Χρειάζεται να γίνουν τολμηρά βήματα μπροστά. Να προωθήσουμε αλλαγές στο μοντέλο οργάνωσης του κράτουςΑπό τον
Γεώργιο Πατούλη*
Η πρωτοφανής κρίση που βιώνει η χώρα μας εδώ και σχεδόν 10 χρόνια ανέδειξε τα δομικά προβλήματα που ταλανίζουν την πατρίδα και την κοινωνία μας. Για να ξεπεραστούν τα προβλήματα αυτά χρειάζεται να γίνουν τολμηρά βήματα μπροστά. Να προωθήσουμε αλλαγές στο μοντέλο οργάνωσης του κράτους και των θεσμών του. Να υιοθετήσουμε μια νέα αντίληψη και να προωθήσουμε μια διοικητική μεταρρύθμιση αντίστοιχη αυτών που πραγματοποιήθηκαν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Μια μεταρρύθμιση που θα καθιστά την Τοπική Αυτοδιοίκηση βασικό πυλώνα για την παραγωγική ανασυγκρότηση και την ανάπτυξη της χώρας, αλλά και γνήσιο θεσμικό εκφραστή ενός νέου κράτους κοινωνικής αλληλεγγύης και συνοχής.
Το ετήσιο τακτικό συνέδριο της Κεντρικής Ενωσης Δήμων Ελλάδος ανέδειξε τη συνταγματική αναθεώρηση, ως κορυφαία ευκαιρία για τον θεσμικό εκσυγχρονισμό της χώρας – το τολμηρό βήμα μπροστά, που θα πάει την Ελλάδα ψηλά.
Πρόκειται για μια πολιτική διαδικασία ύψιστης σημασίας, η οποία οφείλει να ανταποκρίνεται στις διαχρονικές ανάγκες της χώρας, να υπηρετεί το εθνικό συμφέρον, ώστε να μην προκαλεί άσκοπες πολιτικές αντιπαραθέσεις, να παράγει ωφέλιμα για τη χώρα και τους πολίτες αποτελέσματα, να αγγίζει στην ουσία τα πραγματικά κι όχι τα ήσσονος σημασίας ζητήματα, που μας κρατούν αγκυλωμένους στο χθες, να προβλέπει την ενεργό συμμετοχή στον εθνικό διάλογο όλων των θεσμικών εκπροσώπων του κράτους, αλλά και της κοινωνίας των πολιτών.
Ο νέος καταστατικός χάρτης της χώρας πρέπει να προωθεί την τοπική δημοκρατία, να συμβάλλει στην προώθηση της τοπικής ανάπτυξης, απελευθερώνοντας τις δημιουργικές δυνάμεις της πατρίδας μας από τον ασφυκτικό έλεγχο του γραφειοκρατικού κεντρικού κράτους, να δίνει μεγαλύτερες δυνατότητες, αλλά και ευθύνες στις τοπικές κοινωνίες και στους θεσμικούς εκπροσώπους τους, για να αποφασίζουν οι ίδιοι για όσα τους αφορούν, να ενισχύει τον έλεγχο και τη διαφάνεια στη λειτουργία του πολιτικού συστήματος, σε όλα τα επίπεδα διοίκησης, να δίνει προτεραιότητα στην αποκέντρωση και την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, με βάση τις αρχές της εγγύτητας, της επικουρικότητας και της αποτελεσματικότητας. Με πολύ ξεκάθαρες θέσεις και στόχους, η Τοπική Αυτοδιοίκηση συμμετέχει στον εθνικό διάλογο για την αλλαγή του Συντάγματος. Αναδεικνύουμε ζητήματα που αφορούν μεταξύ άλλων:
Τη φορολογική αποκέντρωση κι ένα νέο συνταγματικό πλαίσιο για τους φορολογικούς πόρους των ΟΤΑ, ώστε να απαλλαγούμε από την άμεση εξάρτησή μας από το κράτος, που καθιστά τη συνταγματικά κατοχυρωμένη αυτονομία μας «γράμμα κενό».
Την αποκέντρωση με την εκχώρηση αρμοδιοτήτων και των αντίστοιχων πόρων, ακολουθώντας το πετυχημένο παράδειγμα των αναπτυγμένων ευρωπαϊκών κρατών.
Τη συνταγματική καθιέρωση Συμβουλίου Αυτοδιοίκησης ως επίσημου κοινού θεσμικού εκπροσώπου της Πρωτοβάθμιας και της Δευτεροβάθμιας Τοπικής Αυτοδιοίκησης απέναντι στην εκτελεστική εξουσία και την Κεντρική Διοίκηση.
Τη συνταγματική κατοχύρωση υποχρεωτικής διαβούλευσης και νομοθετικής πρωτοβουλίας για τη συμμετοχή στο νομοθετικό έργο των θεσμικών φορέων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Τη ρητή αναφορά στον νέο καταστατικό χάρτη της χώρας των αρχών της εγγύτητας και της επικουρικότητας, βάσει των οποίων οι ΟΤΑ έχουν τεκμήριο αρμοδιότητας στις τοπικές δημόσιες υποθέσεις.
Συνταγματικές τροποποιήσεις ως προς το εκλογικό σύστημα και τα πολιτικά δικαιώματα στον χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Την αποσαφήνιση της έννοιας των τοπικών υποθέσεων.
Με συγκεκριμένες αλλαγές στα άρθρα του ισχύοντος Συντάγματος προβάλλουμε με συγκροτημένο τρόπο τα θεσμικά βήματα που πρέπει να γίνουν – αλλαγές που υπηρετούν τις ανάγκες όχι μόνο της σημερινής, αλλά και των μελλοντικών γενεών της χώρας.
*Πρόεδρος ΚΕΔΕ, δήμαρχος Αμαρουσίου, υποψήφιος περιφερειάρχης Αττικής
