Στην Ελλάδα μπορεί να ενηλικιώνεσαι στα 18, να τελειώνεις τις σπουδές σου, να πιάνεις δουλειά και να πλησιάζεις τα πρώτα «άντα», αλλά η αποχώρηση από το πατρικό σπίτι εξελίσσεται σε πολυτέλεια για χιλιάδες νέους. Με την κυβέρνηση να διατυμπανίζει ότι στηρίζει τα νέα ζευγάρια για τη δημιουργία τη δική τους οικογένεια, η πραγματικότητα της καθημερινής ζωής φαίνεται πως απέχει έτη φωτός.
Οι χαμηλοί μισθοί, τα πανάκριβα ενοίκια, οι τιμές στα ράφια των σούπερ μάρκετ που έχουν εκτοξευτεί και οι τεράστιοι φόροι αναγκάζουν τους νέους να ζουν μαζί με τους γονείς τους για χρόνια μετά την ενηλικίωσή τους, όταν σε άλλες χώρες έχουν «χτίσει» ήδη την -ανεξάρτητη- ζωή τους.
Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) είναι αποκαλυπτικά. Η Ελλάδα βρίσκεται στη δεύτερη υψηλότερη θέση, μαζί με τη Σλοβακία, καθώς οι νέοι εγκαταλείπουν την οικογενειακή στέγη κατά μέσο όρο στα 30,9 χρόνια. Μόνο η Κροατία βρίσκεται υψηλότερα, με την αντίστοιχη ηλικία να φτάνει τα 31,5 χρόνια.
Η οικονομική ανεξαρτησία στη χώρα μας έρχεται με αρκετά χρόνια καθυστέρηση σε σχέση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Ο μέσος όρος στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι μόλις 26,3 χρόνια, με τη διαφορά να φτάνει δηλαδή τα 4,6 χρόνια, ένα διάστημα που δύσκολα μπορεί να αποδοθεί μόνο στις ισχυρές οικογενειακές σχέσεις ή στη γνωστή συνήθεια των χωρών του Νότου να κρατούν τα παιδιά περισσότερο κοντά στην οικογένεια.
Το ενοίκιο
Πίσω από τους αριθμούς βρίσκεται ένα πολύ μεγαλύτερο οικονομικό πρόβλημα. Η αναζήτηση μιας κατοικίας που να μπορεί να πληρωθεί από έναν νέο εργαζόμενο έχει εξελιχθεί σε δύσκολη εξίσωση, ιδιαίτερα στα μεγάλα αστικά κέντρα. Στο ενοίκιο πρέπει να προστεθούν το ηλεκτρικό ρεύμα, η θέρμανση, τα κοινόχρηστα, το σούπερ μάρκετ, οι μετακινήσεις και όλα τα υπόλοιπα έξοδα που συνοδεύουν τη δημιουργία ενός αυτόνομου νοικοκυριού.
Για ένα μεγάλο μέρος της νεότερης γενιάς η εργασία δεν συνεπάγεται αυτομάτως και οικονομική ανεξαρτησία. Ενας μισθός πρέπει πλέον να καλύψει ένα κόστος στέγασης και διαβίωσης που έχει ανέβει σημαντικά, αφήνοντας περιορισμένα περιθώρια για αποταμίευση ή για την αντιμετώπιση μιας έκτακτης δαπάνης. Η παραμονή στο πατρικό σπίτι λειτουργεί έτσι ως η πιο εύκολη και σε πολλές περιπτώσεις η μοναδική λύση για να περιοριστούν τα μηνιαία έξοδα, παρά τα μέτρα που έχει εφαρμόσει η κυβέρνηση για μείωση της φορολογίας στους νέους έως 30 ετών.
Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι οι Ελληνες νέοι να αργούν να φτιάξουν τη δική τους οικογένεια, την ώρα που η κυβέρνηση έχει βάλει στο επίκεντρο των εξαγγελιών της την αντιμετώπιση του Δημογραφικού. Οταν η οικονομική αυτονομία έρχεται κοντά στα 31, περιορίζεται ο διαθέσιμος χρόνος για να ακολουθήσουν τα επόμενα βήματα. Η συγκατοίκηση με έναν σύντροφο, η δημιουργία οικογένειας και η απόκτηση παιδιών μπορεί να μετατίθενται για αργότερα, καθώς προηγείται η προσπάθεια να εξασφαλιστεί σταθερή εργασία και μια κατοικία που να μπορεί να πληρωθεί.
Αυτό συμβαίνει, άλλωστε, ακόμα και σε ζευγάρια που βλέπουν πως οι μισθοί και των δυο δεν αρκούν για να συντηρήσουν ένα νοικοκυριό. Σε πολλές περιπτώσεις, δε, η ανεξαρτησία αυτή δημιουργείται με τη… συνδρομή των γονιών ή των παππούδων, οι οποίοι συμπληρώνουν από το δικό τους υστέρημα για τα έξοδα των παιδιών τους.
Η Ευρώπη
Στην Ισπανία και την Ιταλία η μέση ηλικία αποχώρησης βρίσκεται στα 30,2 χρόνια. Στην Πορτογαλία είναι 28,8, ενώ στη Βουλγαρία φτάνει τα 27,9 χρόνια. Στη Φινλανδία οι νέοι αποχωρούν από την οικογενειακή εστία κατά μέσο όρο μόλις στα 21,3 χρόνια, σχεδόν μία ολόκληρη δεκαετία νωρίτερα από ό,τι στην Ελλάδα.
Στη Δανία η ηλικία διαμορφώνεται στα 21,8 χρόνια, στην Εσθονία και τη Λιθουανία στα 22,7, στη Νορβηγία στα 22,9 και στη Σουηδία στα 23,1 χρόνια.
Μεγάλη είναι η απόσταση και από τις ισχυρότερες οικονομίες της Ευρώπης. Στη Γαλλία η αποχώρηση από το πατρικό γίνεται κατά μέσο όρο στα 23,8 χρόνια και στη Γερμανία στα 24,1. Πρόκειται για διαφορά περίπου επτά ετών σε σύγκριση με την Ελλάδα. Ακόμη και το Βέλγιο, με 26,2 χρόνια, βρίσκεται ουσιαστικά πάνω στον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ η Αυστρία βρίσκεται στα 25,2 χρόνια και η Ολλανδία στα 23,4.
