Πολλά γράφτηκαν, πολλά ειπώθηκαν, έγιναν συσκέψεις, έγιναν ημερίδες, έγιναν παρεμβάσεις, κατατέθηκαν μελέτες, κατατέθηκαν υπομνήματα, αλλά η Kοιλάδα των Τεμπών παραμένει εκεί, έρημη, αναξιοποίητη και ξεχασμένη από θεούς και ανθρώπους.
Θέλοντας να πω μια διαδικτυακή καλημέρα σε μια ραδιοφωνική παραγωγό του Δευτέρου προγράμματος, έγραψα το εξής: «Καλημέρα από την πανέμορφη, αλλά ξεχασμένη από θεούς και ανθρώπους Kοιλάδα των Τεμπών και τους Γόννους…!» και αμέσως μου ήρθε η εξής απάντηση: «Δυστυχώς όλοι τη θυμόμαστε, αλλά όχι για καλούς λόγους… Καλημέρα Δημήτρη!».
Κείμενο-φωτογραφίες:
Δημήτρης Ζ. Γουγουλιάς
Αμέσως ήρθε στη σκέψη μου -σαν απάντηση, στην απάντηση- ένα άρθρο μου, που δημοσιεύτηκε στο Blog perataria.gr και την «Ελευθερία» (23/03/2023), το οποίο κατέληγε ως εξής: «Όλοι θέλουμε αυτή η τραγωδία -όπως και οι προηγούμενες- που συγκλονίζει τη χώρα να είναι η τελευταία. Γιατί θέλουμε να κυκλοφορούμε ελεύθερα και με ασφάλεια παντού. Γιατί πρέπει σήμερα, χθες, να ανατρέψουμε αυτό το κακό και η Kοιλάδα των Τεμπών από κοιλάδα του θανάτου να γίνει ορμητήριο αγώνων για την κοιλάδα που αγαπήσαμε, που ονειρευτήκαμε, για την κοιλάδα που κάθε μέρα μας τάζουν, αλλά δεν τη βλέπουμε…».
Η υπόθεση «Κοιλάδα των Τεμπών» ξεκινάει από την αρχαιότητα και τους Βυζαντινούς χρόνους και φτάνει μέχρι τις μέρες μας, την Εθνική Αντίσταση και τους μπουρλοτιέρηδες του Kάτω Ολύμπου και τoν Αντώνη Βρατσάνο, αναδεικνύεται μέσα από τις περιγραφές περιηγητών και ιστορικών τους τελευταίους αιώνες, από προσπάθειες φορέων και ανθρώπων για την αξιοποίησή της, από βιβλία και δημοσιεύσεις για γεγονότα και εγκλήματα που τη σημάδεψαν, για να ξεχαστεί απ’ όλους στις μέρες μας. Η κοιλάδα των Τεμπών αποτελεί έναν από τους πιο εμβληματικούς φυσικούς τόπους της Ελλάδας. Ανάμεσα στον Όλυμπο και τον Κίσσαβο, ο Πηνειός ποταμός διαμόρφωσε επί χιλιάδες χρόνια ένα μοναδικό τοπίο, όπου η φύση, η ιστορία και η παράδοση συνυπάρχουν αρμονικά.
Και ύστερα, τον Σεπτέμβρη του 2023, ήρθε η κακοκαιρία «Dαniel» και άλλαξε δραματικά αυτήν την εικόνα. Δεν έμεινε τίποτα όρθιο… Το μεγαλύτερο πλήγμα υπέστησαν η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής και η ιστορική κρεμαστή πεζογέφυρα. Σημαντικές ζημιές σημειώθηκαν, επίσης, στα μονοπάτια της κοιλάδας, στις διαμορφώσεις γύρω από το προσκύνημα της Αγίας Παρασκευής, στην παραποτάμια βλάστηση, σε αναχώματα και πρανή, σε σημεία πρόσβασης των επισκεπτών.
Την πρώτη μετά τον «Daniel» επίσκεψη στον χώρο της Αγίας Παρασκευής την κάναμε στις 19 Γενάρη 2024 από τη βόρεια πλευρά του Πηνειού, με τις Δρεζίνες και με τη συνδρομή του προέδρου του Συλλόγου των Σιδηροδρομικών, Γιάννη Μάνθου. Στην επίσκεψη εκείνη συμμετείχε και ο Σεβασμιότατος Μητροπολίτης Λάρισας, κ. Ιερώνυμος. Υπάρχει και σχετικό βίντεο στο κανάλι μου στο Youtube (https://www.youtube.com/watch?v=Xxlv1etn6yw).
Πολλές οι προσπάθειες, από πολλούς, για την αποκατάστασή της…
Τρία σχεδόν χρόνια μετά, η φύση δείχνει τη δική της δύναμη. Τα περισσότερα δέντρα, με εξαίρεση τα πλατάνια που κάηκαν από έναν καταστροφικό μύκητα (Ceratocystis platani), έχουν ξαναβλαστήσει, οι πλαγιές πρασίνισαν και ο Πηνειός έχει επιστρέψει στη φυσιολογική του ροή. Η κακοκαιρία «Dαniel» υπενθύμισε με τον πιο έντονο τρόπο ότι ακόμη και τα πιο επιβλητικά φυσικά τοπία παραμένουν ευάλωτα απέναντι στα ακραία καιρικά φαινόμενα. Παράλληλα, όμως, απέδειξε και κάτι ακόμα: η φύση διαθέτει μια μοναδική ικανότητα να αναγεννάται.
Όποιος επισκέπτεται σήμερα τα Τέμπη, αντικρίζει και πάλι την ομορφιά που χαρακτήριζε πάντοτε την περιοχή. Ωστόσο, ο προσεκτικός παρατηρητής διακρίνει ακόμη τα ίχνη της μεγάλης θεομηνίας: αλλαγές στις όχθες και υποδομές που εξακολουθούν να χρειάζονται αποκατάσταση. Το εκκλησάκι της Αγίας Παρασκευής, λαξευμένο στον βράχο, εξακολουθεί να δεσπόζει στο ίδιο σημείο, αποτελώντας διαχρονικό τόπο προσκυνήματος. Πληροφορούμαι, επίσης, ότι άμεσα ξεκινά ο τεχνικός έλεγχος της παλαιάς σιδηροδρομικής γραμμής από τον Ευαγγελισμό μέχρι το σταθμό της Ραψάνης, ενώ παράλληλα θα γίνει και ο καθαρισμός της γραμμής. Αυτό θα έχει ως αποτέλεσμα και την κανονική πλέον λειτουργία των Δρεζινών που σταθμεύουν στον παλαιό Σ.Σ. των Τεμπών.
Εκεί όπου άλλοτε χιλιάδες επισκέπτες περνούσαν καθημερινά από την κρεμαστή γέφυρα, σήμερα επικρατεί ηρεμία, το μόνο που ακούγεται είναι οι ήχοι των πουλιών και τα χτυπήματα από τα σφυριά των εργατών που κατασκευάζουν τη νέα γέφυρα, η αποκατάσταση της οποίας παραμένει ένα σημαντικό ζητούμενο για την πλήρη αναβίωση της περιοχής. Πληροφορίες λένε ότι η γέφυρα θα είναι έτοιμη στα τέλη Αυγούστου 2026. Όσο για την αποκατάσταση του περιβάλλοντος χώρου, έχει ο Θεός κι ας βάλει το χεράκι της και η Αγία Παρασκευή που, σε λίγο, γιορτάζει… Γιατί αν περιμένουμε από τις όποιες εξουσίες και τους ανθρώπους τους, θα περάσουν πάλι πολλά χρόνια…
Η Kοιλάδα των Τεμπών εξακολουθεί να αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους φυσικούς θησαυρούς της χώρας. Χρειάζεται, όμως, σεβασμό, σωστή διαχείριση και έργα προστασίας, ώστε οι επόμενες γενιές να μπορούν να απολαμβάνουν αυτό το μοναδικό πέρασμα ανάμεσα στον Όλυμπο και τον Κίσσαβο.
Το σλόγκαν των τοπικών αρχόντων «Η κοιλάδα να γίνει από τόπος διέλευσης, τόπος προορισμού» έχουμε βαρεθεί να το ακούμε. Εγώ κλείνοντας θα πω: «Τα Τέμπη δεν είναι μόνο ένας τόπος. Είναι κομμάτι της ιστορίας και της ψυχής της Θεσσαλίας. Και όπως κάθε ζωντανός οργανισμός, πληγώνονται, αλλά βρίσκουν πάντοτε τον τρόπο να ξαναγεννιούνται».
ΠΗΓΗ eleftheria.gr
