Γνωστός και ως «ιός των Ανδεων», μπορεί να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά μόνο μέσω στενής επαφής, προκαλώντας ξαφνικά πυρετό, πονοκεφάλους και διάρροια
Τα τελευταία εικοσιτετράωρα η επιδημία του χανταϊού φαίνεται, σύμφωνα με τα διεθνή ΜΜΕ, να παίρνει παγκόσμιες διαστάσεις εξαιτίας μιας κρουαζιέρας η οποία μετατράπηκε σε εστία θανατηφόρας μόλυνσης που διαδίδεται με αστραπιαίο ρυθμό. Και το ερώτημα που θέτουν ολοένα και περισσότεροι είναι αν βρισκόμαστε, άραγε, στα πρόθυρα άλλης μίας μεγάλης παγκόσμιας πανδημίας, όπως και πριν από έξι ακριβώς χρόνια με τον κορoνοϊό.
- Από τη Μαρία Δεναξά
Μέχρι την ώρα που γράφονται αυτές οι γραμμές τρεις άνθρωποι που επέβαιναν στο κρουαζιερόπλοιο «MV Hondius» έχουν χάσει τη ζωή τους, ενώ στους 10 ανέρχεται ο αριθμός των επιβεβαιωμένων κρουσμάτων. Το κρουαζιερόπλοιο με τους ασθενείς του χανταϊού έφτασε την Κυριακή στην Τενερίφη.
Οι επιβάτες και το πλήρωμα αποβιβάστηκαν, τέθηκαν σε απομόνωση και υπό δρακόντεια μέτρα ασφαλείας επέστρεψαν ή θα επιστρέψουν οι περισσότεροι στις χώρες καταγωγής τους. Μία Γαλλίδα που ήταν μεταξύ των πέντε Γάλλων υπηκόων που βρίσκονταν στο πλοίο και νοσηλεύεται στο Παρίσι εμφάνισε συμπτώματα της λοίμωξης, όπως δήλωσε η υπουργός Υγείας. Οι άλλοι τέσσερις επιβάτες βρέθηκαν αρνητικοί, αλλά θα υποβληθούν εκ νέου σε εξετάσεις. Εως τώρα οι γαλλικές Αρχές έχουν ιχνηλατήσει 22 περιπτώσεις επαφών τους.
Στην Ελλάδα λίγο μετά τις 3 τα ξημερώματα της Δευτέρας επαναπατρίστηκε από την Ολλανδία και διακομίστηκε με κινητή ιατρική μονάδα του ΕΚΑΒ από το στρατιωτικό αεροδρόμιο της Ελευσίνας στο Νοσοκομείο «Αττικόν» ο Ελληνας επιβάτης, με την τήρηση όλων των σχετικών υγειονομικών πρωτοκόλλων. Οπως ανακοινώθηκε, μπήκε για προληπτικούς λόγους σε καραντίνα σε ειδικά διαμορφωμένο θάλαμο αρνητικής πίεσης στη μονάδα ειδικών λοιμώξεων του πανεπιστημιακού νοσοκομείου.
Ο χανταϊός, γνωστός και ως «ιός των Ανδεων», μπορεί στις περισσότερες περιπτώσεις να μεταδοθεί από άνθρωπο σε άνθρωπο, αλλά μόνο μέσω στενής επαφής. Για τον λόγο αυτόν η απομόνωση όλων των επιβατών της κρουαζιέρας και του πληρώματος για επαρκές χρονικό διάστημα θα είναι αναγκαία. «Η μέση περίοδος επώασης είναι δεκατέσσερις ημέρες, αλλά, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, θα μπορούσε να φτάσει έως τις έξι εβδομάδες» εξηγούν οι λοιμωξιολόγοι. Το ζητούμενο πλέον είναι να απομονωθούν οι ασθενείς και όσοι ήρθαν σε επαφή μαζί τους για το απαραίτητο χρονικό διάστημα.
Το γεγονός ότι όλοι οι επιβάτες του πλοίου επιστρέφουν στις χώρες τους, αντί να σταλεί πλωτό νοσοκομείο στο Πράσινο Ακρωτήριο, όπου είχε ακινητοποιηθεί το κρουαζιερόπλοιο, ή στην Τενερίφη όπου έδεσε μετά το ξέσπασμα της επιδημίας, δημιουργεί προβληματισμό. Η υπόθεση ξεκινά την 1η Απριλίου, όταν το πλοίο αναχωρεί από την Ουσουάια της Αργεντινής για μια τουριστική διαδρομή με πολλαπλές στάσεις στον Νότιο Ατλαντικό. Μεταφέρει 147 άτομα από 23 διαφορετικές εθνικότητες.
Στις 6 Απριλίου ένας από τους άνδρες που βρίσκονταν στο πλοίο παρουσιάζει ξαφνικά πυρετό, πονοκεφάλους και διάρροια. Στις 11 Απριλίου η κατάστασή του επιδεινώνεται και πεθαίνει την ίδια μέρα πάνω στο πλοίο. Δεν πραγματοποιήθηκε τότε καμία μικροβιολογική εξέταση στο πρώτο θύμα. Η σύντροφός του, που αρρώστησε επίσης, αποβιβάστηκε στην Αγία Ελένη στις 24 Απριλίου για να μεταφερθεί με πτήση προς το Γιοχάνεσμπουργκ, όπου πέθανε στις 26 Απριλίου, αφού επιβεβαιώθηκε γρήγορα η διάγνωση λοίμωξης από τον ιό των Ανδεων.
Στο μεταξύ, στις 24 Απριλίου ένας άλλος επιβάτης παρουσίασε συμπτώματα πνευμονίας. Μεταφέρθηκε αεροπορικώς στη Νότια Αφρική, όπου νοσηλεύεται σε μονάδα εντατικής θεραπείας, με θετικό τεστ για χανταϊό. Μια άλλη γυναίκα, επίσης επιβάτιδα, εμφάνισε πνευμονία στις 28 Απριλίου και πέθανε στις 2 Μαΐου… Συνολικά, από τα οκτώ ύποπτα περιστατικά που εντοπίστηκαν στο πλοίο τα πέντε επιβεβαιώθηκαν με τεστ PCR. Και τα τρία έχασαν τη μάχη με τον θάνατο.
Τα παραπάνω περιστατικά ήταν αρκετά για να προκαλέσουν παγκόσμια ανησυχία. Η ανησυχία οφείλεται στο γεγονός ότι το στέλεχος του ιού των Ανδεων που εντοπίστηκε στους ασθενείς ή αποβιώσαντες επιβάτες είναι ιδιαίτερα θανατηφόρο και, επιπλέον, ικανό να μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Ολοι οι χανταϊοί –έχουν καταγραφεί 53 διαφορετικοί τύποι– μεταδίδονται στον άνθρωπο μέσω του σάλιου, των ούρων και των περιττωμάτων τρωκτικών, αλλά ο μόνος που μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο είναι ο ιός των Ανδεων, ο οποίος εντοπίζεται κυρίως στην Αργεντινή και τη Χιλή.
Τα συμπτώματα της λοίμωξης και το ποσοστό θνησιμότητας
Στην Ευρώπη τα στελέχη του χανταϊού που κυκλοφορούν προκαλούν αιμορραγικό πυρετό με ποσοστό θνησιμότητας της τάξης του 0,4% έως 10%. Στη Νότια και Βόρεια Αμερική ο ιός των Ανδεων προκαλεί σοβαρό καρδιοπνευμονικό σύνδρομο, με αναπνευστική και καρδιακή ανεπάρκεια και θνησιμότητα της τάξης του 30% έως 60%, σύμφωνα με Γάλλο λοιμωξιολόγο.
Με το ξέσπασμα της επιδημίας ξεκίνησε η διεξαγωγή επιδημιολογικής έρευνας για να προσδιοριστεί η πηγή της μόλυνσης: Οι δύο πρώτοι ασθενείς που πέθαναν, ολλανδικής καταγωγής, φαίνεται ότι είχαν ταξιδέψει στην Αργεντινή πριν επιβιβαστούν στο πλοίο. Οι λοιμώξεις από χανταϊό είναι γνωστές εδώ και πολύ καιρό, αλλά παραμένουν σχετικά σπάνιες σε παγκόσμια κλίμακα. Το 2023, στην περιοχή της Αμερικής, οκτώ χώρες ανέφεραν 229 περιστατικά και 59 θανάτους, δηλαδή ποσοστό θνητότητας 25,7%. Στην Ευρώπη καταγράφηκαν 1.885 λοιμώξεις την ίδια χρονιά, με θνησιμότητα από 0,4% έως 10%. Στην Ανατολική Ασία η λοίμωξη φαίνεται συχνότερη, με αρκετές χιλιάδες περιστατικά κάθε χρόνο.
Δεν υπάρχει ούτε ειδική θεραπεία ούτε εμβόλιο κατά αυτών των χανταϊών. Μόνο η έγκαιρη αντιμετώπιση και η μεταφορά σε μονάδα εντατικής θεραπείας μπορούν να βελτιώσουν τις πιθανότητες επιβίωσης. Η απομόνωση των ασθενών και των επαφών τους είναι απαραίτητη. Ωστόσο, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και οι ειδικοί γενικότερα εκτιμούν ότι ο κίνδυνος για τον παγκόσμιο πληθυσμό είναι πολύ χαμηλός προς το παρόν, παρότι συνεχίζουν να παρακολουθούν στενά την επιδημιολογική κατάσταση.
