Σπουδαία κίνηση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς, ήρθε όταν οι αμερικανικές αρχές παρέδωσαν στην Ελλάδα 26 αρχαία αντικείμενα ανεκτίμητης αξίας, τα οποία είχαν κλαπεί και εξαχθεί παράνομα από τη χώρα. Η επιχείρηση επαναπατρισμού ήταν αποτέλεσμα στενής συνεργασίας της Υπηρεσίας Ερευνών Εσωτερικής Ασφάλειας των ΗΠΑ (HSI) με το FBI, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ και τις τελωνειακές αρχές.
Τα αντικείμενα που επέστρεψαν
Η συλλογή των 26 αρχαιοτήτων περιλαμβάνει σπάνια ευρήματα από διαφορετικές ιστορικές περιόδους:
Μαρμάρινος κορμός του Ασκληπιού: Ένα εντυπωσιακό άγαλμα του θεού της ιατρικής, ύψους 40 ιντσών και βάρους 500 λιβρών, που χρονολογείται από τον 1ο ή 2ο αιώνα.
25 αρχαία νομίσματα: Τα νομίσματα καλύπτουν την αρχαιοελληνική, ρωμαϊκή και βυζαντινή περίοδο. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν:
Χρυσό νόμισμα της Λαμψάκου (370 π.Χ.): Απεικονίζει τον Ηρακλή και τον Πήγασο και είχε διακινηθεί μέσω εγκληματικής οργάνωσης.
Χάλκινο νόμισμα Μακεδονίας (4ος αι. π.Χ.): Με παραστάσεις της Περσεφόνης και της Ύδρας.
Αργυρό δίδραχμο της Ρόδου (304 π.Χ.): Απεικονίζει τον Ήλιο και το χαρακτηριστικό ρόδον του νησιού.
Το χρονικό της ανάκτησης
Τα αντικείμενα εντοπίστηκαν και κατασχέθηκαν σε διάφορες περιοχές των ΗΠΑ, όπως η Φιλαδέλφεια και το Μέμφις, μετά από έρευνες που αποκάλυψαν ψευδή συνοδευτικά έγγραφα και παράνομες ανασκαφές από κυκλώματα αρχαιοκαπηλίας. Ο αναπληρωτής διευθυντής της ICE, Τσαρλς Γουόλ, εξέφρασε την υπερηφάνειά του για την επιστροφή των «λεηλατημένων θησαυρών» στην πατρίδα τους.
Μια διαρκής συνεργασία
Ο επαναπατρισμός αυτός εντάσσεται στο πλαίσιο της διμερούς συμφωνίας Ελλάδας-ΗΠΑ για την πολιτιστική ιδιοκτησία που ισχύει από το 2011. Από το 2007 μέχρι σήμερα, η υπηρεσία HSI έχει επιστρέψει στην Ελλάδα περισσότερα από 200 αντικείμενα, ενώ συνολικά παγκοσμίως το πρόγραμμα Cultural Property, Art and Antiquities (CPAA) έχει επαναπατρίσει πάνω από 25.000 αντικείμενα σε 40 χώρες.
