Το σχέδιο στοχεύει στην αύξηση του «στοκ» και τη μείωση των τιμών, αλλά δεν καλύπτει τις πραγματικές ανάγκες
Ενα νέο σχέδιο για την αντιμετώπιση του στεγαστικού προβλήματος ανακοίνωσε η κυβέρνηση, με στόχο την αύξηση του «στοκ» των διαθέσιμων ακινήτων στην αγορά, αλλά και την πτώση των τιμών που έχουν εκτοξευτεί τα τελευταία χρόνια. Πρόκειται για ένα πλαίσιο το οποίο δεν δίνει λύση στο μείζον πρόβλημα, καθώς από τη χώρα μας λείπουν πάνω από 200.000 κατοικίες.
Είναι χαρακτηριστικό πως στο νέο πρόγραμμα, που προβλέπει την επιδότηση δαπανών ανακαίνισης κατοικιών, εκτιμάται ότι θα ενταχθούν 11.000 κατοικίες, δηλαδή μόλις στο 5,5% των ακινήτων που θα πρέπει να πέσουν στην αγορά. Αξίζει να σημειωθεί πως το πλέγμα των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός από το βήμα της Ολομέλειας της Βουλής, κατά τη συζήτηση του νέου Προϋπολογισμού, προέρχεται από το σχέδιο που ανακοίνωσε η Κομισιόν προ ημερών για την αντιμετώπιση του Στεγαστικού.
Σύμφωνα με τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία της ΕΛ.ΣΤΑΤ. από την απογραφή του 2011, στην Ελλάδα υπάρχουν 6.371.900 κατοικίες, εκ των οποίων οι 2.249.813 χαρακτηρίζονται κενές. Πάνω από 960.000 κενές κατοικίες βρίσκονται σε Αττική και Θεσσαλονίκη, που σημαίνει πως το μεγαλύτερο «στοκ» βρίσκεται στις μεγάλες αστικές περιοχές της χώρας.
Πρόσφατη έρευνα έχει δείξει πως οι περισσότερες κατοικίες στη χώρα μας χτίστηκαν μεταξύ της δεκαετίας του 1960 και του 1980. Ο αριθμός τους ανέρχεται περίπου στα 3 εκατομμύρια, ενώ πάνω από 1,1 εκατ. κατοικίες χρονολογούνται πριν το 1960. Επίσης, 1,6 εκατομμύρια ανεγέρθηκαν τη δεκαετία του 1980. Τα στοιχεία δηλαδή δείχνουν πως πάνω από 5,6 εκατ. ακίνητα είναι ηλικίας άνω των 40-50 ετών, με χιλιάδες απ’ αυτά να παραμένουν αναξιοποίητα λόγω των σημαντικών παρεμβάσεων που απαιτούνται.
Τα στοιχεία της Κομισιόν
Σε έκθεση της Κομισιόν που δόθηκε στη δημοσιότητα την ημέρα των επίσημων ανακοινώσεων από τον πρωθυπουργό στη Βουλή, αναφέρει πως έως το 2035 θα χρειαστούν περισσότερα από 2 εκατομμύρια νέα σπίτια ετησίως. Τα στοιχεία είναι άκρως αποκαλυπτικά, καθώς αναφέρει πως σε επίπεδο Ε.Ε. έως το 2035, εκτός από τα 17,06 εκατομμύρια κατοικίες που έχουν ήδη προγραμματιστεί, θα χρειαστούν επιπλέον 7,14 εκατομμύρια κατοικίες.
Οι πρόσθετες ετήσιες επενδυτικές ανάγκες ανέρχονται σε περίπου 150 δισεκατομμύρια ευρώ, με το συνολικό κόστος να υπερβαίνει τα 1,68 τρισεκατομμύρια ευρώ έως το 2035.
Οι έξι παρεμβάσεις
1. Επιδοτήσεις ως 36.000 ευρώ για ανακαίνιση: Πρόγραμμα ανακαίνισης κατοικιών με επιδότηση που θα καλύπτει έως και το 90% του κόστους, συνολικού προϋπολογισμού 400 εκατ. ευρώ. Το πρόγραμμα στοχεύει στην αναβάθμιση παλαιών και κλειστών ακινήτων με έτος κατασκευής έως το τέλος του 1990, με επιδότηση έως 36.000 ευρώ ανά κατοικία. Θα επιδοτείται έως το 80% της δαπάνης ανακαίνισης, η οποία πρέπει να περιλαμβάνει και ενεργειακή αναβάθμιση. Συνολικά η επιδότηση θα φτάνει έως 300 ευρώ το τ.μ. και θα αφορά κατοικίες έως 120 τ.μ. και θα δίνεται για εργασίες όπως υδραυλικές και ηλεκτρολογικές, αλλαγή κουζίνας, μπάνιου, κουφωμάτων κ.λπ. Ωστόσο, το σημερινό κόστος μιας ανακαίνισης υπερβαίνει τα 800-900 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, που σημαίνει πως ένας ιδιοκτήτης θα κληθεί να βάλει πολύ βαθιά το χέρι στην τσέπη ακόμα και αν λάβει την επιδότηση. Μάλιστα, η κυβέρνηση θα βάλει και «κόφτες» με εισοδηματικά κριτήρια, τα οποία θα είναι ανάλογα του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ», συγκεκριμένα: 25.000 ευρώ για άγαμους, 35.000 ευρώ για ζευγάρια (συν 5.000 ευρώ ανά παιδί) και 39.000 ευρώ για μονογονεϊκές οικογένειες (συν 5.000 ευρώ ανά παιδί πέραν του πρώτου).
2. Επιστροφή δύο ενοικίων σε κατηγορίες επαγγελματιών: Αφορά περίπου 50.000 εκπαιδευτικούς, νοσηλευτές και γιατρούς που εργάζονται εκτός των αστικών κέντρων της Αττικής και της Θεσσαλονίκης. Ως κίνητρο για την παραμονή και τη στέγασή τους στις περιοχές που εργάζονται θα τους επιστρέφονται δύο ενοίκια ετησίως, ανεξαρτήτως εισοδήματος.
3. Αναβάθμιση δημοτικών και κρατικών κτιρίων: Αναβάθμιση δημοτικών και κρατικών κτιρίων σε ορεινές και νησιωτικές περιοχές, τα οποία θα μετατρέπονται σε κατοικίες για δημόσιους υπαλλήλους.
4. Νέο φρένο στα Airbnb: Νέοι περιορισμοί στη βραχυχρόνια μίσθωση, επεκτείνοντας τις ισχύουσες ρυθμίσεις εκτός από την Αθήνα και στο κέντρο της Θεσσαλονίκης. Μάλιστα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη τα ακίνητα που μεταβιβάζονται θα διαγράφονται αυτόματα από το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής. Στόχος να αυξηθεί η διαθεσιμότητα στις κατοικίες μακροχρόνιας μίσθωσης.
5. Κίνητρα σε κατασκευαστές: Νέο πλαίσιο κινήτρων για ιδιωτικές επενδύσεις στον τομέα της προσιτής στέγης. Οι κατασκευαστικές εταιρίες θα έχουν τη δυνατότητα να οικοδομούν ή να μετατρέπουν κτίρια αποκλειστικά για μακροχρόνια ενοικίαση τουλάχιστον δέκα ετών, με τα μισθώματα να εκπίπτουν από τον φόρο εισοδήματος. Το ανώτατο όριο ενοικίου θα καθορίζεται κεντρικά, εξασφαλίζοντας τη διατήρηση προσιτών τιμών.
6. Αξιοποίηση ανενεργών ακινήτων: Πολεοδομικές ρυθμίσεις από το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας για εγκαταλειμμένα ή ημιτελή κτίσματα θα εντάσσονται σε καθεστώς ιδιωτικών επενδύσεων με φορολογικά κίνητρα, προάγοντας την αξιοποίηση ανενεργών ακινήτων.
Κερδισμένοι τράπεζες και κατασκευαστές
Μετά τα 2 δισ. ευρώ των πόρων που διατέθηκαν στις τράπεζες, μέσω των προγραμμάτων «Σπίτι μου» (επιδοτείται το επιτόκιο του δανείου), η κυβέρνηση ετοιμάζεται τώρα να «πριμοδοτήσει» και την κατασκευή νέων κατοικιών από κατασκευαστικές εταιρίες. Μέσω της κοινωνικής αντιπαροχής οι εργολάβοι θα παίρνουν τρεις κατοικίες του Δημοσίου και δίνουν τη μία σε μίσθωση.
Ωστόσο, οι τρεις κατοικίες θα πωλούνται σε υψηλές τιμές, αποκομίζοντας τεράστια κέρδη με την «εγγύηση» του ίδιου του κράτους. Μάλιστα, τα μισθώματα θα εκπίπτουν από τον φόρο εισοδήματος, που σημαίνει πως το κέρδος των κατασκευαστών θα είναι αφορολόγητο.
