CENTCOM: Οι αμερικανικές δυνάμεις παραμένουν σε ετοιμότητα
Με το βλέμμα στραμμένο στις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή βρίσκεται η διεθνής κοινότητα, την στιγμή που η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν να παρατείνεται την τελευταία στιγμή κι ενώ οι διπλωματικές προσπάθειες δείχνουν να κινούνται σε τεντωμένο σχοινί και οι στρατιωτικές απειλές να επανέρχονται διαρκώς στο προσκήνιο.
Η νέα φάση της κρίσης σηματοδοτήθηκε από το «ναυάγιο» των συνομιλιών που επρόκειτο να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ, πριν καν αυτές ξεκινήσουν, γεγονός που οδήγησε σε νέα δημόσια παρέμβαση του Ντόναλντ Τραμπ. Μέσα από αναρτήσεις του, ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να διαμορφώσει το πλαίσιο των εξελίξεων, εστιάζοντας κυρίως στον στρατηγικό ρόλο των Στενών του Ορμούζ και στην οικονομική πίεση που ασκείται στην Τεχεράνη.
Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά: «Το Ιράν δεν θέλει να κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, τα θέλει ανοιχτά για να βγάζει 500 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα (που είναι, επομένως, το ποσό που χάνει αν κλείσει!). Λένε ότι τα θέλουν κλειστά μόνο και μόνο επειδή τα έχω αποκλείσει εντελώς (είναι κλειστά), οπότε απλώς θέλουν να “κρατήσουν τα προσχήματα”. Πριν από τέσσερις ημέρες, κάποιοι με πλησίασαν και μου είπαν: “Κύριε, το Ιράν θέλει να ανοίξει τα Στενά, αμέσως. Αλλά αν το κάνουμε αυτό, δεν θα υπάρξει ποτέ συμφωνία με το Ιράν, εκτός αν ανατινάξουμε το υπόλοιπο της χώρας τους, συμπεριλαμβανομένων των ηγετών τους».
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκαν και οι δηλώσεις του σχετικά με τη στρατιωτική κατάσταση του Ιράν, με τον ίδιο να υποστηρίζει: «Τα πολεμικά τους πλοία βρίσκονται στον βυθό της θάλασσας, η Πολεμική Αεροπορία τους έχει εξαφανιστεί, τα αντιαεροπορικά τους συστήματα και τα ραντάρ τους έχουν καταστραφεί, τα πυρηνικά τους εργαστήρια και οι αποθήκες τους εξερράγησαν αργά ένα σκοτεινό βράδυ του Ιουνίου από τα μεγάλα βομβαρδιστικά μας B-2. Οι ηγέτες τους είναι νεκροί, συμπεριλαμβανομένου του στρατηγού Σολεϊμανί, που κατέστρεψε τις ζωές τόσων πολλών με τις αγαπημένες του βόμβες στο δρόμο, τα Στενά του Ορμούζ είναι αποκλεισμένα και ελέγχονται πλήρως από τις ΗΠΑ, χωρίς να επιτρέπεται σε κανένα πλοίο να πλεύσει προς ιρανικούς λιμένες. -Λέγεται ότι χάνουν 500 εκατομμύρια δολάρια την ημέρα εξαιτίας αυτό-. Η χώρα τους είναι μια οικονομική καταστροφή, που κρέμεται από μια κλωστή. Ο Μπαράκ Χουσεΐν Ομπάμα τους έδωσε 1,7 δισεκατομμύρια δολάρια σε “πράσινα” μετρητά, που μεταφέρθηκαν με Boeing 757 στους ηγέτες τους, και εκατοντάδες δισεκατομμύρια δολάρια για να τους βοηθήσει στην πορεία τους προς τα πυρηνική όπλα. Άλλοι πρόεδροι δεν έκαναν τίποτα για να τους σταματήσουν, μια ντροπή για το Προεδρικό Γραφείο! Αλλά παρά όλα αυτά, έχω έναν ηλίθιο στη συντακτική επιτροπή του The Wall Street Journal που γράφει ότι με θεωρούν “κορόιδο”».
Παρά τις σκληρές αυτές τοποθετήσεις, ο Ντόναλντ Τραμπ προχώρησε σε αιφνιδιαστική αναδίπλωση, ανακοινώνοντας την παράταση της εκεχειρίας, παρά το γεγονός ότι λίγες ώρες νωρίτερα είχε δηλώσει ότι δεν προτίθεται να τη συνεχίσει. Η απόφαση ελήφθη, σύμφωνα με τον ίδιο, έπειτα από αίτημα του Πακιστάν, το οποίο έχει αναλάβει ρόλο διαμεσολαβητή, ενώ επικαλέστηκε και εσωτερικό διχασμό στην ιρανική ηγεσία.
Την παράταση χαιρέτισε ο πρωθυπουργός του Πακιστάν Σαμπάζ Σαρίφ, δηλώνοντας: «Ελπίζω ειλικρινά ότι και οι δυο πλευρές θα συνεχίσουν να τηρούν την κατάπαυση του πυρός και ότι θα μπορέσουν να καταλήξουν σε ολοκληρωμένη “Συμφωνία Ειρήνης” κατά τον δεύτερο κύκλο των συνομιλιών ο οποίος προγραμματίζεται να διεξαχθεί στο Ισλαμαμπάντ, ώστε να υπάρξει οριστικό τέλος της ένοπλης σύρραξης».
Ωστόσο, η Τεχεράνη εμφανίζεται ιδιαίτερα επιφυλακτική απέναντι στην εξέλιξη αυτή. Σύμβουλος του προέδρου της ιρανικής Βουλής, ο Μαχντί Μοχαμαντί, υποστήριξε ότι η παράταση της εκεχειρίας «δεν σημαίνει τίποτα», κάνοντας λόγο για τακτική καθυστέρησης και πιθανή προετοιμασία αιφνιδιαστικού πλήγματος, ενώ προειδοποίησε ότι η συνέχιση του ναυτικού αποκλεισμού «δεν διαφέρει από βομβαρδισμό».
Την ίδια στιγμή, οι εντάσεις παραμένουν υψηλές και στο πεδίο, με το Ιράν να καταγγέλλει στον ΟΗΕ «εχθρική και παράνομη επίθεση» των ΗΠΑ σε εμπορικό πλοίο στη Θάλασσα του Ομάν, χαρακτηρίζοντας την ενέργεια «πειρατεία» και προειδοποιώντας για περαιτέρω κλιμάκωση.
Παράλληλα, η Ουάσιγκτον δηλώνει αποφασισμένη να συνεχίσει την πολιτική «μέγιστης πίεσης». Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ Σκοτ Μπέσεντ ξεκαθάρισε ότι οι προσπάθειες θα επικεντρωθούν στον περιορισμό της οικονομικής δραστηριότητας του Ιράν και στη στοχοποίηση δικτύων που σχετίζονται με τη χρηματοδότησή του.
Στο στρατιωτικό επίπεδο, η CENTCOM διατηρεί υψηλή επιχειρησιακή ετοιμότητα, με τον ναύαρχο Μπραντ Κούπερ να δηλώνει: «εξοπλιζόμαστε, ανανεωνόμαστε και προσαρμόζουμε τις τακτικές, τις τεχνικές και τις διαδικασίες μας. Δεν υπάρχει στρατός στον κόσμο που να προσαρμόζεται όπως εμείς και αυτό ακριβώς κάνουμε αυτή τη στιγμή κατά τη διάρκεια της εκεχειρίας», στέλνοντας σαφές μήνυμα ότι η ένταση μπορεί να επανέλθει ανά πάσα στιγμή.
Σε διπλωματικό επίπεδο, η παράταση της εκεχειρίας χαιρετίστηκε από τον γενικό γραμματέα του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες ως «σημαντικό βήμα», ενώ και ο επικεφαλής της IAEA, Ραφαέλ Γκρόσι, υπογράμμισε την ανάγκη εποπτείας του ιρανικού πυρηνικού προγράμματος, προειδοποιώντας ότι χωρίς αυτή «θα πρόκειται για μια ψευδαίσθηση συμφωνίας».
Παράλληλα, η κρίση διαχέεται και σε άλλα μέτωπα της περιοχής. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν κάλεσε το Ισραήλ να αποσύρει τις δυνάμεις του από τον Λίβανο και τη Χεζμπολάχ να αφοπλιστεί, επισημαίνοντας ότι μόνο μέσω πολιτικής συμφωνίας μπορεί να επιτευχθεί σταθερότητα.
