Πώς η «ζήτηση» για εικονικά αγροτεμάχια έχει εκτινάξει τις τιμές των ενοικίων! Οι έρευνες των Αρχών έχουν ήδη αποκαλύψει δεκάδες περιπτώσεις
Με το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ να μην έχει κοπάσει και τις αποκαλύψεις για το μεγάλο πάρτι που στήθηκε επί των κυβερνήσεων της Ν.Δ. να είναι συνεχείς, νέα στοιχεία έρχονται να συμπληρώσουν το παζλ και να φωτίσουν ακόμα μία κρίσιμη πτυχή της υπόθεσης: το κόστος της γης. Και συγκεκριμένα, πόσο ακριβά νοικιάζονται τα χωράφια στην Ελλάδα σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη.
Οι έρευνες των ελεγκτικών Αρχών έχουν ήδη αποκαλύψει δεκάδες περιπτώσεις εικονικών ενοικιαστηρίων αγροτικών εκτάσεων αλλά και αγροτεμαχίων που «μοιράζονταν» από οργανωμένα κυκλώματα, χωρίς καν τη γνώση των πραγματικών ιδιοκτητών τους. Χωράφια, δηλαδή, που εμφανίζονταν στα χαρτιά να καλλιεργούνται, να μισθώνονται και να αποφέρουν επιδοτήσεις, ενώ στην πραγματικότητα λειτουργούσαν ως εργαλεία άντλησης ευρωπαϊκού χρήματος.
Ακρως ενδιαφέροντα, όμως, είναι και τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Στατιστικής Υπηρεσίας (Eurostat) για τις τιμές που νοικιάζονται τα χωράφια στην Ελλάδα, σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ευρώπη, πάντα για γεωργική εκμετάλλευση. Τα στοιχεία αυτά αποκαλύπτουν πως η Ελλάδα δεν είναι μόνο μια χώρα με έλλειψη κρατικής εποπτείας, αλλά και μια χώρα όπου η αγροτική γη αποτιμάται σε επίπεδα που προκαλούν εύλογα ερωτήματα. Σύμφωνα με τη Eurostat, η χώρα μας έχει μια από τις υψηλότερες τιμές σε όλη την Ε.Ε. και συγκεκριμένα βρίσκεται στην τρίτη θέση ως προς το κόστος ενοικίασης χωραφιών για γεωργική εκμετάλλευση.
Με βάση τη μέτρηση που αφορά 10 στρέμματα (1 εκτάριο), το μέσο ετήσιο ενοίκιο στη χώρα μας ανέρχεται στα 509 ευρώ. Σημειώνεται πως η Eurostat δεν διευκρινίζει το είδος των χωραφιών (με άρδευση, χωρίς άρδευση κ.λπ. που έχουν διαφορετικές τιμές), ενώ αφορά τον μέσο όρο όλης της χώρας, που σημαίνει ότι σε καθαρά αγροτικές περιοχές οι τιμές είναι υψηλότερες και σε άλλες αρκετά πιο κάτω, διαμορφώνοντας και τον τελικό μέσο όρο. Πάντως, σύμφωνα με τα στοιχεία, την ακριβότερη τιμή μίσθωσης παρουσιάζει η Ολλανδία με 941 ευρώ και δεύτερη η Δανία με 580 ευρώ, δύο χώρες με εντελώς διαφορετική αγροτική δομή, παραγωγικότητα και εισοδήματα.
Η Ολλανδία αποτελεί μια από τις πιο εντατικά καλλιεργούμενες χώρες στον κόσμο, με αγροτική παραγωγή υψηλής προστιθέμενης αξίας, ισχυρή εξαγωγική δραστηριότητα και γεωργικές εκμεταλλεύσεις που λειτουργούν με όρους βιομηχανικής οργάνωσης. Η Δανία, επίσης, διαθέτει έναν αγροτικό τομέα υψηλής τεχνολογίας, με μεγάλες εκμεταλλεύσεις, σύγχρονες υποδομές και αγρότες με σημαντική πρόσβαση σε χρηματοδότηση.
Η Ολλανδία αποτελεί μια από τις πιο εντατικά καλλιεργούμενες χώρες στον κόσμο, με αγροτική παραγωγή υψηλής προστιθέμενης αξίας, ισχυρή εξαγωγική δραστηριότητα και γεωργικές εκμεταλλεύσεις που λειτουργούν με όρους βιομηχανικής οργάνωσης. Η Δανία, επίσης, διαθέτει έναν αγροτικό τομέα υψηλής τεχνολογίας, με μεγάλες εκμεταλλεύσεις, σύγχρονες υποδομές και αγρότες με σημαντική πρόσβαση σε χρηματοδότηση. Το ερώτημα που προκύπτει αβίαστα είναι πώς γίνεται η Ελλάδα, με μικρό κλήρο, χαμηλότερη παραγωγικότητα και έντονα προβλήματα βιωσιμότητας στον πρωτογενή τομέα, να βρίσκεται τόσο ψηλά στη λίστα.
Πολλαπλά ερωτήματα προκαλεί και η σύγκριση με άλλες μεσογειακές χώρες, όπως η Ισπανία. Η συγκεκριμένη χώρα διαθέτει τεράστιες αγροτικές εκτάσεις και ισχυρό εξαγωγικό προσανατολισμό και παρουσιάζει μέσο ενοίκιο μόλις 252 ευρώ ανά 10 στρέμματα, δηλαδή σχεδόν το μισό από την Ελλάδα. Η Πορτογαλία βρίσκεται στα 207 ευρώ, η Γαλλία -αγροτική υπερδύναμη της Ευρώπης– στα 171 ευρώ, ενώ ακόμη και χώρες της ανατολικής Ευρώπης, όπως η Ουγγαρία και η Τσεχία, κινούνται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα.
Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι αρκετές χώρες δεν έχουν ανακοινώσει στοιχεία στη Eurostat, όπως η Ιταλία, η Αυστρία, η Πολωνία, η Ρουμανία και η Νορβηγία. Ωστόσο, ακόμη και χωρίς αυτές, η εικόνα παραμένει ξεκάθαρη: η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις ακριβότερες χώρες της Ευρώπης για ενοικίαση αγροτικής γης, παρότι ο Ελληνας αγρότης βρίσκεται συχνά αντιμέτωπος με χαμηλά εισοδήματα, υψηλό κόστος παραγωγής και αβεβαιότητα για το μέλλον.
Οι τιμές πώλησης
Η εικόνα είναι, όμως, τελείως διαφορετική αναφορικά με τις τιμές πώλησης. Αντίστοιχη λίστα της Eurostat δείχνει πως η έκταση και η πραγματική αγροτική παραγωγή διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στον καθορισμό των τιμών. Ετσι εξηγείται, άλλωστε, πως πρώτη στη λίστα βρίσκεται η Μάλτα. Στο μικρό νησί της Μεσογείου, τα 10 στρέμματα πωλούνται προς… 201.263 ευρώ! Στην πράξη, πολύ δύσκολα μπορούν να αλλάξουν χέρια αγροτικές εκτάσεις στη Μάλτα λόγω τιμής που ξεπερνά ακόμα και τις τιμές μιας κατοικίας.
Στην Ολλανδία, όπου το ενοίκιο είναι το υψηλότερο στην Ευρώπη, η τιμή πώλησης για 10 στρέμματα αγγίζει τα 96.608 ευρώ. Στη Δανία, τα ίδια στρέμματα πωλούνται κατά μέσο όρο προς 22.468 ευρώ. Πρόκειται για τιμές που, όσο υψηλές κι αν είναι, αντανακλούν την πραγματική οικονομική αξία της γης, την παραγωγικότητα και τα προσδοκώμενα έσοδα. Στην Ελλάδα, όμως, η εικόνα είναι εντελώς διαφορετική. Παρότι το ενοίκιο των 10 στρεμμάτων ανέρχεται στα 509 ευρώ -μία από τις υψηλότερες τιμές στην Ευρώπη-, η μέση τιμή πώλησης της ίδιας έκτασης είναι μόλις 14.312 ευρώ. Δηλαδή, η ελληνική αγροτική γη ενοικιάζεται σχεδόν σαν να ήταν βορειοευρωπαϊκή, αλλά πωλείται σαν να ανήκει στις φθηνότερες αγορές της Ε.Ε.
Αποκαλυπτική είναι και η σύγκριση με τη γειτονική Βουλγαρία, η οποία διαθέτει παρόμοια αγροτική έκταση με την Ελλάδα. Το ενοίκιο των 10 στρεμμάτων ανέρχεται στα 303 ευρώ, ενώ η τιμή πώλησης στα 8.679 ευρώ. Αντίστοιχα παραδείγματα εντοπίζονται και σε άλλες χώρες. Η Ισπανία, με ενοίκιο 252 ευρώ, έχει τιμή πώλησης 12.778 ευρώ. Η Γαλλία, με ενοίκιο μόλις 171 ευρώ, εμφανίζει τιμή πώλησης περίπου 6.400 ευρώ. Ακόμη και χώρες της Βαλτικής ή της ανατολικής Ευρώπης, όπως η Λιθουανία, η Ουγγαρία ή η Σλοβακία, κινούνται σε πολύ χαμηλότερα επίπεδα ενοικίασης, με τιμές πώλησης που αντανακλούν τη χαμηλότερη αγροτική αξία τους.
