Η έκθεση σημειώνει ότι οι Ελληνες εργαζόμενοι ταυτόχρονα δουλεύουν περισσότερες ώρες από οποιονδήποτε άλλον Ευρωπαίο εργαζόμενο
Το κυβερνητικό αφήγημα περί ισχυρής αύξησης των μισθών απέχει σημαντικά από την πραγματικότητα που βιώνουν τα ελληνικά νοικοκυριά. Σε πρόσφατη έκθεση των Βρυξελλών με ημερομηνία 3 Ιουνίου και συγκεκριμένα στη σελίδα 95, η Κομισιόν αναγνωρίζει ότι οι ονομαστικοί μισθοί αυξήθηκαν τα τελευταία χρόνια, ωστόσο οι πραγματικές αποδοχές, δηλαδή το εισόδημα αφού αφαιρεθεί η επίδραση του πληθωρισμού, «δεν έχουν επιστρέψει στα προ πανδημίας επίπεδα του 2019, εν μέρει λόγω του επίμονου πληθωρισμού», όπως αναφέρει χαρακτηριστικά.
Η έκθεση καταρρίπτει έτσι ένα από τα βασικά επιχειρήματα της κυβέρνησης, σύμφωνα με το οποίο οι συνεχείς αυξήσεις του κατώτατου μισθού αρκούν για να αντισταθμίσουν τις απώλειες που προκάλεσε το κύμα ακρίβειας των τελευταίων ετών. Η πραγματικότητα είναι ότι οι αυξήσεις αυτές απορροφήθηκαν σε σημαντικό βαθμό από τον πληθωρισμό, τις αυξήσεις στα ενοίκια, το κόστος στέγασης, τους λογαριασμούς ενέργειας και τις ανατιμήσεις στα βασικά αγαθά.
Παράλληλα, σημειώνει πως «ο κατώτατος μισθός αυξήθηκε κατά περίπου 32,7% μεταξύ Ιανουαρίου 2022 και Δεκεμβρίου 2025, που αντιστοιχεί σε πραγματική αύξηση 12,2%». Ωστόσο, ο κατώτατος μισθός δεν αφορά το σύνολο των εργαζομένων ούτε επηρεάζει άμεσα όλο το φάσμα των μισθωτών της χώρας, η πλειονότητα των οποίων διαθέτει ατομικές συμβάσεις και εργάζεται με «παγωμένους» μισθούς εδώ και χρόνια.
Ωρες εργασίας
Ακόμη πιο αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία για την ποιότητα της απασχόλησης. Η Κομισιόν σημειώνει ότι οι Ελληνες εργαζόμενοι εξακολουθούν να έχουν έναν από τους χαμηλότερους μέσους μισθούς στην Ευρωπαϊκή Ενωση, ενώ ταυτόχρονα εργάζονται περισσότερες ώρες από οποιονδήποτε άλλον Ευρωπαίο εργαζόμενο.
Ο μέσος εβδομαδιαίος χρόνος εργασίας φτάνει τις 41 ώρες, όταν σε πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες οι υψηλότερες αμοιβές συνδυάζονται με μικρότερη διάρκεια εργασίας. Πρόκειται για ένα παράδοξο που χαρακτηρίζει διαχρονικά την ελληνική οικονομία: περισσότερη εργασία, χαμηλότερες αποδοχές και μικρότερη παραγωγικότητα.
Η εικόνα γίνεται ακόμη δυσμενέστερη για τους Ελληνες αν ληφθεί υπόψη ότι πάνω από το 40% των εργαζομένων εργάζεται τα Σαββατοκύριακα, ενώ περισσότερο από το ένα τρίτο απασχολείται και κατά τις βραδινές ώρες, όπως επισημαίνουν οι Βρυξέλλες. Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η ελληνική αγορά εργασίας βασίζεται σε μεγάλο βαθμό σε ευέλικτες και συχνά εξαντλητικές μορφές απασχόλησης, χωρίς αυτό να μεταφράζεται σε αντίστοιχα υψηλότερους μισθούς.
Επισφάλεια
Στην εργασιακή «ζούγκλα» που έχει μετατρέψει τη χώρα μας η κυβέρνηση, κυριαρχούν η μερική απασχόληση και οι προσωρινές συμβάσεις. Εργαζόμενοι – όμηροι που αδυνατούν να βρουν σταθερή εργασία, καθώς το ίδιο το νομοθετικό πλαίσιο της χώρας προωθεί τις ευέλικτες μορφές εργασίας. Πρόκειται για μια διεθνής τακτική, που στην Ελλάδα έχει «ξεχειλώσει» τα τελευταία χρόνια, με «θύματα» τους ίδιους τους εργαζομένους.
«Χιλιάδες εργαζόμενοι δεν επιλέγουν οι ίδιοι να εργάζονται λιγότερες ώρες ή με συμβάσεις ορισμένου χρόνου, αλλά οδηγούνται σε αυτές τις μορφές απασχόλησης επειδή δεν μπορούν να βρουν σταθερή εργασία» αναφέρει η Κομισιόν.
Είναι χαρακτηριστικό ότι το 84% όσων εργάζονται με προσωρινές συμβάσεις βρίσκεται σε αυτή τη θέση όχι από επιλογή αλλά από ανάγκη. Παράλληλα, σχεδόν τρεις στους δέκα εργαζομένους με προσωρινή απασχόληση αντιμετωπίζουν υλική και κοινωνική στέρηση, γεγονός που αποτυπώνει το μέγεθος του προβλήματος.
Χωρίς εργαλεία
Η πραγματική παραγωγικότητα της εργασίας ανά ώρα εργασίας αυξήθηκε κατά 0,8% το 2024, γεγονός που υποδηλώνει μια μέτρια βελτίωση της παραγωγής ανά εργαζόμενο. Την ίδια στιγμή, το ονομαστικό μοναδιαίο κόστος εργασίας (ULC), με βάση τις ώρες εργασίας, αυξήθηκε λιγότερο σε σχέση με τα περισσότερα κράτη-μέλη (2,3% έναντι 3,3% στην Ε.Ε. το 2025). Η αύξηση του μοναδιαίου κόστους εργασίας προβλέπεται να επιβραδυνθεί στο 2,1% το 2026, λόγω της χαμηλής αύξησης της παραγωγικότητας, διαμορφούμενη κάτω από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Ωστόσο, τα ποσοστά της παραγωγικότητας στη χώρα μας επηρεάζονται άμεσα και από την ψηφιακή μετάβαση. Οι Ελληνες εργαζόμενοι δεν διαθέτουν σημαντικά ψηφιακά εργαλεία, με τα οποία θα μπορούσαν να ανεβάσουν την παραγωγικότητα της επιχείρησης που εργάζονται. «Η περιορισμένη χρήση καινοτόμων και ψηφιακών τεχνολογιών αποτελεί έναν από τους παράγοντες που περιορίζουν τις δυνατότητες περαιτέρω αύξησης των μισθών μεσοπρόθεσμα, αναφέρει μάλιστα η Ε.Ε. Οι Βρυξέλλες συστήνουν στη χώρα μας στοχευμένες πολιτικές για τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη βελτίωση των ψηφιακών δεξιοτήτων και την εξειδίκευση σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας και έντασης γνώσης, οι οποίες θα μπορούσαν να επιτρέψουν βιώσιμη αύξηση της παραγωγικότητας, υψηλότερους μισθούς και ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας.
