«Εμφύλιες» συγκρούσεις στην Κ.Ο. και το κόμμα! Καταλογίζουν στον Τσίπρα έλλειμμα ηγεσίας! Ο αυτόνομος Δραγασάκης, ο… «μασέρ» Ευκλείδης
Από την
Καρολίνα Μάξιμου
Πριν από το 2012, όταν ο ΣΥΡΙΖΑ ήταν ένα μικρό κόμμα μακριά από την εξουσία, οι εσωκομματικές αντιθέσεις στον μικρόκοσμο της Κουμουνδούρου ήταν κάτι σαν θύελλες σε μελανοδοχείο. Οσο, όμως, το κόμμα του Αλέξη Τσίπρα σταδιακά προσέγγιζε την εξουσία, οι εσωτερικοί ανταγωνισμοί άρχισαν να επηρεάζουν την πολιτική σκηνή, έστω και αν κατά κανόνα δεν ήταν ορατοί από τους μη «παροικούντες την Ιερουσαλήμ».
Από τον Ιανουάριο του 2015 το εσωκομματικό παιχνίδι θυμίζει «Game of thrones». Ακόμα και στη φάση της κρίσιμης διαπραγμάτευσης με τους δανειστές οι εμφύλιες συγκρούσεις δεν έλειπαν, αν και κατά κανόνα ακολουθούσαν υπόγειες διαδρομές.
Φέουδα
Στους κόλπους της κυβέρνησης δημιουργήθηκαν εξαρχής φέουδα, τα οποία με την πάροδο του χρόνου δεν συνεργάζονται και συχνά μετά βίας επικοινωνούν μεταξύ τους. Δεν είναι λίγοι, μάλιστα, που χωρίς να αμφισβητούν την πρωτοκαθεδρία του Αλέξη Τσίπρα, του καταλογίζουν έλλειμμα ηγεσίας.
Ενα δεύτερο πρόβλημα είναι ότι όσο ο Αλέξης Τσίπρας αυτονομείται από την Κουμουνδούρου τόσο ο κομματικός μηχανισμός αντιδρά. Δεν έχει, όμως, πραγματική δυνατότητα να του επιβάλει κάποιου είδους συμμετοχή στη λήψη των κυβερνητικών αποφάσεων και πολύ περισσότερο να του υπαγορεύσει όρους. Στον χώρο της Αριστεράς, όμως, το κόμμα συνδέεται στενά με την Κοινοβουλευτική Ομάδα, γεγονός που υποχρεώνει τον πρωθυπουργό να τηρεί ισορροπίες για να μην προκληθούν ρήγματα.
Ο «βαθύς ΣΥΡΙΖΑ», άλλωστε, δεν είναι μόνο στην Κουμουνδούρου. Είναι και στην κυβέρνηση. Ο Νίκος Φίλης είναι χαρακτηριστική αλλά καθόλου μοναδική περίπτωση. Στην ίδια κατηγορία ανήκει και ο πρόεδρος της Βουλής Νίκος Βούτσης. Στελέχη αυτής της κατηγορίας αποφεύγουν να αμφισβητήσουν τον πρωθυπουργό και ακόμα περισσότερο αποφεύγουν τυχοδιωκτικές κινήσεις. Ασκούν, όμως, επιρροή, γεγονός που υποχρεώνει το Μαξίμου να τους λαμβάνει υπόψη.
Στο στενό εσωκομματικό επίπεδο, το σημαντικότερο αγκάθι είναι η ομάδα των «53». Εδώ και καιρό λειτουργεί ως η τάση που προσπαθεί να πιέσει παρά να αμφισβητήσει τον Αλέξη Τσίπρα. Αν και οι όχι συχνές δημόσιες παρεμβάσεις της είναι ηχηρές και με έντονη διάθεση πολιτικής αυτονομίας, στην πράξη πρόκειται για μάλλον ανώδυνη εσωκομματική αντιπολίτευση. Με την εξαίρεση των στελεχών που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο απομακρύνθηκαν, οι «53» έχουν ισορροπήσει στη γραμμή «ψηφίζω γκρινιάζοντας».
Στο εσωκομματικό πεδίο ο Αλέξης Τσίπρας τούς είχε παραχωρήσει ευρύτατες εξουσίες για να μην τους έχει απέναντι. Οσον αφορά τις κυβερνητικές υποθέσεις, ουσιαστικά χειρίζεται τους «53» μέσω του Ευκλείδη Τσακαλώτου. Αυτός είναι ο άτυπος ηγέτης της ομάδας. Επειδή έχει αναλάβει την ευθύνη των διαπραγματεύσεων με τους δανειστές προτού ακόμα οριστεί υπουργός Οικονομικών, είναι αυτός που τους κάνει στις δύσκολες καμπές το αναγκαίο πολιτικό «μασάζ».
Το σημαντικότερο ρήγμα, ωστόσο, είναι αυτό ανάμεσα στην ομάδα του Νίκου Παππά και στο οικονομικό επιτελείο. Ο υπουργός Επικρατείας παραμένει το alter ego του Αλέξη Τσίπρα, γεγονός που δεν αφήνει περιθώρια στους άλλους επιτελείς του Μαξίμου να τον αμφισβητήσουν. Ετσι, οι γκρίνιες και οι κόντρες λαμβάνουν χώρα στα κλιμάκια κάτω από αυτόν.
Η αυτονομία που διέκρινε πάντα τον Γιάννη Δραγασάκη ήταν μόνιμη πηγή προβλημάτων στον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά το ψυχρό κλίμα που επικρατεί πλέον στις σχέσεις του με το Μαξίμου είναι εμφανές. Και τούτο παρότι είναι κοινή παραδοχή πως σε αυτήν την πολύ δύσκολη συγκυρία ο παλαίμαχος αντιπρόεδρος έχει σηκώσει μεγάλο βάρος. Είναι ενδεικτικό ότι το Μέγαρο Μαξίμου επιχείρησε να τον αποστρατεύσει τιμητικά, προτείνοντάς του να αναλάβει πρόεδρος της Βουλής. Ο ίδιος είχε αρνηθεί και η επιμονή του να παραμείνει αντιπρόεδρος της κυβέρνησης προκάλεσε δυσαρέσκεια.
Περικοπή αρμοδιοτήτων
Ετσι, μόνο τυχαία δεν θεωρούνται η περικοπή αρμοδιοτήτων και ο περιορισμός του στα ζητήματα που έχουν να κάνουν με τον τραπεζικό τομέα και με την προώθηση της κυβερνητικής ατζέντας στον τομέα της κοινωνικής πολιτικής.
Αν και το Μέγαρο Μαξίμου αποφεύγει οποιαδήποτε δημόσια δήλωση που θα μπορούσε να εκληφθεί ως εχθρική κίνηση προς τον αντιπρόεδρο, το κλίμα δεν είναι το καλύτερο. Παρότι αναγνωρίζουν ότι ο Γιάννης Δραγασάκης «βάζει πλάτη» και ότι τελικά η παρουσία του στην κυβέρνηση είναι επωφελής, οι ίδιοι κύκλοι λένε παρασκηνιακά ότι ο «Γιάννης έχει τη δική του αντίληψη για τα πράγματα και ενεργεί με βάση αυτή».
Πηγή από το Μέγαρο Μαξίμου προσάπτει στον αντιπρόεδρο προσωπική στρατηγική. Ιδιαίτερα ενοχλημένος με τον αντιπρόεδρο είναι και ο υπουργός Οικονομικών. Οπως μας είπε συνεργάτης του, «ο Δραγασάκης μπλέκεται διαρκώς στα πόδια του Ευκλείδη, χωρίς όμως, να σηκώνει μερίδιο του πολιτικού κόστους». Ο Ευκλείδης Τσακαλώτος έχει σοβαρό πρόβλημα και με τον αναπληρωτή υπουργό Οικονομικών Γιώργο Χουλιαράκη, άλλοτε παιδί του Γιάννη Δραγασάκη, που τώρα έχει αυτονομηθεί και κάνει το δικό του παιχνίδι.
Αν και ο Νίκος Παππάς κατάφερε να πάρει την αρμοδιότητα των επενδύσεων, οι σχέσεις του με τον αντιπρόεδρο Γιάννη Δραγασάκη και γενικότερα με το οικονομικό επιτελείο είναι ιδιαίτερα προβληματικές. Ο δημοσιοποιημένος εδώ και καιρό εμφύλιος με κέντρο τον ρόλο του ΤΑΙΠΕΔ είναι εκδήλωση αυτού του ρήγματος.
Κυβερνητικά στελέχη σφάζονται στην ποδιά του πρωθυπουργού!
Ο υπουργός Υποδομών Χρήστος Σπίρτζης, που συνδέεται στενά με τον Νίκο Παππά, έχει επανειλημμένως και με οξύτητα καταγγείλει τον πρόεδρο του ΤΑΙΠΕΔ. Χωρίς να είναι επί της αρχής αντίθετος με τις αποκρατικοποιήσεις, δηλώνει αντίθετος με τον τρόπο που γίνονται. Εχει καταγγείλει τον Στέργιο Πιτσιόρλα ότι δεν λειτουργεί με γνώμονα το δημόσιο συμφέρον αλλά το συμφέρον των αγοραστών.
Δεν είναι τυχαίο ότι αντίστοιχες βολές εξαπέλυσε προ καιρού και ο Πάνος Σκουρλέτης. Οι βολές του υπουργού Ναυτιλίας Θοδωρή Δρίτσα έχουν αφετηρία την παραχώρηση στην Cosco ολόκληρου του λιμανιού του Πειραιά, αλλά τελικά αθροίζονται πολιτικά. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Χρήστος Σπίρτζης και ο Πάνος Σκουρλέτης ανήκουν στον σκληρό πυρήνα των προεδρικών μαζί με το Νίκο Παππά, την Ολγα Γεροβασίλη, τον Αλέκο Φλαμπουράρη και τον διευθυντή του γραφείου Τύπου Αγγελο Τσέκερη.
Αν και ο πρωθυπουργός έστειλε μήνυμα στους υπουργούς του να χαμηλώσουν τους τόνους, είναι προφανές ότι ο τρόπος που γίνονται οι αποκρατικοποιήσεις διχάζουν τον ΣΥΡΙΖΑ. Ο Στέργιος Πιτσιόρλας δεν είναι μόνο αρεστός στους δανειστές. Είναι και ο άνθρωπος που προώθησαν σε αυτήν την καίρια θέση ο Γιάννης Δραγασάκης και ο υπουργός Ανάπτυξης Γιώργος Σταθάκης.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης έχει φτιάξει ένα δικό του επιτελείο στην οδό Ζαλοκώστα, το οποίο ουσιαστικά λειτουργεί αυτόνομα από την υπόλοιπη κυβέρνηση. Αν και ορισμένοι υπουργοί εκφράζουν κάποια παράπονα, ο Γιάννης Δραγασάκης δεν είναι στόχος. Σε αυτό έχουν συμβάλει το κύρος και ο ήπιος χαρακτήρας του.
Στόχος πολλών και έντονων επικρίσεων είναι αντιθέτως ο υπουργός Ανάπτυξης. Συνάδελφοί του στην κυβέρνηση κατηγορούν τον Γιώργο Σταθάκη ότι είναι πολύ συγκεντρωτικός, αλλά και ότι καθυστερεί να διεκπεραιώνει υποθέσεις, για τις οποίες υπάρχει συναρμοδιότητα. Ορισμένοι νεαροί συνεργάτες του, μάλιστα, έχουν προκαλέσει με την αλαζονική συμπεριφορά τους προς κυβερνητικά στελέχη.
Οι προβληματικές σχέσεις και οι αντικρουόμενες θέσεις στους κόλπους της πολιτικής ηγεσίας αρκετών υπουργείων ή μεταξύ συναρμόδιων υπουργών είναι σύνηθες φαινόμενο. Συνέβαινε και στις προηγούμενες κυβερνήσεις, συμβαίνει και στην κυβέρνηση Τσίπρα, παρά τη ρητορική περί αριστερού ήθους. Την ίδια στιγμή που κυβερνητικά στελέχη επιδίδονται σε έναν αντιπαραγωγικό ανταγωνισμό, σφάζονται στην ποδιά του πρωθυπουργού. Ο Αλέξης Τσίπρας όχι μόνο δεν κρύβει τις προτιμήσεις του σε πρόσωπα, αλλά και διαχωρίζει τους υπουργούς σε δύο κατηγορίες: σε αυτούς που σηκώνουν το μνημονιακό βάρος και στους άλλους που αδρανούν, υπολογίζοντας το προσωπικό πολιτικό κόστος.
