Ήταν 30 Μαρτίου του 1841, όταν ιδρύθηκε με βασιλικό διάταγμα η Εθνική Τράπεζα, η πρώτη τράπεζα της νεότερης Ελλάδας. Από τότε, άνθρωποι με όραμα και αξίες έκαναν την Εθνική Τράπεζα μια μεγάλη, αξιόπιστη, αναπτυξιακή και ανθρώπινη τράπεζα, που μετρά πλέον 179 χρόνια ζωής.
Η δημιουργία ενός πιστωτικού ιδρύματος, που θα υποστήριζε την οικονομική ανάπτυξη του νεοσύστατου ελληνικού κράτους, ήταν μέσα στα φιλόδοξα σχέδια του Ιωάννη Καποδίστρια, που δυστυχώς δεν πρόλαβε να υλοποιήσει. Δέκα χρόνια μετά την απώλειά του, τρεις επιφανείς άνδρες, ο φίλος του Καποδίστρια, διπλωμάτης Ιωάννης Γαβριήλ Εϋνάρδος, ο Γάλλος οικονομολόγος Αρτεμόν Ρενί και ο Γεώργιος Σταύρος, σύμβουλος του πρώτου κυβερνήτη, πραγματοποίησαν το όνειρό του, πείθοντας τον Όθωνα να δώσει την άδειά του για την ίδρυση της Εθνικής Τράπεζας.
Η νέα Τράπεζα, με αρχικό κεφάλαιο 5.000.000 δρχ. και το ελληνικό κράτος να κατέχει περίπου το 1/3 των μετοχών, χρειαζόταν άμεσα τη στήριξη επενδυτών από το εξωτερικό. Για το σκοπό αυτό, αναζητήθηκαν κεφάλαια κυρίως από ομογενείς και Ευρωπαίους φιλέλληνες.
Μέσα σε λίγα χρόνια, έχοντας το προνόμιο της έκδοσης χαρτονομίσματος, άνοιξε υποκαταστήματα στις μεγαλύτερες πόλεις της χώρας. Με τον τρόπο αυτό εδραιώθηκε ο τραπεζικός θεσμός στο νεοσύστατο έθνος, καθιερώθηκε η κυκλοφορία των χαρτονομισμάτων και η Εθνική κατέστη ουσιαστικά μοναδικός χρηματοδότης του αποκλεισμένου από τις διεθνείς αγορές ελληνικού κράτους, βοηθώντας αποτελεσματικά στην αντιμετώπιση οικονομικών αλλά και κοινωνικών κρίσεων.
Είναι η πρώτη εταιρεία που εισάγεται στο Χρηματιστήριο Αθηνών το 1880 και συμμετέχει με κεφάλαια στην ίδρυση εταιρειών κοινής ωφελείας, όπως της Ελληνικής Ηλεκτρικής Εταιρείας και της Τηλεφωνικής Εταιρείας, ενώ αναλαμβάνει πρωτοβουλίες για την υδροδότηση και την εγκατάσταση αποχετευτικού συστήματος στην Αθήνα και τον Πειραιά.
Από τον 19ο αιώνα χρηματοδοτεί και στηρίζει ουσιαστικά την ανάπτυξη του πρωτογενούς και του δευτερογενούς τομέα της οικονομίας και την εκτέλεση μεγάλων παραγωγικών έργων και υποδομών, όπως η αποξήρανση της λίμνης της Κωπαΐδας, η κατασκευή της διώρυγας της Κορίνθου, η δημιουργία σιδηροδρομικού δικτύου, η κατασκευή λιμανιών και έργων οδοποιίας. Συμβάλλει στην ίδρυση των πρώτων ακτοπλοϊκών εταιρειών και στην ανάπτυξη της ελληνικής ναυτιλίας και χρηματοδοτεί τους μικροκαλλιεργητές, τη βιοτεχνία, καθώς και τις παραδοσιακές επιχειρήσεις χειροτεχνίας. Παράλληλα, στηρίζει το Έθνος κατά τη διάρκεια όλων των παγκόσμιων και εθνικών πολέμων και φροντίζει για την αποκατάσταση των προσφύγων μετά τη μικρασιατική καταστροφή.
Η Εθνική Τράπεζα βρίσκεται όμως και πίσω από τα μεγάλα έργα που διαμόρφωσαν τη σύγχρονη, σημερινή Ελλάδα, όπως η κατασκευή της γέφυρας Ρίου-Αντιρρίου, της Αττικής Οδού, της Ιονίας Οδού, του Αεροδρομίου Ελευθέριος Βενιζέλος, κ.ά.
Πρωταγωνιστές σε αυτήν την πορεία ήταν σπουδαίες προσωπικότητες της οικονομίας και της πολιτικής. Γεώργιος Σταύρος, Μάρκος Ρενιέρης, Παύλος Καλλιγάς, Στέφανος Στρέιτ, Ιωάννης Βαλαωρίτης, Ιωάννης Ευταξίας, Αλέξανδρος Ζαϊμης, Αλέξανδρος Διομήδης, Ιωάννης Δρόσοπουλος, ονόματα καταξιωμένων ανθρώπων που βρέθηκαν στο τιμόνι της Εθνικής Τράπεζας στη διάρκεια των πρώτων 100 χρόνων λειτουργίας της και μάλιστα σε δύσκολες για τη χώρα περιόδους.
Αρχικά η Τράπεζα στεγάστηκε στην οικία του γραμματέα της, Θεόφραστου Χαιρέτη, στην οδό Σοφοκλέους. Τέσσερα χρόνια μετά, αγοράστηκε η κατοικία του Κυριάκου Δομνάδου, στη γωνία των σημερινών οδών Αιόλου και Γεωργίου Σταύρου. Το 1875, αποκτήθηκε το διπλανό «Ξενοδοχείον της Αγγλίας» από τον Ιταλό επιχειρηματία Φραγκίσκο Φεράλδη. Το 1900, με την ευκαιρία του εορτασμού των 60 χρόνων από την ίδρυσή της, τα δύο κτήρια ενώθηκαν και δημιουργήθηκε το εμβληματικό κτήριο του Κεντρικού Καταστήματός της, που διατηρεί μέχρι σήμερα.
Διατηρώντας τις αρχές και τις αξίες που διαχρονικά διαμόρφωσαν τον ιστορικό και οικονομικό της ρόλο στην ανάπτυξη της χώρας μας, η Εθνική Τράπεζα σήμερα μετασχηματίζεται, αλλάζει, εξελίσσεται και προχωρά σταθερά μπροστά, συμβάλλοντας καθοριστικά στη στήριξη της οικονομίας και της κοινωνίας, όπως έκανε σε όλη τη διάρκεια των 179 χρόνων της ιστορίας της.
