Ζητούμενο για τη νέα γενιά καταρτισμένων επαγγελματιών είναι κατά πόσον επηρεάζουν τις παραδοσιακές δομές που υπάρχουν στις επιχειρήσειςΑπό τον
Γιώργο Κ. Στράτο
Ο τελευταίος τροχός της αμάξης, ο πάτος του βαρελιού. αποτελούν συχνά το ευκολότερο θύμα όταν τα πράγματα στραβώνουν. Ειδικώς σε καιρούς σαν τους δικούς μας, όπου η αναζήτηση εξιλαστήριου θύματος και αποδιοπομπαίου τράγου βρίσκεται σε απόλυτη ταύτιση με τον αναλώσιμο χαρακτήρα που έχει προσλάβει η παρουσία των ανθρώπων σε όλες τις εκδηλώσεις της ζωής τους.
Η λύση αυτή αποδεικνύεται και εύκολη και πολλαπλώς χρήσιμη. Εύκολη γιατί οι αδύναμοι κρίκοι δεν έχουν και πολλά μέσα στη διάθεσή τους για να υπερασπίσουν τον εαυτό τους, ιδίως όταν οι βολές έρχονται από ανώτερα κλιμάκια. Χρήσιμη καταρχήν γιατί συγκαλύπτει τις ευθύνες των πραγματικών υπευθύνων, που συνήθως βρίσκονται πολύ ψηλά και πρέπει να μείνουν ανέγγιχτοι. Κατά δεύτερον, γιατί ταιριάζει γάντι με την επελαύνουσα, βαθιά αντιδημοκρατική νοοτροπία του καιρού μας, συμφώνως με την οποία οι πολλοί και ανεύθυνοι και ανίκανοι είναι, συγκρινόμενοι με φωτισμένες μειοψηφίες, τις ελίτ, γνώσης και χρήματος.
Τα παραδείγματα από την τρέχουσα επικαιρότητα, πολλά και εύγλωττα. Αφορούν πλειάδα δραστηριοτήτων πάσης φύσεως, από τηλεοπτικούς σταθμούς και εφημερίδες μέχρι καταστήματα μόδας και υπεραγορές τροφίμων που οδηγήθηκαν στη χρεοκοπία. Ανάμεσα στον ιδιοκτήτη και τον τελευταίο εργαζόμενο κάθε οργανισμού υπάρχει μια πολύ σημαντική κατηγορία ανθρώπων. Είναι αυτοί που εισηγούνται τι πρέπει να γίνει κατά περίπτωση και είναι οι ίδιοι που ελέγχουν την εκτέλεση των αποφάσεων που λαμβάνονται μετά τις εισηγήσεις τους. Ονομάζονται στελέχη.
Aπό την ποιότητα χαρακτήρα των στελεχών, την επαγγελματική επάρκειά τους, την ευρύτερη μόρφωσή τους, τη συναισθηματική τους νοημοσύνη, τη σχέση τους με την κοινωνία, την ικανότητά τους να εμπνέουν και να εμπνέονται εξαρτώνται τα περισσότερα. Από τα οικονομικά μεγέθη ως την ψυχολογία των εργαζομένων και από την πορεία ενός προϊόντος ως τη φήμη μιας εταιρίας.
Σαφώς καθοριστικό παράγοντα για τη συμπεριφορά και την απόδοσή τους αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο κατέλαβαν τη θέση τους -επαξίως ή έρποντας;- καθώς επίσης και αν οι «πλάτες» στις οποίες βασίζουν τη διατήρησή της είναι δικές τους ή άλλων.
Στην πατρίδα μας δραστηριοποιείται ένας μεγάλος αριθμός ικανότατων στελεχών, με αξιοζήλευτες σπουδές και σπουδαία επαγγελματική διαδρομή. Με βιογραφικά που κάλλιστα θα μπορούσαν να τους εξασφαλίσουν θέση σε μεγάλες εταιρίες παγκόσμιας εμβέλειας. Εκτός αυτού το επίπεδο της διαρκούς επιμόρφωσής τους εδώ και δεκαετίες ακολουθεί τα διεθνή πρότυπα κατά τρόπο που να μην υπολείπονται σε τίποτα.
Ζητούμενο όμως εξακολουθεί να παραμένει κατά πόσον όλοι αυτοί οι προικισμένοι άνθρωποι έχουν καταφέρει να επηρεάσουν τις σκληρές παραδοσιακές δομές με τις οποίες λειτουργούν οι περισσότερες ελληνικές επιχειρήσεις και οργανισμοί, ακόμη και μέχρι τα πιο βαριά ονόματα. Κατά πόσον έχουν μπορέσει να υπερβούν την οικογενειοκρατία, την πολιτική εξάρτηση, κατά πόσον έχουν μπορέσει να ξεφύγουν από τις παθογένειες στις οποίες προσκρούει κάθε νέα προσπάθεια στη χώρα μας. Ή μήπως στον βωμό της δικής τους πολυτελούς επιβίωσης έχουν προσχωρήσει στον ασφαλέστερο τρόπο, να συμφωνείς πάντα με το αφεντικό;
Αναρωτιέμαι γιατί δεν μπορώ να εξηγήσω μόνο με την ανεργία και την κρίση ούτε τη φυγή χιλιάδων ικανών επιστημόνων στο εξωτερικό ούτε και το γεγονός ότι καινοτόμες προσπάθειες, εμπορικά εκμεταλλεύσιμες, αναγνωρίζονται αμέσως στην αλλοδαπή, ενώ σε μας αγκομαχούν γυρνώντας διωγμένες από πόρτα σε πόρτα. Πρέπει να ̓χουν και άλλοι ευθύνες γι’ αυτό…
*Δικηγόρος – δημοσιογράφος
