Εγκαίνια σήμερα με φωτογραφικά «κλικ» γεμάτα μνήμες στο Μουσείο Βυζαντινού ΠολιτισμούΑπό την
Ελένη Σκάρπου
Τι είναι, άραγε, τα μνημεία; Κτίσματα για να μας θυμίζουν το ένδοξο ή ζοφερό παρελθόν μας; Εστίες πολιτισμού; Παρακαταθήκη για να συνεχίζουμε την πορεία μας στον χρόνο; Σίγουρα είναι κάτι σπουδαίο για να διηγηθούμε στην ανθρωπότητα που έπεται και κάπως έτσι θα αισθανθούμε πηγαίνοντας στην έκθεση «Μνημείων Μνήμες» που εγκαινιάζεται σήμερα στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, σε συνεργασία με το Μουσείο Φωτογραφίας «Χρήστος Καλεμκερής» του Δήμου Καλαμαριάς.
Η έκθεση θα διαρκέσει δύο μήνες και περιλαμβάνει πρωτότυπες φωτογραφίες του 19ου αιώνα, με θεματικό πυρήνα τα αρχαία μνημεία της Ακρόπολης και της Αθήνας. Μέσα από αυτήν τη θεματική επιχειρεί να αποδώσει την πρώιμη ιστορία της ελληνικής φωτογραφίας ως τέχνης αλλά και ως τεχνικής, και παράλληλα να παρουσιάσει στο κοινό την εξέλιξη της αρχαιολογικής ανασκαφής στο πιο συμβολικό μνημείο της Ελλάδας, που είναι η Ακρόπολη και τα γύρω από αυτή μνημεία.
«Ταξίδι»
«Πρόκειται για ένα ρομαντικό ταξίδι που εκτός από τα μνημεία θα μας ξεναγήσει σε απόψεις της Αθήνας και σε ένα μεγάλο πανόραμα αυτής. Θα δούμε κυρίες με τις στολές της εποχής, περιήγηση στο ιστορικό κέντρο, καφενέδες με κόσμο και όχι μόνο. Ολα δημιουργούν ένα κλίμα του 1870-1880» αναφέρει η επιμελήτρια της έκθεσης και μουσειολόγος Καλλιόπη Βαλτοπούλου και μας εφιστά την προσοχή, ώστε να νιώσουμε σαν περιπατητές ή περιηγητές, ξεκινώντας από τον Ναό του Ολυμπίου Διός και την Πύλη του Αδριανού έως το Μνημείο του Λυσικράτη, το θέατρο του Διονύσου, το Ηρώδειο, τα Προπύλαια, τον Ναό της Αθηνάς Νίκης, τον Παρθενώνα, το Ερέχθειο, τον Ναό του Ηφαίστου, την πύλη της Αρχηγέτιδας, τον Πύργο των Ανέμων, το Μνημείο του Φιλοπάππου, από όπου μπορούμε να αγναντέψουμε όλη την Αθήνα.
Διάδοση της τέχνης
«Στόχος μας είναι η διάδοση της γνώσης και της τέχνης. Θέλουμε τα παιδιά και οι νέοι άνθρωποι να γυρίσουν τον χρόνο πίσω χρησιμοποιώντας γνώριμα στοιχεία, όπως αυτά τα μνημεία. Μεταφερόμενοι πίσω, θα δούμε τη μαγεία εκείνης της εποχής, που κεντρίζει το ενδιαφέρον, ώστε να δει κάποιος και άλλα μνημεία. Σε συνεργασία με το ΕΚΕΤΑ θα έχουμε και τρεις εφαρμογές, ώστε τα μικρά και τα μεγάλα παιδιά να παίξουν και να ασχοληθούν, να γνωρίσουν τα μνημεία χωρίς να διαβάζουν λεζάντες και να αναλύονται τεχνικές. Θα έχουν όμως σίγουρα την εικόνα» επισημαίνει η Καλλιόπη Βαλτοπούλου.
Κάθε μνημείο αποτελεί ξεχωριστή ενότητα που αποτελείται από φωτογραφικό υλικό των πρώτων Ελλήνων φωτογράφων, όπως οι Φίλιππος Μαργαρίτης, Δημήτρης Κωνσταντίνου, Κωνσταντίνος Αθανασίου, Πέτρος Μωραΐτης, αφοί Ρωμαΐδη, Nelly, αλλά και ξένων, όπως οι Henri Beck, John Stillman, Bonfils, James Robertson και Underwood. Η έκθεση, που συνοδεύεται από σχετική έκδοση, «έτρεξε» πέρυσι στην Αθήνα και η πρώτη επαφή με το κοινό ήταν εκπληκτική, τουλάχιστον σε σχέση με τους επισκέπτες εκτός των ελληνικών συνόρων.
Προσέλευση τουριστών
«Η προσέλευση ξένων τουριστών ήταν μεγάλη και είναι σημαντικό, γιατί αυτό που θέλουμε να δείξουμε τους αφορά όλους. Δεν είναι μόνο το μνημείο καθεαυτό, ούτε και η αρχαιολογική παρέμβαση σε αυτό. Μας ενδιαφέρει ο λόγος που φωτογραφήθηκε, ποια ιδεολογία υπήρχε πίσω από αυτό και με ποιο σκεπτικό φωτογράφισε ένας Ελληνας ή ένας ξένος το μνημείο. Αυτή η διαφοροποίηση μας έδειξε πως ο Ελληνας φωτογράφος έβγαζε το μνημείο μόνο του ως κάτι ογκώδες, ενώ ο ξένος τοποθετούσε δίπλα του φουστανελάδες, εργάτες και κτηνοτρόφους της εποχής και της περιοχής. Αυτό θέλουμε να περάσουμε στην πραγματικότητα, την αποτύπωση μιας στιγμής κι από πίσω της ένα ολόκληρο κοινωνικοοικονομικό γίγνεσθαι» τονίζει η κυρία Βαλτοπούλου και συνοψίζει αναφέροντας πως η σπουδαιότητα της φωτογραφικής αυτής έκθεσης έγκειται στο γεγονός ότι καλύπτει θεματικά μια ολόκληρη ενότητα μνημείων και αρχαιοτήτων, η οποία συνοδεύεται από εισαγωγικά κείμενα και λεζάντες φωτογραφιών με πλήρη περιγραφή.
Ολο αυτό το εγχείρημα, που ξεκινά από το Μουσείο Φωτογραφίας του Δήμου Καλαμαριάς, οφείλεται στη γενικότερη εξέλιξη και στον νέο αέρα που πνέει εκεί, με σκοπό την αναβάθμιση του αρχειακού υλικού και τη συμμετοχή σε ευρωπαϊκά προγράμματα και εκθέσεις σε συνεργασία με αναγνωρισμένους φορείς.
