Τι πρέπει να προσέξουν οι ασφαλισμένοι στον ΕΦΚΑ. Ποιος φορέας είναι αρμόδιος και ποιες είναι οι απαραίτητες προϋποθέσειςAπό τον
Νάσο Χατζητσάκο
Απαντήσεις σε μια σειρά ερωτημάτων για τα νέα δεδομένα στη διαδοχική ασφάλιση με βάση τον νόμο Κατρούγκαλου στον ΕΦΚΑ, το αρμόδιο να κρίνει το συνταξιοδοτικό αίτημα Ταμείο-φορέα, καθώς και όσα πλέον ισχύουν σε περίπτωση ύπαρξης -και- χρόνου παράλληλης ασφάλισης δίνει η «κυριακάτικη δημοκρατία».
Φυσικά, όσοι έχουν διαδοχική ασφάλιση θα περιμένουν τρία ή και περισσότερα χρόνια μέχρι να διεκπεραιωθεί το συνταξιοδοτικό αίτημά τους.
Ωστόσο, όσοι έχουν υποβάλει αίτηση από τις 13 Μαΐου 2016 και μετά καθώς και όσοι ετοιμάζονται να κάνουν το αίτημά τους στο προσεχές μέλλον θα πρέπει να δώσουν προσοχή στα νέα δεδομένα που έχουν καθιερωθεί στον ΕΦΚΑ για τη διαδοχική ασφάλιση με τον νόμο 4387 του 2016.
■ Επιλογή διαδοχικού χρόνου ασφάλισης: Με βάση τον νόμο Κατρούγκαλου, η εφαρμογή των διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης δεν είναι υποχρεωτική για τους χρόνους που έχουν πραγματοποιηθεί έως 31 Δεκεμβρίου 2016.
Εξακολουθεί να παρέχεται η δυνατότητα στον ασφαλισμένο να επιλέξει τον συνυπολογισμό -ή μη- του χρόνου διαδοχικής ασφάλισης που έχει διανύσει σε κάποιον από τους ενταχθέντες στον ΕΦΚΑ φορείς (έχουν ενταχθεί όλοι εκτός από το ΤΣΠ-ΤτΕ).
Προϋπόθεση αποτελεί, μετά την 1η Ιανουαρίου 2017, να μην ασφαλίζεται στον ΕΦΚΑ για δραστηριότητα που υπάγεται στην ασφάλιση του πρώην φορέα του οποίου δεν επιθυμεί την προσμέτρηση χρόνου του.
Επίσης, δεν είναι δυνατή η προσμέτρηση μόνο ενός μέρους του χρόνου που διανύθηκε στην ασφάλιση κάθε εντασσόμενου φορέα.
Παράδειγμα
Ασφαλισμένος που έχει χρόνο ασφάλισης στο πρώην ΝΑΤ το έτος 1980 (τρεις μήνες) καθώς και στα τ. ΟΑΕΕ και τ. ΙΚΑ δύναται να επιλέξει να μη συνυπολογίσει τον χρόνο του τ. ΝΑΤ στην αίτησή που θα υποβάλει στον ΕΦΚΑ.
Εάν, όμως, έχει διανύσει χρόνο ως ναυτικός μετά τη 1/1/2017 στον ΕΦΚΑ (π.χ. δύο μήνες), τότε δεν δύναται να αποποιηθεί τον χρόνο αυτό (των τριών μηνών του έτους 1980).
Σε αυτή την περίπτωση πρέπει να συνυπολογιστεί όλος ο χρόνος που διένυσε ως ναυτικός πριν και μετά τη 1/1/2017. Ως εκ τούτου, δεν δύναται να γίνει αποποίηση χρόνου ασφάλισης που έχει διανυθεί μετά την 1η Ιανουαρίου του 2017 στον ΕΦΚΑ.
■ Παράλληλος χρόνος ασφάλισης: Στις περιπτώσεις που έχει διανυθεί παράλληλος χρόνος ασφάλισης σε περισσότερους του ενός ενταχθέντες στον ΕΦΚΑ φορείς (πριν από την ένταξη στο Υπερταμείο), ο ασφαλισμένος δύναται να επιλέξει τον χρόνο που θα συνυπολογίσει.
Παράδειγμα
Διαδοχικά ασφαλισμένος στο τ. ΙΚΑ έως το 2015 και ασφαλισμένος από το 2015 έως το 2019 παράλληλα στο τ. ΕΤΑΑ (τ. ΤΣΜΕΔΕ) και στο Δημόσιο.
Η λήξη της υποχρεωτικής ασφάλισής του τον βρίσκει μετά τη 1/1/2017 σε καθεστώς παράλληλης ασφάλισης. Ο ασφαλισμένος δύναται να επιλέξει τις ευνοϊκότερες προϋποθέσεις με τις οποίες θα συνταξιοδοτηθεί.
Από ποιο Ταμείο θα καταβληθούν οι αποδοχές
■ Σύνταξη από τον τελευταίο φορέα: Το αίτημα ασφαλισμένου για την εφαρμογή των διατάξεων της διαδοχικής ασφάλισης κρίνεται αρχικά με τη νομοθεσία του τελευταίου ενταχθέντος στον ΕΦΚΑ φορέα. Για να χορηγήσει σύνταξη ο ΕΦΚΑ πρέπει στην ασφάλιση του τελευταίου ενταχθέντος φορέα:
● Να πραγματοποιήθηκαν πέντε έτη ή 1.500 ημέρες εργασίας, εκ των οποίων 20 μήνες ή 500 ημέρες, αντίστοιχα, κατά την τελευταία πενταετία πριν από τη διακοπή της απασχόλησης ή την υποβολή της αίτησης για σύνταξη λόγω γήρατος. Για κρίση σύνταξης αναπηρίας ή θανάτου πρέπει να πραγματοποιήθηκαν 40 μήνες ή 1.000 ημέρες εργασίας, εκ των οποίων 12 μήνες ή 300 ημέρες, αντίστοιχα, κατά την τελευταία πενταετία πριν από τη διακοπή της απασχόλησης ή την υποβολή αίτησης.
● Να πληρούνται οι διατάξεις της νομοθεσίας του τελευταίου ενταχθέντος φορέα με ολόκληρο τον χρόνο της διαδοχικής ασφάλισης.
■ Σύνταξη από τον προηγούμενο φορέα: Σε περίπτωση που ο ασφαλισμένος δεν πραγματοποίησε τον απαιτούμενο αριθμό ημερών εργασίας ή τις έχει αλλά δεν πληροί τους όρους του τελευταίου ενταχθέντος φορέα, τότε κρίνεται το αίτημά του από τον ενταχθέντα φορέα στην ασφάλιση του οποίου πραγματοποίησε τον περισσότερο χρόνο ασφάλισης, εκτός από τον τελευταίο.
Απαραίτητη προϋπόθεση για να κριθεί η αίτηση από τον ενταχθέντα φορέα με τα περισσότερα έτη ασφάλισης είναι:
● Ο ασφαλισμένος που ζητά σύνταξη γήρατος να έχει συμπληρώσει ένα από τα όρια ηλικίας που προβλέπει η νομοθεσία του τελευταίου ενταχθέντος φορέα.
● Ο ασφαλισμένος που ζητά σύνταξη λόγω αναπηρίας να έχει κριθεί ανάπηρος με το ποσοστό αναπηρίας που προβλέπεται από τον τελευταίο ενταχθέντα φορέα.
Δεν απαιτείται καμία προϋπόθεση για τη συνταξιοδότηση λόγω θανάτου των μελών της οικογένειας του ασφαλισμένου.
■ Χoρήγηση με φθίνουσα σειρά ημερών εργασίας: Αν δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις του ενταχθέντος φορέα στην ασφάλιση του οποίου πραγματοποιήθηκαν τα περισσότερα έτη ασφάλισης, τότε η αίτηση κρίνεται από τους άλλους φορείς που ασφαλίστηκαν κατά φθίνουσα σειρά αριθμού ημερών εργασίας (εκτός από τον τελευταίο).
Εφόσον πληρούνται αυτές οι προϋποθέσεις, τότε χορηγείται η αιτούμενη σύνταξη από τον ΕΦΚΑ. Στην περίπτωση αυτή δεν είναι απαραίτητο ο ασφαλισμένος να έχει συμπληρώσει ένα από τα όρια ηλικίας που προβλέπονται από τη νομοθεσία του ή να έχει κριθεί ανάπηρος.
■ Σύνταξη από τον τελευταίο φορέα αλλά σε… δεύτερη φάση: Αν δεν συγκεντρώνει ο ασφαλισμένος τις προϋποθέσεις συνταξιοδότησης που προβλέπει η νομοθεσία των ενταχθέντων φορέων στους οποίους ασφαλίστηκε (πριν από τον τελευταίο), τότε καθίσταται αρμόδιος ξανά ο τελευταίος ενταχθείς φορέας. Αυτό συμβαίνει εφόσον ο ασφαλισμένος πραγματοποίησε στην ασφάλισή του:
● 40 μήνες ασφάλισης, από τους οποίους 12 κατά την τελευταία πενταετία πριν από τη διακοπή της απασχόλησης ή την υποβολή της αίτησης για σύνταξη γήρατος.
● 300 ημέρες εργασίας οποτεδήποτε για κρίση δικαιώματος σύνταξης λόγω αναπηρίας ή θανάτου.
