Καθοριστικό για τη συνέχεια του Τραμπ το σημερινό αποτέλεσμα

Σε μια από τις πιο κρίσιμες πολιτικές αναμετρήσεις της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ οδηγούνται σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες, με φόντο την έντονη πολιτική πόλωση που διαπερνά ειδικά τον τελευταίο καιρό το αμερικανικό πολιτικό σκηνικό.

Οι ενδιάμεσες εκλογές θα κρίνουν τον έλεγχο του Κογκρέσου και, μαζί του, τα περιθώρια κινήσεων του Λευκού Οίκου για τα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του Αμερικανού προέδρου. Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις δείχνουν ενίσχυση των Δημοκρατικών σε κρίσιμες πολιτείες, χωρίς ωστόσο να προεξοφλούν με βεβαιότητα ένα «μπλε κύμα» που θα σαρώσει τα πάντα και θα φέρει και την ανατροπή των σημερινών κοινοβουλευτικών ισορροπιών.

Στη Βουλή των Αντιπροσώπων ανανεώνονται και οι 435 έδρες, ενώ στη Γερουσία τίθενται σε αναμέτρηση 35 από τις 100. Οι Ρεπουμπλικάνοι ξεκινούν με 218 έδρες στη Βουλή, έναντι 214 των Δημοκρατικών, ενώ στη Γερουσία διατηρούν πλειοψηφία 53 έναντι 47, συνυπολογίζοντας τους δύο ανεξάρτητους που συνεργάζονται με τους Δημοκρατικούς. Για να ανακτήσουν λοιπόν τη Γερουσία, οι Δημοκρατικοί χρειάζεται να διατηρήσουν τις δικές τους έδρες και να αποσπάσουν τουλάχιστον τέσσερις από τους αντιπάλους τους.

Οι σφυγμομετρήσεις της κοινής γνώμης, των «New York Times» και του πανεπιστημίου Siena, που διεξήχθησαν από τις 23 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου, καταγράφουν προβάδισμα των Δημοκρατικών σε Μίσιγκαν, Τέξας, Κάνσας, Μέιν και Οχάιο. Στην Αλάσκα η διαφορά είναι μικρή, ενώ στην Αϊοβα καταγράφεται ουσιαστικά ισοπαλία ανάμεσα στα δύο κόμματα.

Στο Τέξας ο Τζέιμς Ταλαρίκο των Δημοκρατικών προηγείται του Ρεπουμπλικάνου Κεν Πάξτον με 50% έναντι 43%, ενώ στο Κάνσας ο Δημοκρατικός Ανταμ Χάμιλτον συγκεντρώνει 49%, έναντι 44% του Ρότζερ Μάρσαλ. Στο Μέιν, ο Τρόι Τζάκσον, επίσης των Δημοκρατικών, προηγείται της Ρεπουμπλικανής Σούζαν Κόλινς με 51% έναντι 45%. Οι αναμετρήσεις αυτές έχουν ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αφορούν πολιτείες όπου οι Δημοκρατικοί δυσκολεύονται επί δεκαετίες να εκλέξουν γερουσιαστή.

Κεντρικός παράγοντας της μετατόπισης φαίνεται να είναι η οικονομία. Μόλις το 38% των ψηφοφόρων στις επτά κρίσιμες πολιτείες εγκρίνει την απόδοση του Τραμπ, ενώ οι Δημοκρατικοί προηγούνται κατά εννέα μονάδες στο ζήτημα του κόστους ζωής. Ακρίβεια, στέγαση, ενέργεια και υγειονομική περίθαλψη βρίσκονται ψηλά στις προτεραιότητες των πολιτών. Η αντιπολίτευση εμφανίζεται επίσης ενισχυμένη μεταξύ ανεξάρτητων και νεότερων ψηφοφόρων, καθώς και στους Λατίνους.

Παρά τα ευρήματα, οι αναποφάσιστοι, οι μετακινήσεις της τελευταίας στιγμής και τα πιθανά δημοσκοπικά σφάλματα διατηρούν ανοιχτή την έκβαση της εκλογικής μάχης. Η ανάκτηση της Βουλής θα έδινε στους Δημοκρατικούς τον έλεγχο των κοινοβουλευτικών επιτροπών και τη δυνατότητα εντατικότερης εποπτείας της κυβέρνησης. Εάν κερδίσουν και τη Γερουσία, θα μπορούν επιπλέον να μπλοκάρουν διορισμούς δικαστών και ανώτερων αξιωματούχων. Δεν θα αποκτήσουν, όμως, απεριόριστη εξουσία: κάθε νομοσχέδιο χρειάζεται κατά κανόνα την έγκριση και των δύο σωμάτων, ενώ ο πρόεδρος διατηρεί το δικαίωμα βέτο.

Ακριβώς αυτό το ενδεχόμενο φαίνεται να απασχολεί ήδη τον Λευκό Οίκο. Σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, στελέχη της κυβέρνησης προετοιμάζουν από τον Απρίλιο εναλλακτικό σχέδιο για την περίπτωση που οι Δημοκρατικοί αναλάβουν το Κογκρέσο. Στόχος είναι να εντοπιστούν πολιτικές που μπορούν να προχωρήσουν με εκτελεστικές αποφάσεις, χωρίς νέα νομοθετική έγκριση. Στο επίκεντρο βρίσκονται η μετανάστευση, οι δασμοί, το στεγαστικό και η αξιοποίηση ήδη εγκεκριμένων κονδυλίων.

Η στρατηγική αυτή έχει περιορισμούς. Τα δικαστήρια μπορούν να ακυρώσουν αποφάσεις που υπερβαίνουν τις αρμοδιότητες του προέδρου, ενώ ένα Δημοκρατικό Κογκρέσο θα έχει τη δυνατότητα να διεξάγει έρευνες για κυβερνητικές πρακτικές και να καθυστερεί ή να απορρίπτει νομοθετικές πρωτοβουλίες. Ετσι, η κάλπη δεν θα κρίνει μόνο ποιο κόμμα θα ελέγχει το Κογκρέσο, αλλά και πόσο εύκολα θα μπορεί ο Τραμπ να κυβερνά.