Το πρώτο Βιομηχανικό Μουσείο της Αθήνας είναι πια πραγματικότητα και ετοιμάζεται να υποδεχτεί τους επισκέπτες του στις 27 Ιανουαρίου 2013. Πρόκειται για το εργοστάσιο φωταερίου της Αθήνας, τον χώρο όπου στεγάζεται η Τεχνόπολις του Δήμου Αθηναίων, το οποίο σχεδόν τριάντα χρόνια μετά το κλείσιμό του ανοίγει και πάλι για να μοιραστεί τα «μυστικά» και την ιστορία του με το ευρύ κοινό.
Το εργοστάσιο φωταερίου της Αθήνας ιδρύθηκε το 1857, μόλις τρία χρόνια μετά το μεταξουργείο Δουρούτη, για να καλύψει την ανάγκη της πόλης για δημόσιο φωτισμό. Οι δύο πρώτες βιομηχανίες της Αθήνας έμελλε να σημαδέψουν την πολεοδομική και οικονομική ανάπτυξη της πόλης και να δώσουν το όνομά τους στις δύο περιοχές της Αθήνας, το Μεταξουργείο και το Γκαζοχώρι, αντίστοιχα.
Το Γκάζι, όπως συνέχισε να αποκαλείται το εργοστάσιο φωταερίου, υπήρξε η πρώτη μονάδα παραγωγής ενέργειας στην Ελλάδα και στην Αθήνα, ενώ η κομβική θέση του στην αρχή της οδού Πειραιώς οδήγησε στην περαιτέρω ανάπτυξη και εξέλιξη της περιοχής στη μεγαλύτερη για αρκετές δεκαετίες βιομηχανική ζώνη της πόλης. Από το 1938 η διοίκηση του εργοστασίου περιήλθε στον Δήμο Αθηναίων και το 1952 συστάθηκε επίσημα η Δημοτική Επιχείρηση Φωταερίου Αθηνών (ΔΕΦΑ), η οποία ανέλαβε την παραγωγή και διανομή του φωταερίου στο δίκτυο της πρωτεύουσας. Το εργοστάσιο παρείχε φωτισμό και ενέργεια στην πόλη για σχεδόν 130 χρόνια, μέχρι το 1984 οπότε έκλεισε οριστικά.
Λίγα χρόνια μετά το κλείσιμό του ξεκίνησαν οι πρώτες μελέτες για την αξιοποίηση και επανάχρηση των παλαιών εγκαταστάσεων, και ο χώρος κηρύχθηκε ιστορικό διατηρητέο μνημείο από το υπουργείο Πολιτισμού με την προοπτική να γίνει μουσείο και χώρος πολλαπλών εκδηλώσεων. Η επισκευή και αποκατάσταση των παλαιών κτιρίων, καθώς και η οργάνωση του ελευθέρου χώρου του συγκροτήματος ολοκληρώθηκαν το 2004, ενώ ήδη από το 1999 ο χώρος λειτουργεί με την επωνυμία Τεχνόπολις Δήμου Αθηναίων και φιλοξενεί πολιτιστικές και άλλες εκδηλώσεις.
Χαρακτηριστικό δείγμα τεχνολογίας και βιομηχανικής αρχιτεκτονικής του 19ου αιώνα, καθώς σώζεται το μεγαλύτερο μέρος των κτιριακών εγκαταστάσεων και σε ένα μεγάλο ποσοστό σχεδόν ακέραια τμήματα του μηχανολογικού εξοπλισμού του, το παλιό εργοστάσιο θα ταξιδεύει πίσω στον χρόνο τους επισκέπτες του, καθημερινά από τις 10.00 έως τις 18.00. Τα εγκαίνια του μουσείου θα πραγματοποιηθούν το Σάββατο 26 Ιανουαρίου στις 12 το μεσημέρι από τον δήμαρχο Αθηναίων Γιώργο Καμίνη.
