Όλες οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης που περιλαμβάνονται στο προσχέδιο του Κρατικού Προϋπολογισμού
Μια σειρά από μέτρα για την αντιμετώπιση της στεγαστικής κρίσης και των υπέρογκων ενοικίων που καλούνται να καταβάλλουν τα ελληνικά νοικοκυριά φέρνει το οικονομικό επιτελείο για το 2026. Τα μέτρα περιλαμβάνονται στο προσχέδιο του κρατικού Προϋπολογισμού, το οποίο κατατέθηκε στη Βουλή την περασμένη Δευτέρα. Πρόκειται για παρεμβάσεις ύψους 500 εκατ. ευρώ, οι οποίες θα ξεδιπλωθούν σταδιακά το ερχόμενο έτος, αν και παράγοντες της αγοράς εκτιμούν πως δεν θα λύσουν το τεράστιο πρόβλημα που έχει προκληθεί.
Η αρχή θα γίνει από τον φετινό Νοέμβριο, όταν και θα επιστραφεί ένα ενοίκιο στους μισθωτές. Πάνω από 1 εκατομμύριο δικαιούχοι θα λάβουν το 1/12 των ενοικίων που δήλωσαν πως κατέβαλαν το 2024. Θα εισπράξουν έτσι έως και 800 ευρώ «στην τσέπη» από το Ελληνικό Δημόσιο, με βάση το ενοίκιο που δηλώνει ο καθένας ότι πληρώνει. Η ρύθμιση αφορά όσους ενοικιάζουν κύρια κατοικία, αλλά και όσους πληρώνουν για φοιτητική στέγη. Τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια καθιστούν δικαιούχους σχεδόν το 80% των ενοικιαστών της χώρας.
Μετά την επιστροφή ενοικίου θα ενεργοποιηθούν άλλα οκτώ μέτρα και παρεμβάσεις που δημιουργούν νέα δεδομένα, επηρεάζοντας σχέδια, αποφάσεις και προοπτικές στην αγορά ακινήτων. Το συνολικό κόστος για τον Προϋπολογισμό υπερβαίνει τα 200 εκατομμύρια. Ξεχωρίζουν οι φοροαπαλλαγές για να ανοίξουν «κενά» σπίτια. Συγκεκριμένα, όσοι κρατούσαν κλειστά τα σπίτια τους επί χρόνια χωρίς ενοικιαστές ή τα διέθεταν αποκλειστικά για βραχυχρόνια μίσθωση σε τουρίστες θα έχουν περισσότερους λόγους να θέλουν να τα διαθέσουν προς μακροχρόνια ενοικίαση. Οσοι βάλουν πρώτη φορά ξανά ενοικιαστή μέχρι 31/12/2026 δικαιούνται πλήρη φοροαπαλλαγή διάρκειας τριών ετών.
Με τους νέους όρους, που θα ισχύουν από τον Νοέμβριο, διασφαλίζεται ότι περισσότεροι ιδιοκτήτες ότι δεν θα πληρώσουν ούτε ευρώ φόρο για τα ενοίκια που θα εισπράξουν στους επόμενους 36 μήνες. Το μέτρο ισχύει ήδη για σπίτια που δηλώνονται ως «κενά» στην Εφορία. Αλλάζουν άρδην όμως οι όροι χορήγησης της φοροαπαλλαγής για τον ιδιοκτήτη. Το καινοτόμο στοιχείο είναι η διεύρυνση του πεδίου εφαρμογής σε τρεις κατευθύνσεις:
• Απαλλαγή φόρου για τρία έτη θα προσφέρεται πλέον και για ιδιοκτήτες που εκμισθώνουν μεγάλα ακίνητα, άνω των 120 τ.μ., τα οποία ως τώρα αποκλείονται. Με το νέο σύστημα «ανοίγουν σπίτια» με φοροαπαλλαγή έως και 140 τ.μ., αν δοθούν σε τρίτεκνους, έως 160 τ.μ., αν δοθούν σε οικογένεια με τέσσερα παιδιά, έως 180 τ.μ. με πέντε παιδιά, έως 200 τ.μ. με έξι παιδιά, καθώς το όριο αυξάνεται κατά 20 τ.μ. για κάθε παιδί άνω των δύο.
• Προστατεύεται ο ιδιοκτήτης από τον κίνδυνο πρόωρης αποχώρησης, αν του φύγει πρόωρα ο ενοικιαστής, προτού συμπληρωθεί η τριετία: δεν θα επιστρέφει πλέον λεφτά στην Εφορία, που ήταν ο φόβος πολλών και ακύρωνε το μέτρο. Πλέον η απαλλαγή θα υπολογίζεται «με τον μήνα» και όχι ως τριετία συνολικά, ενώ θα συνεχίζει να ισχύει και για το υπολειπόμενο διάστημα μέχρι να συμπληρωθούν 36 μήνες από την πρώτη μίσθωση του ακινήτου, εφόσον το ακίνητο κενωθεί άπαξ και εκμισθωθεί εκ νέου εντός τριών μηνών.
• Επιτρέπεται και μένει αφορολόγητη και η «ελαστική» ενοικίαση έξι μηνών και άνω, αντί 36 μηνών που απαιτείται μέχρι σήμερα, ειδικά για μισθώσεις σε ιατρικό ή νοσηλευτικό προσωπικό, εκπαιδευτικούς Δημοσίου, καθώς και σε ένστολο προσωπικό των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, που συχνά μετακινούνται για υπηρεσιακούς λόγους.
Κοινωνική αντιπαροχή για τις ευάλωτες ομάδες
Εγκαινιάζεται νέο πλαίσιο κοινωνικής αντιπαροχής σχετικά με την αξιοποίηση της δημόσιας ακίνητης περιουσίας για την κατασκευή σύγχρονων κοινωνικών κατοικιών, με στόχο την εξασφάλιση κοινωνικής μίσθωσης σε ευάλωτες ομάδες. Τα πρώτα ακίνητα έχουν ήδη επιλεγεί και το μέτρο στοχεύει να αντιμετωπίσει μακροπρόθεσμα το δομικό πρόβλημα της στέγασης των πιο αδύναμων κοινωνικών ομάδων.
Μειώνονται τεκμήρια και ΕΝΦΙΑ
Για πρώτη φορά έπειτα από σχεδόν είκοσι χρόνια μειώνεται κατά 30% ή και 35% το τεκμαρτό εισόδημα για το οποίο η Εφορία φορολογεί κάθε χρόνο εκατοντάδες χιλιάδες ιδιοκτήτες αλλά και ενοικιαστές, με βάση τα τετραγωνικά του σπιτιού όπου διαβιούν και όχι για το πραγματικό εισόδημα που δηλώνουν οι ίδιοι κάθε χρόνο. Συνολικά 477.000 φορολογούμενοι πιάνονται κάθε χρόνο στα τεκμήρια της Εφορίας. Αυτοί θα δουν για πρώτη φορά στα εκκαθαριστικά τους το πλασματικό (τεκμαρτό) εισόδημα για το οποίο πλήρωναν φόρους να μειώνεται κατά τουλάχιστον 50 ευρώ ή έως και 7.000 ευρώ σε περιοχές με πολύ υψηλές τιμές ζώνης.
Συντελεστής
Πέρα απ’ αυτό, από το 2026 θεσπίζεται ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής 25% (αντί 35%) για εισόδημα από μισθώματα ύψους από 12.000 έως 24.000 ευρώ. Το μέτρο εκτιμάται ότι θα ωφελήσει περίπου 161.000 ιδιοκτήτες με ετήσιο κόστος 90 εκατομμύρια ευρώ. Από τη νέα χρονιά μειώνεται κατά 50% ο ΕΝΦΙΑ για κύριες κατοικίες σε οικισμούς με πληθυσμό έως 1.500 κατοίκους, ενώ από το 2027 ο φόρος καταργείται πλήρως, εξαιρουμένων των οικισμών της Αττικής. Το μέτρο αφορά περίπου 1 εκατομμύριο ακίνητα σε 12.720 οικισμούς της χώρας, με συνολικό κέρδος 225 εκατομμύρια ευρώ για τους ιδιοκτήτες σε δύο ετήσιες δόσεις (75 εκατ. το 2026 και 150 εκατ. το 2027).
Υπάρχουν, επίσης, ακόμα τρία μέτρα η ισχύς των οποίων επεκτείνεται χρονικά και στο 2026. Ειδικότερα, παρατείνεται για ακόμα ένα έτος η μείωση του φόρου εισοδήματος για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων, ενώ επεκτείνεται μέχρι το τέλος του 2026 η αναστολή του ΦΠΑ στις νέες οικοδομές. Τέλος, παρατείνεται και το 2026 ο περιορισμός νέων βραχυχρόνιων μισθώσεων στα τρία δημοτικά διαμερίσματα της Αθήνας.
