγραμμα «οικονομικής διάσωσης» της χώρας μας. Η συμφωνία αυτή έχει δύο βασικές παραμέτρους που θα αλληλοεπηρεάσουν και το αποτέλεσμά της, το δημόσιο χρέος και τη λεγόμενη προληπτική πιστωτική γραμμή.
Η σχετική διαπραγμάτευση επ’ αυτών έχει ήδη ξεκινήσει να διεξάγεται ατύπως και θα κορυφώνεται παράλληλα με την υλοποίηση των μέτρων του τρίτου Μνημονίου και τη μία ή δύο αξιολογήσεις που αναμένεται να μεσολαβήσουν κατά τους προσεχείς μήνες. Τελικός στόχος για την ελληνική πλευρά είναι να υποχωρήσει μεν στο θέμα της ρύθμισης του δημόσιου χρέους, αλλά να κερδίσει ως αντάλλαγμα την απόφαση ότι το τέλος του παρόντος Μνημονίου δεν θα συνοδευτεί από την προληπτική γραμμή…
Ως προς το χρέος, κατά την τελευταία συνεδρίαση του Eurogroup τον Ιούνιο είχε συμφωνηθεί ότι τα μεσοπρόθεσμα μέτρα ελάφρυνσης θα υλοποιηθούν μετά το τέλος του προγράμματος το 2018 «εάν κριθεί αναγκαίο» και «το ακριβές μέγεθός τους θα καθοριστεί στο τέλος του προγράμματος από το Eurogroup, στη βάση μιας επικαιροποιημένης ανάλυσης βιωσιμότητας. Αυτή η ανάλυση θα λαμβάνει υπόψη τον αντίκτυπο των μεταρρυθμίσεων που είναι φιλικές προς την ανάπτυξη και επενδυτικών πρωτοβουλιών». Παρά τους κυβερνητικούς πανηγυρισμούς ύστερα από αυτή την ανακοίνωση, η πραγματικότητα ήταν ότι ουδέν συγκεκριμένο είχε αποφασιστεί, αφήνοντας το θέμα σε απόλυτη εκκρεμότητα. Η αρνητική διάθεση των δανειστών φάνηκε προ ημερών και με τις νέες δηλώσεις του Β. Σόιμπλε, ο οποίος -εν όψει και των γερμανικών εκλογών- επανέλαβε την αντίθεσή του στην ελάφρυνση του χρέους και την επιμονή του στην «εφαρμογή του προγράμματος μεταρρυθμίσεων» από την Ελλάδα, ώστε «να γίνει περισσότερο ανταγωνιστική».
Ομως, η ρύθμιση του χρέους υπήρξε βασική δέσμευση του ΣΥΡΙΖΑ ακόμη και μετά την εγκατάλειψη των θέσεών του περί διαγραφής το 2015. Ο ίδιος ο κ. Τσίπρας, μάλιστα, είχε συνδέσει ευθέως το θέμα αυτό με τις διαπραγματεύσεις για τη δεύτερη αξιολόγηση, αλλά δίχως, όπως φάνηκε, σημαντικό αποτέλεσμα. Οπως εκτιμάται τώρα, αυτή τη διαφοροποίηση μπορεί να καλύψει μόνο ένα εξίσου ισχυρό αντιστάθμισμα που θα παραπέμπει στο «οριστικό τέλος των Μνημονίων» και θα έχει ως εκ τούτου και ευρύτερο πολιτικό απόηχο.
Μέχρι στιγμής οι δανειστές δείχνουν να μην προσανατολίζονται στην επιβολή τέταρτου Μνημονίου, κυρίως επειδή θα είναι πολύ δυσκολότερο πλέον να το δικαιολογήσουν στο εσωτερικό των δικών τους χωρών, πολύ περισσότερο επειδή αναγνωρίζουν κιόλας ότι «το πρόγραμμα διάσωσης εξελίσσεται θετικά στην Ελλάδα». Φρόντισαν, ωστόσο, με την απόφαση του Eurogroup της 15ης Ιουνίου να ανοίξουν θέμα «προληπτικής γραμμής πίστωσης» για την Ελλάδα μετά τον Αύγουστο του 2018, όπως προβλεπόταν αντίστοιχα στα τέλη του 2014, εν όψει της ολοκλήρωσης του δεύτερου Μνημονίου από την κυβέρνηση Σαμαρά – Βενιζέλου για τις αρχές του 2015. Το ποσό που θα χρησιμοποιηθεί ως «προληπτική γραμμή πίστωσης», οι όροι και η διάρκειά της έχουν απομείνει ως αντικείμενο διαπραγμάτευσης ανάμεσα στην Ελλάδα και στους δανειστές, η οποία πάντως δεν θα γίνει την τελευταία στιγμή. Αντιθέτως, η επίσημη έναρξή της τοποθετείται μετά την ολοκλήρωση της τρίτης αξιολόγησης, αν δεν χρειαστεί και τέταρτη αξιολόγηση.
Γι’ αυτό και οι πληροφορίες αναφέρουν ότι η κυβέρνηση σχεδιάζει να συνδυάσει τις δύο αυτές διαπραγματεύσεις ώστε να καταλήξει όσο το δυνατόν συντομότερα σε συμφωνία που θα ακυρώνει, εγκαίρως, την προληπτική πιστωτική γραμμή.
Τη δημιουργία της επιδιώκεται να καταστήσει άλλωστε περιττή και η δοκιμαστική έξοδος στις αγορές, η οποία θα έχει και συνέχεια, χρηματοδοτώντας κατά ένα μεγάλο τμήμα και τον απαραίτητο «κουμπαρά» για τη διευκόλυνση της κανονικής εξόδου της Ελλάδας στις αγορές μετά τον Αύγουστο του 2018.
Για το 2015 η προληπτική γραμμή -που τελικά λόγω των εκλογών και της αλλαγής κυβέρνησης δεν εφαρμόστηκε- είχε συμφωνηθεί στα 10,9 δισ. ευρώ, με σκοπό να καλυφθούν όλες οι δανειακές υποχρεώσεις της Ελλάδας για έναν χρόνο.
Κάλπες το αργότερο έως το φθινόπωρο του 2018
Στον βαθμό που ο μεγάλος αυτός συμβιβασμός -με χρέος και προληπτική γραμμή- επιτευχθεί ίσως και έως τις αρχές του 2018, αυτόματα θα αρχίσει να καθαρίζει και ο πολιτικός ορίζοντας για εκλογές το αργότερο έως το φθινόπωρο της επόμενης χρονιάς.
Ο κ. Τσίπρας, παρά τις επικοινωνιακές πιρουέτες και τους κυβερνητικούς εξωραϊσμούς, έχει ακριβή γνώση της κατάστασης και των πραγματικών δημοσκοπικών δεδομένων για τον ΣΥΡΙΖΑ. Το αφήγημα της οριστικής εξόδου από τα Μνημόνια -που σε 12 μήνες θα είναι τουλάχιστον από τυπικής πλευράς μια πραγματικότητα- αποτελεί ως εκ τούτου τον τελευταίο «άσο» για το εκλογικό πόκερ που θα παιχτεί προτού έρθουν από τις αρχές του 2019 οι νέες περικοπές συντάξεων και η κατάργηση του αφορολογήτου. Η μάχη της επανασυσπείρωσης του ΣΥΡΙΖΑ, πάντως, προβλέπεται ούτως ή άλλως δύσκολη, προκειμένου να διατηρηθεί ζωντανή η «ελπίδα» για εκλογική ρεβάνς στις αρχές του 2020 υπό το σύστημα της απλής αναλογικής…
