Ανησυχία και αγανάκτηση επικρατούν μεταξύ των ιδιοκτητών ακινήτων σε όλη τη χώρα, καθώς πλησιάζει η καταληκτική προθεσμία της απογραφής όλων των ανελκυστήρων στο νέο ηλεκτρονικό Μητρώο του Υπουργείου Ανάπτυξης, ενώ την ίδια ώρα πληθαίνουν οι καταγγελίες για φαινόμενα αισχροκέρδειας από φορείς πιστοποίησης.
Η διαδικασία, που στοχεύει στην πλήρη καταγραφή και πιστοποίηση των ασανσέρ για λόγους ασφάλειας, φαίνεται πως έχει εξελιχθεί σε ευκαιρία υπερκέρδους για ορισμένους ιδιωτικούς φορείς, με τις τιμές των ελέγχων να παρουσιάζουν ανεξήγητες αυξήσεις και διαφοροποιήσεις ανά περιοχή και τύπο κτηρίου.
Στο μικροσκόπιο της Επιτροπής Ανταγωνισμού
Το ζήτημα έχει ήδη φτάσει στην Επιτροπή Ανταγωνισμού, η οποία διερευνά καταγγελίες για συντονισμένες πρακτικές και εναρμονισμένες αυξήσεις τιμών από εταιρείες που δραστηριοποιούνται στον τομέα της πιστοποίησης ανελκυστήρων.
Σε ανακοίνωσή της, η Ανεξάρτητη Αρχή επισημαίνει με έμφαση ότι «κάθε προσπάθεια εναρμονισμένων πρακτικών ή συντονισμένης αύξησης τιμών παραβιάζει τη νομοθεσία και μπορεί να επιφέρει σοβαρά διοικητικά πρόστιμα και ποινικές κυρώσεις».
Παράλληλα, υπενθυμίζει ότι οι τιμές πρέπει να καθορίζονται ελεύθερα και ανεξάρτητα από κάθε επαγγελματία, χωρίς καμία συνεννόηση ή συμφωνία που θα μπορούσε να περιορίσει τον ανταγωνισμό.
Πρόκειται για σαφή προειδοποίηση, που έρχεται τη στιγμή που χιλιάδες ιδιοκτήτες καταγγέλλουν ότι οι τιμές ελέγχου και πιστοποίησης έχουν «φουσκώσει» κατά δεκάδες τοις εκατό, ακριβώς ενόψει της λήξης της διορίας απογραφής.
Νέο μητρώο απογραφής – Τι προβλέπεται
Μέχρι την 30ή Νοεμβρίου 2025, όλοι οι ιδιοκτήτες και διαχειριστές κτηρίων οφείλουν να δηλώσουν τα στοιχεία των ανελκυστήρων τους στην ηλεκτρονική πλατφόρμα elevator.mindev.gov.gr, στο πλαίσιο της δημιουργίας του Μητρώου Απογραφής Ανελκυστήρων.
Η διαδικασία είναι υποχρεωτική για όλους τους ανελκυστήρες, είτε πρόκειται για πολυκατοικίες, επαγγελματικά κτήρια ή δημόσιες εγκαταστάσεις. Όσοι δεν συμμορφωθούν, κινδυνεύουν με διοικητικά πρόστιμα, όπως προβλέπει το νέο θεσμικό πλαίσιο.
Μετά την απογραφή, θα ακολουθήσει το στάδιο πιστοποίησης από αναγνωρισμένους φορείς -σήμερα 17 σε όλη τη χώρα- οι οποίοι θα πραγματοποιούν ελέγχους για τη λειτουργική και μηχανική ασφάλεια κάθε ανελκυστήρα. Αν διαπιστωθούν ελλείψεις ή τεχνικά προβλήματα, ο ιδιοκτήτης υποχρεούται να προχωρήσει σε διορθωτικές ενέργειες και να ζητήσει επανέλεγχο προκειμένου να λάβει πιστοποιητικό λειτουργίας.
Οι κίνδυνοι για όσους αμελήσουν τη διαδικασία
Αν και δεν προβλέπονται άμεσα πρόστιμα για έλλειψη πιστοποίησης, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι υπάρχει σοβαρός κίνδυνος ευθύνης σε περίπτωση ατυχήματος.
Ο ιδιοκτήτης ή διαχειριστής που δεν έχει πιστοποιήσει ή έχει αφήσει να λήξει το πιστοποιητικό του ανελκυστήρα, θεωρείται υπεύθυνος για οποιοδήποτε περιστατικό, ανεξάρτητα από το αν το πρόβλημα οφείλεται σε τεχνικό σφάλμα ή σε παράλειψη συντήρησης.
Σύμφωνα με το ισχύον νομικό πλαίσιο:
- Όλοι οι ανελκυστήρες, δημόσιοι και ιδιωτικοί, πρέπει να δηλωθούν στο Μητρώο.
- Όσοι εγκαταστάθηκαν μετά την 1η Ιουλίου 1999 πρέπει να φέρουν σήμανση CE και πιστοποίηση.
- Οι παλαιότεροι ανελκυστήρες οφείλουν να εκσυγχρονιστούν και να περάσουν νέο έλεγχο.
- Σε περίπτωση ανακαίνισης ή αλλαγής χρήσης του κτηρίου, απαιτείται επανέλεγχος και νέα πιστοποίηση.
Η διάρκεια ισχύος των πιστοποιητικών ποικίλλει ανάλογα με τη χρήση:
- Πολυκατοικίες έως 6 στάσεις: Κάθε 6 χρόνια.
- Πολυκατοικίες με περισσότερες στάσεις: Κάθε 5 χρόνια.
- Επαγγελματικά κτήρια: Ανά μικρότερα διαστήματα.
- Δημόσια κτήρια και νοσοκομεία: Ετήσιος έλεγχος.
«Χρυσάφι» οι πιστοποιήσεις – Οι πολίτες στο έλεος της αγοράς
Βέβαια, την ώρα που το κράτος απαιτεί από τους πολίτες να τηρήσουν τις υποχρεώσεις τους, η ανεξέλεγκτη αύξηση των τιμών έχει δημιουργήσει κλίμα οργής.
Πολλοί ιδιοκτήτες καταγγέλλουν ότι οι χρεώσεις για την πιστοποίηση -που παλαιότερα κυμαίνονταν μεταξύ 150 και 250 ευρώ- έχουν φτάσει μέχρι και τα 400 ή 500 ευρώ, χωρίς καμία αιτιολόγηση.
Το πρόβλημα εντείνεται από το γεγονός ότι οι ιδιοκτήτες δεν έχουν ουσιαστική δυνατότητα επιλογής: οι φορείς είναι λίγοι, οι προθεσμίες ασφυκτικές, και οι ανάγκες τεράστιες, ειδικά στα παλαιά κτήρια που χρειάζονται επιπλέον τεχνικές παρεμβάσεις για να λάβουν έγκριση.
