Ενα τρίμηνο έντονων αναταράξεων στην οικονομία, οι οποίες μπορεί να οδηγήσουν ακόμη και σε χάος, φέρνει η απόφαση της κυβέρνησης να κάνει δημοψήφισμα για τη συμφωνία του «κουρέματος» του ελληνικού χρέους.
Η ένταση των πιέσεων προς τις τράπεζες, με αναλήψεις και μεταφορές καταθέσεων στο εξωτερικό, η παράλυση στην πραγματική οικονομία λόγω του παγώματος οποιασδήποτε επιχειρηματικής επένδυσης, ο κίνδυνος για γιγάντωση των φαινομένων «δεν πληρώνω», που θα τινάξει στον αέρα τον Προϋπολογισμό, και ο τορπιλισμός της υλοποίησης της ίδιας της συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου είναι μερικές από τις μεγάλες και σοβαρές παρενέργειες που εκτιμάται ότι θα προκαλέσει η χθεσινή απόφαση της κυβέρνησης να προχωρήσει σε δημοψήφισμα για την έγκριση ή όχι της νέας συμφωνίας για το «κούρεμα» του ελληνικού χρέους και του νέου δανείου.
Εγκυροι οικονομικοί αναλυτές εκφράζουν την ανησυχία τους για την αρνητική τροπή που μπορεί να πάρει στο μέτωπο της οικονομίας η υψηλού ρίσκου απόφαση της κυβέρνησης να εκβιάσει τους Ελληνες μέσω του δημοψηφίσματος και η έμμεση προειδοποίησή της ότι το «όχι» ισοδυναμεί με έξοδο της χώρας από την ευρωζώνη. Οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν τις προσεχείς ημέρες για τη συντεταγμένη πορεία της οικονομίας, μεταξύ άλλων, είναι:
– Η ένταση των εκροών καταθέσεων από το τραπεζικό σύστημα. Μόνο τον Σεπτέμβριο υπολογίζεται ότι έφυγε από τις τράπεζες για το εξωτερικό και τα σεντούκια των Ελλήνων ποσό που ανέρχεται σε 9 δισ. ευρώ. Οι φόβοι για ενδεχόμενο αδιέξοδο στο τραπεζικό σύστημα αλλά και για έξοδο από την ευρωζώνη στην περίπτωση που επικρατήσει το «όχι» δημιουργούν κινδύνους για αύξηση των εκροών καταθέσεων. Αυτό θα δοκιμάσει τις αντοχές του συστήματος.
– Ο κίνδυνος μη καταβολής της έκτης δόσης του δανείου της τρόικας, που θα οδηγήσει σε εσωτερική στάση πληρωμών ακόμη και για μισθούς και συντάξεις. Το υπουργείο Οικονομικών έχει πει ότι διαθέτει ρευστό χωρίς την καταβολή της έκτης δόσης των 8 δισ. ευρώ έως τα μέσα Νοεμβρίου. Αν το δημοψήφισμα προκαλέσει εμπλοκή στην καταβολή της έκτης δόσης, τότε θα δημιουργηθούν ζητήματα με την καταβολή της μισθοδοσίας στον δημόσιο τομέα και των συντάξεων.
– Το πέρασμα της οικονομίας σε οικονομικό παγετώνα. Ακόμη και οι ελάχιστοι που σκέφτονταν να επενδύσουν στην Ελλάδα θεωρείται βέβαιο ότι η αβεβαιότητα που δημιουργεί το δημοψήφισμα θα τους κάνει να ακυρώσουν αυτά τα σχέδια. Μια πρώτη εικόνα από την περίοδο αστάθειας που θα περάσει η οικονομία τους προσεχείς μήνες θα φανεί από τη σημερινή αντίδραση των αγορών.
– Το γιγάντωμα του φαινομένου «δεν πληρώνω». Αυτή την περίοδο έχουν αρχίσει να καταφθάνουν μαζικά τα χαράτσια που επέβαλε η κυβέρνηση στο πλαίσιο του Μνημονίου, όπως είναι η δεύτερη δόση της έκτακτης εισφοράς, το τέλος ακινήτων μέσω των λογαριασμών της ΔΕΗ. Η αβεβαιότητα για το αύριο της ελληνικής οικονομίας είναι πολύ πιθανό να οδηγήσει πολλούς σε «στάση πληρωμών» προς το Δημόσιο.
– Η μη υλοποίηση της συμφωνίας της 26ης Οκτωβρίου για το ελληνικό χρέος, που προβλέπει το «κούρεμά» του κατά 50% με εθελοντική συμφωνία των κατόχων των ομολόγων. Εκφράζονται έντονες επιφυλάξεις για το αν οι ξένες τράπεζες θα πουν «ναι» στο «κούρεμα» της αξίας των ελληνικών ομολόγων που έχουν στη διάθεσή τους, με δεδομένη την αβεβαιότητα για το μέλλον της συμφωνίας.
Τον Ιανουάριο το δημοψήφισμα παρακάμπτοντας το Κοινοβούλιο για τη νέα σύμβαση
Τον Ιανουάριο του 2012 βλέπει η κυβέρνηση ως πιο πιθανή ημερομηνία για διεξαγωγή δημοψηφίσματος για τη δανειακή σύμβαση και μάλιστα χωρίς πρώτα αυτή να έχει περάσει από τη Βουλή. Οπως έλεγαν χθες αρκετοί υπουργοί στο περιθώριο της ομιλίας του πρωθυπουργού, το κείμενο της δανειακής σύμβασης θα είναι έτοιμο στα τέλη Νοεμβρίου. Με αυτό το δεδομένο και μέχρι να ολοκληρωθεί η διαδικασία που προβλέπει το Σύνταγμα, όλοι βλέπουν Ιανουάριο. Σύμφωνα με το άρθρο 44 του Συντάγματος, θα πρέπει πρώτα το υπουργικό συμβούλιο να προτείνει το ερώτημα στον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, ο οποίος με διάταγμα προκηρύσσει δημοψήφισμα για κρίσιμα εθνικά θέματα ύστερα από απόφαση της απόλυτης πλειοψηφίας του όλου αριθμού των βουλευτών.
Αυτή είναι και η πιθανότερη διαδικασία που θα επιλεγεί από την κυβέρνηση, προτού η δανειακή σύμβαση έρθει στη Βουλή για να γίνει νόμος. Ούτως ή άλλως, σύμφωνα με το Σύνταγμα απαγορεύεται να γίνει δημοψήφισμα επί ψηφισθέντος νομοσχεδίου με δημοσιονομικό περιεχόμενο. Στην περίπτωση, μάλιστα, που δεν υπάρχει ψηφισμένος νόμος, για να είναι δεσμευτικό για την κυβέρνηση το όποιο αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος θα πρέπει η συμμετοχή να φτάσει τουλάχιστον το 40%. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν οι Ελληνες και οι Ελληνίδες που είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους.
Δημοψήφισμα προκηρύσσεται από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας με διάταγμα και για ψηφισμένα νομοσχέδια που ρυθμίζουν σοβαρό κοινωνικό ζήτημα, εφόσον αυτό αποφασιστεί από τα τρία πέμπτα του συνόλου των βουλευτών, ύστερα από πρόταση των δύο πέμπτων. Σε μια τέτοια περίπτωση, που μοιάζει απίθανη, για να ήταν δεσμευτικό το αποτέλεσμα του δημοψηφίσματος η συμμετοχή θα έπρεπε να φτάσει τουλάχιστον το 50%.
Μέσα σε όλα, αρχίζει την Τετάρτη στη Βουλή και η συζήτηση για την ψήφο εμπιστοσύνης που ζήτησε χθες ο Γιώργος Παπανδρέου. Η συζήτηση θα ολοκληρωθεί με ονομαστική φανερή ψηφοφορία που θα διεξαχθεί στις 12 το βράδυ της Παρασκευής. Η Βουλή δεν θα λειτουργήσει σήμερα, οπότε και ματαιώνεται και η ενημέρωση του πρωθυπουργού στους πολιτικούς αρχηγούς για τα αποτελέσματα των Βρυξελλών.
Γιώργος Λυκουρέντζος
«Η χρεοκοπία πλησιάζει» υποστηρίζουν οι Γερμανοί!
«Ριψοκίνδυνη επιχείρηση» χαρακτήριζαν αργά χθες βράδυ σε δημοσιεύματά τους στο Διαδίκτυο οι γερμανικές και οι αυστριακές εφημερίδες την απόφαση του Ελληνα πρωθυπουργού Γιώργου Παπανδρέου να προαναγγείλει δημοψήφισμα για τις αποφάσεις της πρόσφατης Συνόδου Κορυφής.
Συγκεκριμένα, σε σχόλιό της με τίτλο «Η χρεοκοπία πλησιάζει», η γερμανική «Handelsblatt» παρατηρούσε ότι, ενώ όλα έδειχναν ότι η Ελλάδα κάπως σώθηκε μετά τη συμφωνία για «κούρεμα» του ελληνικού χρέους, ο Ελληνας πρωθυπουργός τα ανέτρεψε όλα ανακοινώνοντας δημοψήφισμα. Μάλιστα, σύμφωνα με τη γερμανική εφημερίδα, «αν ο Παπανδρέου χάσει, η Ελλάδα θα βρεθεί ενώπιον νέων εκλογών (…) και ο κίνδυνος μια ανεξέλεγκτης χρεοκοπίας θα είναι μεγαλύτερος από ποτέ».
Από την πλευρά του, πάντως, το γερμανικό υπουργείο Οικονομικών σχολίασε σε ανακοίνωσή του για το θέμα ότι «πρόκειται για μία εξέλιξη που αφορά την εσωτερική πολιτική στην Ελλάδα». «Ουδέν σχόλιο» απάντησε και η εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ενωσης Καρολίνα Κότοβα για το θέμα, προσθέτοντας ότι η Ε.Ε. αναμένει «επίσημη ενημέρωση».
«Η Ελλάδα πρέπει να ψηφίσει “όχι”» σημείωνε χθες βράδυ και αρθρογράφος της «Daily Telegraph» στην ιστοσελίδα της εφημερίδας. Συγκεκριμένα, ο Τζέρεμι Γουόρνερ χαρακτήριζε το «όχι» ξαφνικό θάνατο και σχολίαζε μεταξύ άλλων ότι ωστόσο «θα ήταν καλύτερος (θάνατος) από έναν θάνατο με πολλές περικοπές, σαν κι αυτές που περιμένουν αν η Ελλάδα συμφωνήσει στο νέο πακέτο διάσωσης». Τέλος, το BBC χθες δεν δίστασε να σχολιάσει ότι το να κάνεις τώρα δημοψήφισμα στην Ελλάδα μοιάζει με «το να ρωτάς τις γαλοπούλες αν θέλουν να ψηθούν τα Χριστούγεννα»!
Γιώργος Τραπεζιώτης
Με… χάπια οι υπουργοί, «ήξεραν» Σαρκοζί και Μέρκελ
Με… χάπια είναι από χθες οι περισσότεροι βουλευτές και υπουργοί, που πιάστηκαν στον ύπνο, σε αντίθεση με τα «αφεντικά» του κ. Παπανδρέου Μέρκελ και Σαρκοζί, που ήταν στο… κόλπο και ήξεραν για το δημοψήφισμα του κ. Παπανδρέου. Σε χειρότερη κατάσταση ήταν αυτοί που έκαναν για άλλη μια φορά μεγαλειώδη «κωλοτούμπα», μια και μέχρι την ομιλία του πρωθυπουργού διαρρήγνυαν τα ιμάτιά τους κατά του δημοψηφίσματος. Ο πρώτος και καλύτερος, ο γνωστός για την «προσαρμοστικότητά» του (sic) σε κάθε νέο δεδομένο Ευ. Βενιζέλος, που με άρθρο του το πρωί στα «ΝΕΑ» είχε ταχθεί εμμέσως κατά ενός δημοψηφίσματος, αναρωτώμενος «ποιες θα ήταν οι επιπτώσεις μίας αρνητικής απόφασης»…
Δεν πέρασαν λίγες ώρες για να υποστηρίξει από το βήμα της Κ.Ο. του ΠΑΣΟΚ ότι «η πρωτοβουλία που πήρε ο πρωθυπουργός (…) είναι μια διαδικασία δημοκρατικά και εθνικά εκτονωτική και λυτρωτική».
Μιλώντας λίγο αργότερα στον ΑΝΤ1, χαρακτήρισε το προωθούμενο δημοψήφισμα εφάμιλλο εκείνου για βασιλευομένη ή αβασίλευτη δημοκρατία 37 χρόνια πριν, εκβιάζοντας εμμέσως τον λαό, αφού «μπορεί να ψηφίσει “όχι”», όπως είπε, «γνωρίζοντας όμως τις συνέπειες»… Ενδιαφέρον αποκτά τώρα και η στάση του Ανδρέα Λοβέρδου, άλλου φανατικού πολέμιου του δημοψηφίσματος εντός του υπουργικού συμβουλίου, που χθες πάγωσε στο άκουσμα της πρωθυπουργικής ανακοίνωσης -όπως ακριβώς και όταν ο πρωθυπουργός ρώτησε ποιος είναι ευχαριστημένος από την ποιότητα της παρεχόμενης Υγείας σήμερα-, ακριβώς όπως ο κ.Βενιζέλος. Αντίθετη, αν και πιο διαλλακτική στην προοπτική δημοψηφίσματος, υπήρξε και η Αννα Διαμαντοπούλου.
Σε επίπεδο βουλευτών, την πρώτη θεαματική «κωλοτούμπα» έκανε η Σοφία Γιαννακά, η οποία, ενώ την Κυριακή τασσόταν αναφανδόν κατά του δημοψηφίσματος και ζητούσε χθες το πρωί «διασωστικό» κυβερνητικό σχήμα, ήτοι κυβέρνηση εθνικής σωτηρίας, το βράδυ εκτιμούσε ως σημαντική πρωτοβουλία του πρωθυπουργού το δημοψήφισμα. «Λάθος» θεωρούσαν έως χθες τουλάχιστον το δημοψήφισμα και πρώην υπουργοί όπως οι κ. Βάσω Παπανδρέου και Τ. Χυτήρης.
