Η ιρανική στρατηγική απέναντι στις ΗΠΑ και το Ισραήλ μοιάζει με ένα καλά οργανωμένο σχέδιο επιβίωσης, παρόλο που στην επιφάνεια δείχνει χαοτική και ανορθόδοξη. Στόχος είναι να αυξήσει δραστικά το κόστος του πολέμου για την Ουάσινγκτον, ώστε να την πιέσει να εγκαταλείψει την προσπάθεια και να αναζητήσει διέξοδο.
Το Ιράν γνωρίζει καλά ότι δεν μπορεί να νικήσει στρατιωτικά τις Ηνωμένες Πολιτείες σε συμβατικό επίπεδο, μιας και η αμερικανική υπεροχή είναι συντριπτική. Γι’ αυτό στρέφεται σε ασύμμετρες τακτικές, βασισμένες στην ιδέα της «ασύμμετρης αντοχής». Απορροφά τα αρχικά πλήγματα, διατηρεί δυνάμεις και παρατείνει τη σύγκρουση όσο γίνεται περισσότερο.
Γιατί χτυπά γείτονες και όχι μόνο άμεσους αντιπάλους;
Οι επιθέσεις σε χώρες του Κόλπου (Σαουδική Αραβία, ΗΑΕ, Μπαχρέιν, Κατάρ, Κουβέιτ, Ομάν), στο Αζερμπαϊτζάν, ακόμα και απειλές προς την Τουρκία δεν είναι απαραίτητα τυχαίες ή έργο ανεξέλεγκτων διοικητών. Αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου.
Να σπείρει χάος σε όλη την περιοχή, να διαταράξει την ενεργειακή ροή και να πλήξει οικονομικά όχι μόνο τους εχθρούς, αλλά και τους συμμάχους των ΗΠΑ.
Με αυτό τον τρόπο, η Τεχεράνη προκαλεί εκτίναξη των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου παγκοσμίως. Δημιουργεί πίεση από τις χώρες του Κόλπου προς την Ουάσινγκτον και εκμεταλλεύεται τον ντε φάκτο αποκλεισμό ή την απειλή αποκλεισμού του Στενού του Χορμούζ, κρίσιμου περάσματος για το παγκόσμιο εμπόριο πετρελαίου.
Η λογική της «πόρτας εξόδου»
Όπως εξηγούν αναλυτές, το Ιράν δεν ψάχνει στρατιωτική νίκη, αλλά πολιτική ήττα του αντιπάλου. Θέλει να κάνει τον πόλεμο τόσο δύσκολο, ακριβό και πολιτικά επώδυνο για τον Ντόναλντ Τραμπ, ώστε να φτάσει η στιγμή που θα πει «αρκετά». Χρησιμοποιεί περιορισμένα αποθέματα πυραύλων και drones με φειδώ, για να κρατήσει τη σύγκρουση ζωντανή όσο περισσότερο γίνεται.
Αυτή η προσέγγιση θυμίζει ιστορικά παραδείγματα, όπως το Βιετνάμ: ο αδύναμος πλευρά ποντάρει στην σταδιακή εξάντληση της βούλησης του ισχυρού να συνεχίσει.
Παρά τις απώλειες, το σύστημα αντέχει
Παρά τα σοβαρά πλήγματα, συμπεριλαμβανομένων αποκεφαλισμών υψηλόβαθμων στελεχών, το ιρανικό καθεστώς δείχνει ανθεκτικότητα. Είχε προετοιμαστεί για τέτοιο σενάριο εδώ και χρόνια. Η ασυμμετρία των συμφερόντων είναι κλειδί για το Ιράν ο πόλεμος αφορά την ίδια την ύπαρξή του, ενώ για τις ΗΠΑ πρόκειται για συμφέροντα περιορισμένης (σχετικά) σημασίας.
Μακροπρόθεσμες συνέπειες
Αν επιβιώσει, η Τεχεράνη θα έχει πληρώσει βαρύ τίμημα. Καταστροφή σχέσεων με γείτονες, οικονομική απομόνωση, πιθανές μεγάλες υποχωρήσεις. Όμως, στόχος της είναι να καταστήσει απαγορευτικό το κόστος μιας μελλοντικής αναμέτρησης με το Ιράν, στέλνοντας μήνυμα σε όλους.
Με λίγα λόγια, πίσω από το φαινομενικό χάος κρύβεται μια συνειδητή στρατηγική παράτασης και αύξησης του πόνου του αντιπάλου, μέχρι να βρει εκείνος την «πόρτα εξόδου». Οι ειδικοί βλέπουν εδώ μια κλασική περίπτωση ασύμμετρης σύγκρουσης, όπου η επιβίωση μετράει περισσότερο από τη νίκη.
