Μια ζωή σαν παραμύθι για τον διαβόητο Σαουδάραβα που πέθανε την περασμένη εβδομάδα στα 82 του χρόνια
Από τον
Σπύρο Γκουτζάνη
Για τον Αντνάν Κασόγκι δεν υπήρξε κανένας νόμος, κανένας ουρανός, κανένα όριο». Η φράση ενός από τους φίλους του -και συχνά καλεσμένου
στα πάρτι που έδινε για το διεθνές jet set-, του πρίγκηπα Αλφόνσου της Ισπανίας, περιγράφει ίσως με τον καλύτερο τρόπο τη ζωή και την προσωπικότητα του Αντνάν Κασόγκι, ο οποίος πέθανε την περασμένη εβδομάδα, λίγες ημέρες πριν κλείσει τα 82 χρόνια του.
Στην ανακοίνωσή της η οικογένεια ανέφερε ότι ο Κασόγκι έζησε τις τελευταίες μέρες του «με την ίδια κομψότητα και την αξιοπρέπεια που χαρακτήριζε την αξιόλογη ζωή του» και σημείωνε ότι έπασχε από τη νόσο του Πάρκινσον. Ο αγγλικός Τύπος ανέφερε δηκτικά ότι η ασθένεια τον εμπόδιζε να κρατά στα αιματοβαμμένα χέρια του τη χρυσή πένα με την οποία άλλοτε υπέγραφε τα πανάκριβα συμβόλαια πώλησης όπλων.
Ο Αντνάν Κασόγκι «εισέβαλε» στα ελληνικά πράγματα το 1984, όταν έφτασε με το προσωπικό του τζετ στο Ελληνικό. Εκεί τον περίμεναν οι άνθρωποι του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου. Ηταν η εποχή των μεγάλων εξοπλιστικών προγραμμάτων. Ο Κασόγκι οδηγείται στην πρωθυπουργική κατοικία, όπου τον υποδέχεται ο Ανδρέας Παπανδρέου, για να συζητήσουν αρκετές ώρες οι δυο τους με malt ουίσκι και πούρα Αβάνας.
Σύμφωνα με τις φήμες της εποχής, καταλύει στο ξενοδοχείο «Ledra Marriott», όπου τον περίμεναν τρεις από τις καλλονές pleasure wives του, για τις οποίες είχε κλείσει ξεχωριστά δωμάτια.
Φήμες
Οι φήμες της εποχής λένε επίσης ότι η Ελλάδα πλήρωσε τα πολεμικά αεροσκάφη Mirage 2000, τους πυραύλους Magic που φέρει το εν λόγω μαχητικό, καθώς και άλλα γαλλικής προέλευσης όπλα πιο ακριβά, αφού η προμήθεια που έπαιρνε ο Κασόγκι ήταν 15%. Το όνομα του Κασόγκι επανεμφανίζεται στα ελληνικά πράγματα πολύ αργότερα, στην αγοραπωλησία της ΑΕΚ. Ο Σαουδάραβας Αντνάν Κασόγκι είναι ο μεγιστάνας που εκπροσωπείται από τον Γιάννη Βλάχο και ενδιαφέρεται να αποκτήσει το πλειοψηφικό πακέτο των μετοχών της ΠΑΕ ΑΕΚ, σύμφωνα με δημοσίευμα κυριακάτικης εφημερίδας.
Κατά τη διάρκεια της πολυτάραχης ζωής του ο Κασόγκι δεν αρκέστηκε στον πλούτο, αλλά επιδίωξε τη δόξα.
Το 1987 έγινε εξώφυλλο στον περιοδικό «TIME» με τίτλο «Αυτοί οι σκιώδεις έμποροι όπλων: Η πολυτελής ζωή και τα φανταστικά deals του Αντνάν Κασόγκι», κάτι τουλάχιστον ασυνήθιστο για άνθρωπο του επαγγέλματός του. Ο Αντνάν Κασόγκι όχι μόνο δεν έκρυβε το επάγγελμα και τον πλούτο του, αλλά τα επεδείκνυε. Εκείνη την εποχή είναι στο απόγειό του. Ο βιογράφος του Ρόνταλντ Κέσλερ τον χαρακτηρίζει τότε «τον πιο πλούσιο άνθρωπο του κόσμου».
Ο αμερικανικός Τύπος σημειώνει ότι η περιγραφή δεν είναι ακριβής, αλλά τα περίπου 4 δισεκατομμύρια λίρες, στα οποία αποτιμάται τότε η προσωπική περιουσία του, τον κατατάσσουν στη μικρή ομάδα των πιο πλούσιων ανθρώπων του κόσμου. Τα 50ά γενέθλια του δισεκατομμυριούχου ήταν ένα πάρτι που έμεινε στην ιστορία – ένας αρθρογράφος της εποχής τον χαρακτήρισε «σύγχρονο Γκάτσμπι».
H Μπρουκ Σιλντς και ο Σον Κόνερι ήταν εκεί, μαζί με τους μισούς εστεμμένους της Ευρώπης. Ενας από τους καλεσμένους τού προσέφερε ως δώρο ένα λιοντάρι και η Σίρλεϊ Μπάσεϊ τραγούδησε το «Ηappy birhtday». Είναι η εποχή που τα 250.000 δολάρια που δαπανoύσε ημερησίως μπορούσαν να συντηρήσουν το 87 μέτρων «Nabilla», το μεγαλύτερο ιδιωτικό σκάφος του κόσμου, που «πρωταγωνίστησε» σε ταινία του Τζέιμς Μποντ.
Αργότερα το έδωσε στον σουλτάνο του Μπρουνέι, όταν άρχισαν να τον κυνηγούν οι πιστωτές του, για να πουληθεί τελικά στον Ντόναλντ Τραμπ.
Το σκάφος με τους αντιαεροπορικούς πυραύλους και τα call girls
Τουρκικής καταγωγής, γεννημένος το 1935 στη Μέκκα της Σαουδικής Αραβίας, ο Αντνάν Κασόγκι ήταν γιος του γιατρού του βασιλιά Ιμπν Σαούντ. Οι γνωριμίες του πατέρα του με τη βασιλική οικογένεια ανοίγουν δρόμους, τους οποίους αξιοποιεί με τον καλύτερο δυνατό η ιδιοφυΐα του Κασόγκι στο να κλείνει δύσκολες και σκοτεινές συμφωνίες. Σε ηλικία 21 ετών βρίσκεται στο California State College Chico για σπουδές, αλλά έναν χρόνο μετά κλείνει την πρώτη του συμφωνία με προμήθεια 150.000 δολάρια για την πώληση φορτηγών αξίας 3.000.000 δολαρίων στην Αίγυπτο.
Φυσικά δεν επέστρεψε ποτέ στις σπουδές του. Η δεκαετία του 1960 είναι η εποχή του μεγάλου εξοπλισμού των αραβικών κρατών, που χρηματοδοτούνται από το πετρέλαιο. Οι εξοπλισμοί των αραβικών κρατών εντείνονται μετά τον Πόλεμο των Εξι Ημερών του 1967 με το Ισραήλ.
Ο Κασόγκι είναι ο κατάλληλος άνθρωπος για να φέρει σε επαφή τους ανθρώπους που γνώρισε από τον γιατρό της βασιλικής οικογένειας πατέρα του με τους καινούργιους φίλους του, κατασκευαστές όπλων στη Δύση που αναζητούν αγορές. Η Raytheon και η Lockheed Martin είναι μέσα στο πελατολόγιό του. Η προμήθεια του Κασόγκι ήταν συνήθως γύρω στο 15% και όχι η νόμιμη 2%, αφού -όπως είχε εξηγήσει ο ίδιος- ένα ποσοστό επέστρεφε σε εκείνους που ανέθεταν στους παραγγελιοδότες. Από τη δεκαετία του 1970, ο Κασόγκι είναι διαβόητος. Το 1974 αποτέλεσε το πρότυπο για το best seller βιβλίο του Χάρολντι Ρόμπινς με τίτλο «Ο πειρατής».
Το σκάφος του δεν ήταν μόνο για αναψυχή. Εφοδιασμένο με αντιαεροπορικούς πυραύλους μπορούσε να κινείται στα διεθνή ύδατα, για να μη το καταδιώκουν, αφού πολλές φορές εκεί έκλεινε τα συμβόλαια με τους -όχι πάντα νόμιμους- πελάτες του, οι οποίοι έβρισκαν παράλληλα για διασκέδαση από ποταμούς σαμπάνιας μέχρι μερικά από τα πιο καλοπληρωμένα call girls του κόσμου. Bussiness and pleasure ή… όταν η ευχαρίστηση βοηθά τις συμφωνίες. Η αμύθητη περιουσία του τις δεκαετίες του ’70 και του ’80 περιλαμβάνει ένα αεροπλάνο DC-8 και ακόμη δύο μικρότερα για να μετακινείται, το μεγαλοπρεπές ανάκτορο Chateau Louis XIII στη Γαλλία, σπίτια στο Λονδίνο, στο Παρίσι, στις Κάννες, στο Μόντε Κάρλο, ένα αγρόκτημα 10.000 στρεμμάτων στην Κένυα, ένα διώροφο στο Μανχάταν που δημιουργήθηκε από την αγορά 16 ξεχωριστών διαμερισμάτων, στάβλους με αραβικά άλογα, 100 λιμουζίνες, τρία ιδιωτικά τζετ, ξενοδοχεία στα Φίτζι, φάρμες βοοειδών στη Βραζιλία, 1.000 κοστούμια, δικαιώματα σε τράπεζες στο Χόλιγουντ, ενώ ο προσωπικός σωματοφύλακά του άκουγε στο παρατσούκλι «Μr Kill».
Η Σοράγια και οι pleasure wives
Ενα ιδιαίτερο κεφάλαιο της ζωής του ήταν οι γυναίκες του. Ο Κασόγκι παντρεύτηκε δύο φορές, αρχικά την 20χρονη αγγλίδα Σάντρα Ντάλι, η οποία ασπάστηκε το Ισλάμ και πήρε το όνομα Σοράγια Κασόγκι. Με τη Σοράγια, που ήταν καλλονή, απέκτησε τέσσερις γιους και μία κόρη, στην οποία είχε αδυναμία και έδωσε το όνομά της στο σκάφος του. Το διαζύγιο από τη Σοράγια στα μέσα της δεκαετίας του ’70 του στοίχισε ένα δισ. δολάρια και ήταν το πιο ακριβοπληρωμένο της εποχής. Στη συνέχεια παντρεύτηκε την Ιταλίδα Λάουρα Μπιανκολίνι -όταν τη γνώρισε ήταν 17 ετών-, η οποία επίσης ασπάστηκε το Ισλάμ και άλλαξε το όνομά της σε Λάμια Κασόγκι. Με τη δεύτερη σύζυγό του παρέμεινε έως το τέλος της ζωής του. Καθώς ήταν μουσουλμάνος, είχε δικαίωμα από τη θρησκεία του για ακόμη 11 νόμιμες ερωμένες. Και ο Κασόγκι είχε πάντα 11 pleasure wives, γυναίκες ευχαρίστησης, όπως αποκαλούνται, οι οποίες φυσικά εναλλάσσονταν. Ο βιογράφος του Ρόναλντ Κέσλερ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι «πόθησε τις γυναίκες για τη συντροφικότητα, επειδή ήταν βαθιά μόνος άνδρας». Πάντως, κάποιες από αυτές -καλλονές όλες, μοντέλα και στάρλετ- τον βοήθησαν μετά την πτώση του να ξεχρεώσει τα χρέη του στους Αραβες πιστωτές του.
To σκάνδαλο Ιράν – Κόντρας και η πτωτική πορεία του
Η πτώση του ίσως αρχίζει με την εμπλοκή του στο σκάνδαλο Ιράν – Κόντρας. Η αμερικανική κυβέρνηση πουλάει παράνομα όπλα στους μουλάδες του Ιράν, κάτι που ήταν απαγορευμένο από το Κογκρέσο, και χρηματοδοτεί τους Κόντρας της Νικαράγουας.
Ο Κασόγκι κάνει το απίστευτο, έβαλε μαζί τους Ιρανούς και τους Ισραηλινούς εμπόρους όπλων, παρέχοντας 25.000.000 λίρες για τη χρηματοδότηση-γέφυρα, τα οποία όμως χάνει. Το 1987 η Triad America Corporation, αμερικανική εταιρία του 400.000.000 δολαρίων στο Salt Lake City, κήρυξε πτώχευση, αφού δεν ήταν σε θέση να πληρώσει τα χρέη της. Το 1988 δέχεται καταγγελία για τις ζημιές που έχει στη ρουλέτα του Ritz Casino στο Λονδίνο ύψους 3.200.000 λιρών. Το 1988 συνελήφθη στην Ελβετία κατηγορούμενος για την απόκρυψη των κεφαλαίων και έμεινε τρεις μήνες στη φυλακή.
Φυσικά ο Κασόγκι δεν έμεινε φτωχός, αλλά από τη δεκαετία του 1990 αρχίζει να δίνει κομμάτια της περιουσίας του στους πιστωτές του και να προσαρμόζει αντίστοιχα τον τρόπο ζωής του. Την ίδια εποχή θα βρεθεί αναμεμειγμένος και στις πωλήσεις όπλων που συνοδεύουν τον πόλεμο στο Ιράκ.
Ο ίδιος είπε σε μια συνέντευξη που δείχνει και τη νοοτροπία του: «Υπάρχει και μια πραγματικότητα που λέει ότι ο πόλεμος στο Ιράκ δεν έγινε παρά για τα πετρέλαια, έτσι; Ηταν εμφανές ότι κάποιοι προσπάθησαν να βρουν έναν τρόπο πρόσβασης στα αποθέματα πετρελαίου της περιοχής, που είναι από τα μεγαλύτερα: 6.000.000 βαρέλια πετρέλαιο την ημέρα είναι ένας καλός λόγος για να κάνει κανείς πόλεμο!». Μεταξύ των αμφιλεγόμενων δραστηριοτήτων του ήταν και η φερόμενη συμμετοχή του στην κατάχρηση του κρατικού πλούτου των Φιλιππίνων από τον δικτάτορα Μάρκος και την οικογένειά του, για την οποία δικάστηκε μαζί με την Ιμέλντα από την αμερικανική δικαιοσύνη. Μετά την πτώση του δήλωσε στους «New York Times»: «Δεν μετανιώνω για πράγματα που συμβαίνουν, καλά ή κακά. Τα αποδέχομαι σαν το πεπρωμένο μου. Αυτή είναι η νοοτροπία μου. Οταν σου χτυπάει την πόρτα η ευκαιρία, πρέπει να είσαι σε θέση να της ανοίξεις. Σε μένα χτύπησε. Τι άλλο να πω;».
Πώς απαντούσε στις κατηγορίες; «Τι έχω κάνει λανθασμένο; Τίποτα. Συμπεριφέρθηκα ανήθικα, για ηθικούς λόγους».
