Τη μεγάλης κλίμακας αναβάθμιση των πλωτών και εναέριων μέσων καθώς και των δυνατοτήτων θαλάσσιας επιτήρησης και Διοίκησης & Ελέγχου (C2) του Λιμενικού Σώματος – Ελληνικής Ακτοφυλακής (Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ.) σηματοδοτεί η κατά το τελευταίο δίμηνο έναρξη των διαδικασιών για την υλοποίηση προγραμμάτων εξοπλισμού.
- Από τον Περικλή Ζορζοβίλη
Με την ολοκλήρωσή τους το Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. θα αυξήσει δραματικά τις επιχειρησιακές δυνατότητές του και θα καταστεί ικανό να ανταποκριθεί στις προκλήσεις που αντιμετωπίζει στην εκτέλεση της αποστολής του, που μεταξύ άλλων περιλαμβάνει:
■ Την επιτήρηση – έλεγχο και την προστασία των θαλασσίων συνόρων της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
■ Την έρευνα και διάσωση (SAR: Search and Rescue) με τον εντοπισμό και διάσωση ατόμων και πλοίων που κινδυνεύουν στη θάλασσα.
■ Την πρόληψη και καταστολή του οργανωμένου εγκλήματος, της τρομοκρατίας, του λαθρεμπορίου και της διακίνησης ναρκωτικών.
■ Τη διατήρηση της τάξης στους λιμένες, τη ρύθμιση και ασφάλεια της κυκλοφορίας οχημάτων εντός των λιμενικών ζωνών.
■ Τον έλεγχο και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας.
■ Την πρόληψη και αντιμετώπιση της ρύπανσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
■ Την παρακολούθηση και αστυνόμευση των αλιευτικών δραστηριοτήτων για την πάταξη της παράνομης αλιείας.
■ Την κοινωνική προσφορά με τη διακομιδή ασθενών από νησιά προς την ηπειρωτική χώρα και τη συνδρομή σε περιπτώσεις φυσικών ή τεχνητών καταστροφών και εκκενώσεων (πολιτική προστασία).
Σημειώνεται ότι στην περίπτωση πολέμου το Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. εντάσσεται επιχειρησιακά στο Γενικό Επιτελείο Ναυτικού (ΓΕΝ) και υποστηρίζει τις επιχειρήσεις, ενισχύοντας το υφιστάμενο δίκτυο επιτήρησης, αναλαμβάνοντας την επιτήρηση κρίσιμων παράκτιων περιοχών, την προστασία κρίσιμων υποδομών (λιμένων, παράκτιων ενεργειακών εγκαταστάσεων κ.ά.) και τον συντονισμό και εκτέλεση των θαλάσσιων μεταφορών δυνάμεων και πολεμικού υλικού (συμπεριλαμβανομένης της επίταξης εμπορικών πλοίων).
Σε αντίθεση με το παρελθόν, πλέον την ευθύνη διενέργειας των διαδικασιών για την υλοποίηση του εξοπλιστικού προγράμματος του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. έχει αναλάβει η Ελληνική Εταιρεία Συμμετοχών και Περιουσίας Α.Ε. (Ε.Ε.ΣΥ.Π. A.E.), που είναι ευρύτερα γνωστή ως Υπερταμείο, μέσω της Μονάδας Συμβάσεων Στρατηγικής Σημασίας (PPF).
Ειδικότερα, το τελευταίο δίμηνο έχουν εκκινήσει οι διαδικασίες για πέντε μείζονος επιχειρησιακής σημασίας προγράμματα:
■ Προμήθεια με ανταγωνιστικό διάλογο δύο Περιπολικών Πλοίων Ανοικτής Θαλάσσης (ΠΑΘ) μήκους άνω των 80 μέτρων, με ελικοδρόμιο, με δικαίωμα προαίρεσης δύο επιπλέον πλοίων. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 180 εκατ. ευρώ (90 εκατ. ανά πλοίο). Περιλαμβάνεται επίσης δικαίωμα προαίρεσης (option) για επιπλέον δύο ΠΑΘ που αυξάνει τον συνολικό προϋπολογισμό σε 360 εκατ. ευρώ. Το πρόγραμμα χρηματοδοτείται από ευρωπαϊκούς πόρους και η παράδοση των δύο πρώτων πλοίων προβλέπεται να λάβει χώρα εντός 36 μηνών από την υπογραφή της σύμβασης. Τα δύο ΠΑΘ είναι με διαφορά τα μεγαλύτερου μεγέθους / εκτοπίσματος μέσα του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. και θα επιτρέψουν παρατεταμένη χρονικά παρουσία και εκτέλεση αποστολών σε κρίσιμες περιοχές εθνικού ενδιαφέροντος ακόμη και υπό αντίξοες καιρικές συνθήκες.
■ Ανάπτυξη Εθνικού Συστήματος Ολοκληρωμένης Θαλάσσιας Επιτήρησης (ΕΣΟΘΕ), με εκτιμώμενο προϋπολογισμό 120 εκατ. ευρώ συμπεριλαμβανομένου ΦΠΑ, που η χρηματοδότησή του γίνεται κατά 75% από ευρωπαϊκούς πόρους, ενώ το υπολειπόμενο 25% θα καλυφθεί με εθνική συνεισφορά. Πρόκειται για εξαιρετικά κρίσιμο έργο, που η υλοποίησή του καρκινοβατεί από το 2011 και το οποίο θα αποδώσει στο Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. ένα ολοκληρωμένο επιχειρησιακό σύστημα έγκαιρης επίγνωσης της επικρατούσας κατάστασης στο θαλάσσιο πεδίο ευθύνης. Το ΕΣΟΘΕ θα αποτελείται από δίκτυο σταθερών και αυτοκινούμενων σταθμών αισθητήρων, κατάλληλες τηλεπικοινωνιακές και πληροφοριακές υποδομές, κύριο και εφεδρικό κέντρο Διοίκησης και Ελέγχου, και το απαιτούμενο λογισμικό ολοκλήρωσης, επεξεργασίας, απεικόνισης και επιχειρησιακής αξιοποίησης δεδομένων.
Το σύστημα θα συλλέγει και θα ενοποιεί πληροφορίες από αισθητήρες, επιχειρησιακές εφαρμογές, υφιστάμενα συστήματα και λοιπές πηγές δεδομένων, με στόχο την παραγωγή κοινής και διευκρινισμένης επιχειρησιακής εικόνας για τους αρμόδιους χρήστες και τα επίπεδα διοίκησης του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ. Η ανάπτυξή του θα αναβαθμίσει σημαντικά τις εθνικές δυνατότητες στην προστασία των εξωτερικών θαλασσίων συνόρων της χώρας και της Ευρωπαϊκής Ενωσης, την αντιμετώπιση κάθε μορφής εγκληματικότητας και παραβατικότητας στον ελληνικό θαλάσσιο χώρο, τη διαχείριση μεταναστευτικών ροών, την υποστήριξη επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης, την προστασία της ανθρώπινης ζωής στη θάλασσα και τη διασφάλιση της ασφαλούς ναυσιπλοΐας.
■ Προμήθεια ενός μη στελεχωμένου αεροσκάφους σταθερής πτέρυγας τύπου High Altitude Long Endurance (HALE: High-Altitude Long-Endurance, μεγάλου υψομέτρου και μακράς αυτονομίας) με το απαραίτητο επίγειο σύστημα Διοίκησης, Ελέγχου και υποστήριξης. Ο προϋπολογισμός ανέρχεται σε 35 εκατ. ευρώ και η χρηματοδότηση θα γίνει με ευρωπαϊκούς πόρους. Πρόκειται για ψευδοδορυφόρο υψηλού υψομέτρου (HAPS: High-Altitude Pseudo-Satellite) που θα επιχειρεί σε υψόμετρο άνω των 13 χλμ. και θα δύναται να λειτουργεί συνεχώς για χρονικό διάστημα τουλάχιστον 14 ημερών. Ο εξοπλισμός του θα περιλαμβάνει ραντάρ θαλάσσιας επιτήρησης ζώνης συχνοτήτων X με δυνατότητα εντοπισμού στόχων αέρος-αέρος και αέρος-εδάφους, αυτόματη ιχνηλάτηση στόχων, ένδειξη κινούμενων στόχων εδάφους (GMTI) και επαρκή ικανότητα εντοπισμού μικρών και μεσαίων στόχων σε κατάσταση θαλάσσης 3 (ύψος κύματος 0,5 έως 1,25 μέτρα), ηλεκτρο-οπτικούς αισθητήρες διασυνδεδεμένους με αυτό, και δέκτη αυτόματου συστήματος αναγνώρισης (AIS).
■ Προμήθεια έξι παράκτιων περιπολικών μήκους μεγαλύτερου των 30 μέτρων, με προϋπολογισμό 108 εκατ. ευρώ, χρηματοδοτούμενο από ευρωπαϊκούς πόρους. Σε υπηρεσία τα πλοία, που οι παραδόσεις τους θα ολοκληρωθούν εντός 35 μηνών από την υπογραφή της σύμβασης, θα αναλάβουν αποστολές έρευνας & διάσωσης, επιτήρησης, αστυνόμευσης, πρόληψης και καταστολής κάθε παράνομης πράξης στον θαλάσσιο χώρο συμπεριλαμβανομένης της εκτέλεσης νηοψιών για την ασφάλεια και προστασία των ελληνικών και ευρωπαϊκών θαλάσσιων συνόρων, και διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.
■ Την προμήθεια μη στελεχωμένων μέσων (drones) και συναφών υπηρεσιών μέσω διεθνούς ηλεκτρονικού διαγωνισμού, προϋπολογισμού 20 εκατ. ευρώ με δικαίωμα προαίρεσης την ύψους 10 εκατ. ευρώ ποσοτική επέκταση του φυσικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης. Περιλαμβάνει επίσης δικαίωμα προαίρεσης για επέκταση των υπηρεσιών συντήρησης έως τρία έτη ύψους 5,952 εκατ. ευρώ (συνολικός προϋπολογισμός 35.952.000 ευρώ). Αφορά:
■ δύο συστήματα μικρών τακτικών ΜΕΑ τύπου Ι (μέγιστο βάρος απογείωσης έως 150 κιλά), καθένα εκ των οποίων θα αποτελείται από δύο αεροσκάφη, με δικαίωμα προαίρεσης για δύο επιπλέον,
■ τακτικά ΜΕΑ μέχρι και 25 κιλά (20 συστήματα), ΜΕΑ με μέγιστο βάρος απογείωσης μεγαλύτερο από 100 κιλά (τρία συστήματα), ΜΕΑ σταθμού βάσης μέχρι και 25 κιλά (πέντε συστήματα),
■ σταθμούς Ελέγχου Εδάφους (GCS: Ground Control Stations), φορητούς ή εγκατεστημένους για την επιχειρησιακή διαχείριση τους, και
■ υπηρεσίες εκπαίδευσης χειριστών ΜΕΑ, τεχνικών συντήρησης & υποστήριξης και σε λογισμικά και συστήματα υποστήριξης καθώς και την εκπαίδευση εκπαιδευτών (Train-the-Trainer).
Συμμετοχή σε αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις
Θα υπάρξει προμήθεια τεσσάρων σκαφών ειδικών επιχειρήσεων- νηοψιών της Μονάδας Υποβρύχιων Αποστολών του Λιμενικού Σώματος (ΜΥΑ/ΛΣ), μήκους 12-13 μέτρων, με προϋπολογισμό 3,8 εκατ. ευρώ. Σε υπηρεσία τα σκάφη θα συνδράμουν σε όλες σχεδόν τις προαναφερθείσες αποστολές του Λ.Σ.-ΕΛ.ΑΚΤ., και επιπλέον σε αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις, σε ειδικές επιχειρήσεις υψηλού κινδύνου προς προστασία της δημόσιας ασφάλειας και μόνιμων ή προσωρινών εγκαταστάσεων ή πλωτών κατασκευών επί της υφαλοκρηπίδας ή της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), την εκτέλεσης νηοψιών σε πλοία υψηλού κινδύνου εν όρμω ή εν πλω και κάθε εξειδικευμένη καταδυτική δραστηριότητα έως τα 120 μέτρα.
