Νέα επικίνδυνη τροπή παίρνει η ενεργειακή κρίση, καθώς η κλιμάκωση των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή προκαλεί ισχυρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές. Πετρέλαιο και φυσικό αέριο κινούνται πλέον σε επίπεδα που επαναφέρουν τον φόβο ενός παρατεταμένου ενεργειακού σοκ, την ώρα που κρίσιμες οδοί εφοδιασμού βρίσκονται υπό πίεση.
Στις σημερινές συναλλαγές, το Brent έφτασε τα 108 δολάρια το βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο άνω του 3%. Τόσο το Brent όσο και το αμερικανικό WTI βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων τεσσάρων μηνών, έχοντας ήδη ενισχυθεί περισσότερο από 9% την περασμένη εβδομάδα.
Νέα φωτιά στην αγορά βάζει η απόφαση της Σαουδικής Αραβίας να αναστείλει προληπτικά τη λειτουργία του αγωγού Ανατολής-Δύσης, έπειτα από επιθέσεις με drones την προηγούμενη εβδομάδα. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει σαφής χρονικός ορίζοντας για την επαναλειτουργία του.
Εκτός λειτουργίας κρίσιμη εναλλακτική του Ορμούζ
Η σημασία της εξέλιξης είναι μεγάλη, καθώς ο συγκεκριμένος αγωγός αποτελεί βασική εναλλακτική διαδρομή για φορτία που διαφορετικά θα έπρεπε να περάσουν από τα Στενά του Ορμούζ.
Διασχίζει τη Σαουδική Αραβία μεταφέροντας αργό προς λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας και η δυναμικότητά του φτάνει περίπου τα 7 εκατομμύρια βαρέλια ημερησίως. Το κλείσιμό του περιορίζει επομένως μία από τις σημαντικότερες δυνατότητες παράκαμψης του Ορμούζ, την ώρα που οι σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν παραμένουν σε αδιέξοδο γύρω από τον έλεγχο των Στενών.
Την ίδια στιγμή απομακρύνεται, τουλάχιστον προσωρινά, και η προοπτική μιας διπλωματικής διεξόδου για τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή. Όπως δήλωσε ο υπουργός Εξωτερικών του Ομάν Μπαντρ Αλμπουσαΐντι, αναβλήθηκαν οι συνομιλίες του Ιράν με κράτη του Κόλπου για τη δημιουργία προσωρινού ναυτιλιακού διαδρόμου μέσω του Ορμούζ.
Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, η Σαουδική Αραβία εξέφρασε επιφυλάξεις για το σχέδιο, ενώ το Μπαχρέιν γνωστοποίησε ότι δεν πρόκειται να συμμετάσχει.
Στα ύψη και το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο
Οι αναταράξεις δεν περιορίζονται στο πετρέλαιο. Το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο ξεπέρασε τα 83 ευρώ ανά μεγαβατώρα (MWh) τη Δευτέρα, με άνοδο άνω του 4,5%, φτάνοντας στο υψηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2022.
Η νέα εκτίναξη βρίσκει την Ευρώπη σε μία ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο, καθώς επιχειρεί να αναπληρώσει τα αποθέματά της πριν από τον χειμώνα. Οι ευρωπαϊκές αποθήκες βρίσκονται στο 68,04%, ενώ αισθητά χαμηλότερα κινούνται δύο από τις μεγαλύτερες αγορές: η Γερμανία στο 55,60% και η Ολλανδία στο 52,13%.
Πρόσθετη πίεση προκαλεί ο περιορισμός των φορτίων LNG από τον Περσικό Κόλπο και κυρίως από το Κατάρ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκτιμήσει ότι δεν υφίσταται άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια εφοδιασμού της Ευρώπης τον φετινό χειμώνα. Ωστόσο, εάν οι διαταραχές στις εξαγωγές LNG από τον Κόλπο παραταθούν, η πίεση στην παγκόσμια αγορά μπορεί να ενταθεί σημαντικά, φέρνοντας την Ευρώπη σε ακόμη σκληρότερο ανταγωνισμό με την Ασία για διαθέσιμα φορτία.
