Οι δανειστές θέλουν να κλείσουν (άμεσα) όλες οι εκκρεμότητες με «κόκκινα» δάνεια, φορορολογία αγροτών, Ασφαλιστικό, κλειστά επαγγέλματα και ΑΔΜΗΕ, και απειλούν με την κοινοτική οδηγία για «κούρεμα» καταθέσεων από το 2016
Από τον Μάριο Ροζάκο
Τα νέα όρια για τους πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας, ο ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση, οι αλλαγές στο ιδιοκτησιακό καθεστώς των φαρμακείων και οι… διαθέσεις των αξιωματούχων των Βρυξελλών, τις οποίες θα μεταφέρει ο επίτροπος Οικονομικών Πιερ Μοσκοβισί μεθαύριο και την Τετάρτη στην Αθήνα, θα κρίνουν την εκταμίευση της εκκρεμούς υποδόσης των 2 δισ. ευρώ, την ώρα που τα ταμεία του Δημοσίου αντιμετωπίζουν ολοένα αυξανόμενο πρόβλημα ρευστότητας.
Η ελληνική πλευρά επιδιώκει πάση θυσία να αποδεσμευτεί το ποσό αυτό εντός της εβδομάδας, ώστε το ελληνικό ζήτημα να μην εξεταστεί σε κλίμα έντασης στο επικείμενο Eurogroup της 9ης Νοεμβρίου.
Διπλό μήνυμα
Οι τεχνοκράτες της ευρωζώνης, το Euro Working Group, έστειλαν την περασμένη Πέμπτη στη συνεδρίασή τους διπλό μήνυμα προς την κυβέρνηση: Αφενός άνοιξαν παράθυρο για να εγκριθεί η εκταμίευση αυτή την εβδομάδα, αφετέρου τόνισαν ότι, για να γίνει αυτό, θα πρέπει προηγουμένως να έχει υλοποιηθεί στο ακέραιο το πρώτο πακέτο προαπαιτούμενων μέτρων. Ξεκαθάρισαν, μάλιστα, ότι το δεύτερο πολυνομοσχέδιο που κατέθεσε το οικονομικό επιτελείο στη Βουλή και το οποίο κλείνει διάφορα ανοιχτά μέτωπα κινείται προς θετική κατεύθυνση, αλλά δεν αρκεί.
Ενδεικτικό της εμπλοκής και της καθυστέρησης σε σχέση με το αρχικό χρονοδιάγραμμα είναι ότι βρισκόμαστε στις αρχές Νοεμβρίου, αλλά δεν έχει ακόμα καθοριστεί το δεύτερο πακέτο προαπαιτούμενων δράσεων, από το οποίο εξαρτάται η αποδέσμευση ακόμη 1 δισ. ευρώ. Κανονικά το πακέτο αυτό θα έπρεπε να είχε εξειδικευτεί και εφαρμοστεί ήδη, ώστε να ξεκινήσει αμέσως μετά το προσεχές Eurogroup η πρώτη αξιολόγηση του ελληνικού προγράμματος από τους επικεφαλής των δανειστών μας. Από την ολοκλήρωση της αξιολόγησης εξαρτάται η εκταμίευση περίπου 5,7 δισ. ευρώ, ενώ το σημαντικότερο είναι ότι οι σκληροπυρηνικοί του Eurogroup, με πρώτους τους Γερμανούς, απαιτούν πρώτα να κλείσει η αξιολόγηση και μετά να προχωρήσει η ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών. Τη θέση αυτή μετέφερε στην Αθήνα ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Βάλντις Ντομπρόφσκις την περασμένη εβδομάδα, προκαλώντας σοκ, καθώς είναι προφανές ότι η αξιολόγηση θα καθυστερήσει και άρα είναι παραπάνω από ορατός ο κίνδυνος να μην προλάβει να πραγματοποιηθεί η ανακεφαλαιοποίηση εντός του 2015 και να μην αποφευχθεί έτσι η εφαρμογή της κοινοτικής οδηγίας που προβλέπει από 1ης Ιανουαρίου 2016 «κούρεμα» καταθέσεων για τη διάσωση τραπεζών.
Πάντως η κυβέρνηση κατέθεσε την περασμένη Παρασκευή το νομοσχέδιο για την ανακεφαλαιοποίηση, το οποίο ενισχύει τον ρόλο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ) και φέρνει σημαντικές αλλαγές στη λειτουργία και τη διοίκηση των τραπεζών.
Από αύριο ξεκινούν δύο παράλληλα σπριντ: Από τη μία, τα εγχώρια χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ξεκινούν roadshows για να προσελκύσουν ιδιώτες επενδυτές να μετάσχουν στις αυξήσεις μετοχικού κεφαλαίου (ΑΜΚ) τους και, από την άλλη, η κυβέρνηση σπεύδει να κλείσει δευτερεύοντα εκκρεμή προαπαιτούμενα και -κυρίως- να καταλήξει σε συμφωνία με τους πιστωτές μας για τα τρία μεγάλα «αγκάθια» των πλειστηριασμών, του ΦΠΑ στην ιδιωτική εκπαίδευση και των φαρμακείων. Εφόσον βρεθεί λύση σε αυτά τα τρία μέτωπα, τα τεχνικά κλιμάκια των δανειστών θα εξετάσουν τους σχετικούς νόμους, αποφάσεις κ.λπ. και θα συντάξουν έκθεση συμμόρφωσης, με βάση την οποία θα αποφασιστεί από τους υπουργούς Οικονομικών της ευρωζώνης που απαρτίζουν το διοικητικό συμβούλιο του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM) η εκταμίευση των 2 δισ. ευρώ.
Δεν φτάνουν
Το πρόβλημα για την ελληνική πλευρά είναι ότι τα χρήματα αυτά αποτελούν… σταγόνα στον ωκεανό, δεδομένου ότι, μαζί με τα 15 δισ. ευρώ που αντιστοιχούν στο δεύτερο πακέτο στήριξης των τραπεζών, οι χρηματοδοτικές ανάγκες του Δημοσίου προσεγγίζουν τα 22,9 δισ. ευρώ έως το τέλος του έτους. Μόνο για δανειακές δόσεις και τόκους προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο (ΔΝΤ) πρέπει να διατεθούν 1,8 δισ. ευρώ τον Δεκέμβριο, ενώ η διαδικασία εξόφλησης των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς ιδιώτες όχι απλώς έχει «παγώσει», αλλά, αντιθέτως, το ύψος των χρεών μεγαλώνει.
Προκειμένου να καλυφθεί το σύνολο των εν λόγω αναγκών, θα πρέπει να λάβει η χώρα μας ως το τέλος του έτους τόσο τις υποδόσεις των 2 δισ. ευρώ και του 1 δισ. ευρώ όσο και περί τα 5,7 δισ. ευρώ που είχαν προϋπολογιστεί ως επόμενη δανειακή δόση από τον ESM. Για να γίνει αυτό, όμως, θα πρέπει η κυβέρνηση να λάβει σειρά επώδυνων αποφάσεων. Ο κ. Μοσκοβισί σε δηλώσεις του την περασμένη Πέμπτη ήταν σαφής: «Υπάρχουν προκλήσεις, υπάρχουν σκληρές αποφάσεις που πρέπει να ληφθούν ως το τέλος της χρονιάς».
Τι πρέπει να εφαρμοστεί το 2015!
Μεταξύ των σκληρών αποφάσεων περιλαμβάνονται οι μεγάλες ανατροπές στο Ασφαλιστικό (ενσωμάτωση επικουρικών συντάξεων στις κύριες, νέες μειώσεις συντάξεων, σταδιακή αντικατάσταση του ΕΚΑΣ από νέο σύστημα κ.λπ.), που θα εφαρμοστούν από την προσεχή χρονιά, η αντιμετώπιση των «κόκκινων» δανείων, η σταδιακή κατάργηση των φοροαπαλλαγών για τους αγρότες, το ξήλωμα κοινωνικών πόρων, που δημιουργεί νέα τρύπα στα ασφαλιστικά ταμεία, η υιοθέτηση προτάσεων του ΟΟΣΑ για την απελευθέρωση επαγγελμάτων, η αποκρατικοποίηση του ΑΔΜΗΕ και η εξεύρεση ισοδύναμων μέτρων για την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) που έκρινε αντισυνταγματικές τις περικοπές συντάξεων του 2012, το 5ευρο στα εξωτερικά ιατρεία των νοσοκομείων κ.ά.
