Επικοινωνιακό σόου έστησε η κυβέρνηση Μητσοτάκη με φόντο τα 48 κειμήλια που επιστρέφουν από τη Βουλγαρία, παρουσιάζοντας τη συμφωνία Αθήνας – Σόφιας ως μεγάλη διπλωματική επιτυχία, την ώρα που παραμένουν ανοιχτά κρίσιμα ζητήματα για την τύχη εκατοντάδων ακόμα εκκλησιαστικών θησαυρών.
Σύμφωνα με πληροφορίες, ο κ. Μητσοτάκης ετοιμάζεται να στήσει για προφανείς προεκλογικούς λόγους ακόμη ένα σόου τις επόμενες ημέρες, όταν θα γίνει η υποδοχή στα 48 από τα 1.300 κλεμμένα κειμήλια στην Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, η οποία υπάγεται εκκλησιαστικά στη Mητρόπολη Δράμας.
Σαν να μην έφτανε πάντως η κυβερνητική πανηγυρική παρουσίαση, το Οικουμενικό Πατριαρχείο σπεύδει να προσφέρει τη δική του απαράδεκτη στήριξη, με τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο να δηλώνει ότι «χαίρει» και να συγχαίρει τις δύο κυβερνήσεις. Η στάση του Φαναρίου εγείρει εύλογα ερωτήματα, καθώς, αντί να αναδείξει τις εκκρεμότητες και να ζητήσει την πλήρη επιστροφή των κειμηλίων που αφαιρέθηκαν από μονές και μητροπόλεις της βόρειας Ελλάδας, επιλέγει να υποδεχθεί με ικανοποίηση τη συμφωνία. Το ίδιο το Πατριαρχείο μιλά για «έναρξη» της επιστροφής, γεγονός που σημαίνει ότι η διαδικασία δεν έχει ολοκληρωθεί. Παρ’ όλα αυτά, ο Βαρθολομαίος επιλέγει τα συγχαρητήρια, αντί για δημόσια πίεση προς την πλευρά που οφείλει να συνεχίσει τη διεκδίκηση.
Η διαφοροποίηση με τις επιφυλάξεις που έχουν εκφραστεί από την Εκκλησία της Ελλάδος είναι χαρακτηριστική. Ο μητροπολίτης Δράμας Δωρόθεος έχει δηλώσει ότι πληροφορήθηκε τη συμφωνία χωρίς προηγούμενη ενημέρωση και εκφράζει σοβαρές αμφιβολίες για το εάν θα επιστραφούν και τα υπόλοιπα κειμήλια. Μάλιστα, επισημαίνει ότι μόνο από την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης αφαιρέθηκαν 800 κειμήλια και 430 χειρόγραφα.
Κι ενώ στην Ελλάδα καταγράφονται αυτές οι επιφυλάξεις, στη Βουλγαρία η επιστροφή των λειψάνων του τσάρου Σαμουήλ εξελίχθηκε σε εθνικό γεγονός. Η μεταφορά τους στη Σόφια έγινε με στρατιωτικό αεροσκάφος, το οποίο συνόδευσαν μαχητικά αεροσκάφη, ενώ προβλέφθηκε κρατική τελετή, 21 κανονιοβολισμοί και πομπή προς τον ναό της Αγίας Σοφίας.
Ο Πατριάρχης Βουλγαρίας Δανιήλ χαρακτήρισε την επιστροφή ιστορική στιγμή για τον βουλγαρικό λαό και τον Σαμουήλ έναν από τους σημαντικότερους ηγεμόνες του ορθόδοξου λαού τους. Η εικόνα είναι αποκαλυπτική, η Ελλάδα παίρνει 48 κειμήλια, αλλά παραδίδει στη Βουλγαρία τα λείψανα που έχουν ταυτοποιηθεί ως εκείνα του Σαμουήλ, μαζί με το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τις σαρκοφάγους, ενώ οι διαπραγματεύσεις για άλλα αντικείμενα συνεχίζονται.
