Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη και ο υπουργός Πολιτισμού της Ιταλικής Δημοκρατίας Αλεσάντρο Τζούλι παρουσίασαν στο Αρχαιολογικό Μουσείο Θεσσαλονίκης τα αποτελέσματα της ελληνοϊταλικής επιστημονικής εργασίας για τη μελέτη, τεκμηρίωση και αποκατάσταση διασπασθέντων αρχαιοτήτων που προέρχονται από την πολύκροτη υπόθεση λαθρεμπορίας Ρόμπιν Σάιμς. Η συνεργασία έχει ως αντικείμενο την αποκατάσταση των χιλιάδων θραυσμάτων (υπερβαίνουν τα 70.000), με στόχο την απόδοση στις δύο χώρες αντιστοίχου αριθμού αποκατασταθέντων αρχαιολογικών ευρημάτων.
Παραλαβή θησαυρού
Παραλλήλως, έλαβε χώρα η τελετή παράδοσης και παραλαβής θησαυρού 145 χάλκινων αρχαίων νομισμάτων από την Ιταλία στην Ελλάδα, τα οποία μεταφέρθηκαν «για μελέτη» από την Κω την περίοδο της Ιταλοκρατίας (1930) στη Ρώμη. Η Ελληνίδα υπουργός Πολιτισμού δήλωσε σχετικώς: «Δημιουργούμε πρότυπο διακρατικής διαχείρισης σύνθετων υποθέσεων παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών… Η έρευνα των συνεργατών μας ανέδειξε τη μεγάλη αρχαιολογική και επιστημονική αξία του κεραμικού υλικού, που ανακτήθηκε από την εταιρία Ρόμπιν Σάιμς».
Ο Ιταλός υπουργός Πολιτισμού τόνισε: «Ξαναδιάβασα αυτές τις μέρες ένα βιβλίο του Κρίστοφερ Χίτσενς υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα. Εύχομαι η σημερινή ημέρα και η ελληνοϊταλική συνεργασία στον τομέα της προστασίας της αρχαιολογικής κληρονομιάς να αποτελέσουν παράδειγμα για τους Βρετανούς φίλους μας. Η επιστροφή πολιτιστικών θησαυρών στον τόπο όπου δημιουργήθηκαν και ανήκουν ιστορικά δεν αποτελεί μόνο πράξη δικαιοσύνης αλλά και έμπρακτη αναγνώριση της αξίας της πολιτιστικής κληρονομιάς ως παγκόσμιου αγαθού».
Οι δύο υπουργοί επισκέφτηκαν το εργαστήριο συντήρησης του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης, όπου εξελίσσονται οι εργασίες μελέτης, τεκμηρίωσης, συντήρησης και αποκατάστάσης του αρχαιολογικού υλικού που επαναπατρίστηκε από την υπό εκκαθάριση εταιρία Ρόμπιν Σάιμς, στο πλαίσιο της εφαρμογής του μνημονίου κατανόησης.
Ηδη έχουν αποκατασταθεί 73 μελανόμορφα αγγεία, που εντοπίστηκαν μετά την επιχείρηση στη Σχοινούσα, η οποία οδήγησε, έπειτα από συντονισμένες προσπάθειες 17 ετών, στον επαναπατρισμό εκατοντάδων αρχαιοτήτων. Τον Μάιο του 2023 επέστρεψαν στην Ελλάδα συνολικώς 351 αντικείμενα, ήτοι αγάλματα, ειδώλια, γλυπτά, αγγεία, κοσμήματα και σκεύη, που χρονολογούνται από τους νεολιθικούς έως τους πρώιμους βυζαντινούς χρόνους. Μαζί τους επαναπατρίστηκαν και τα δεκάδες χιλιάδες μεμονωμένα θραύσματα, που μελετώνται στα εργαστήρια του Αρχαιολογικού Μουσείου Θεσσαλονίκης.
