Σχεδόν 8 στους 10 ανθρώπους θα έρθουν σε επαφή με τον ιό των Ανθρωπίνων Θηλωμάτων (HPV) κάποια στιγμή στη ζωή τους. Ο ιός ευθύνεται σχεδόν για περισσότερα από 600.000 νέα περιστατικά καρκίνου κάθε χρόνο παγκοσμίως και για σημαντικό ποσοστό καρκίνων του πρωκτού, του στοματοφάρυγγα και του πέους.
Παρ’ όλα αυτά, πρόκειται για έναν από τους ελάχιστους καρκίνους που μπορούν να προληφθούν αποτελεσματικά μέσω εμβολιασμού και έγκαιρου προσυμπτωματικού ελέγχου.
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα κατά του HPV, οι Επισκέπτες Υγείας τονίζουν ότι η μείωση των HPV-σχετιζόμενων καρκίνων αποτελεί ρεαλιστικό στόχο δημόσιας υγείας, εφόσον εφαρμοστούν συστηματικά οι διαθέσιμες πολιτικές πρόληψης. Ο HPV δεν αφορά μόνο τις γυναίκες· σχετίζεται επίσης με καρκίνους του πρωκτού, του στοματοφάρυγγα και του πέους, επηρεάζοντας άνδρες και γυναίκες.
Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει θέσει τον διεθνή στόχο «90-70-90» για την εξάλειψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας: 90% εμβολιαστική κάλυψη στην εφηβεία, 70% συμμετοχή σε οργανωμένο προσυμπτωματικό έλεγχο και 90% πρόσβαση σε έγκαιρη θεραπευτική αντιμετώπιση. Χώρες που έχουν πετύχει υψηλή εμβολιαστική κάλυψη καταγράφουν ήδη σημαντική μείωση προκαρκινικών αλλοιώσεων και λοιμώξεων από τους τύπους του ιού που καλύπτει το εμβόλιο.
Στην Ελλάδα, ο εμβολιασμός κατά του HPV περιλαμβάνεται στο Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών και παρέχεται δωρεάν στις προβλεπόμενες ηλικιακές ομάδες, σύμφωνα με τις ισχύουσες οδηγίες. Ωστόσο, διαθέσιμα στοιχεία προηγούμενων ετών δείχνουν ότι η εμβολιαστική κάλυψη δεν έχει σταθερά προσεγγίσει τα επίπεδα που απαιτούνται για ουσιαστική συλλογική προστασία, ενώ η συμμετοχή στον προσυμπτωματικό έλεγχο εμφανίζει γεωγραφικές και κοινωνικές ανισότητες. Η ενίσχυση της ενημέρωσης και η συστηματική καταγραφή δεικτών πρόληψης είναι κρίσιμες για τον αποτελεσματικό σχεδιασμό πολιτικών υγείας.
Οι Επισκέπτες Υγείας, ως επαγγελματίες Δημόσιας Υγείας και Πρωτοβάθμιας Φροντίδας, διαδραματίζουν καθοριστικό ρόλο στην τεκμηριωμένη ενημέρωση γονέων και εφήβων, στην ενίσχυση της εμπιστοσύνης προς τα εθνικά προγράμματα εμβολιασμού και στην αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Η ενεργή παρουσία τους σε σχολικές και κοινοτικές δομές μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη βελτίωση των δεικτών εμβολιαστικής κάλυψης και στη μείωση των ανισοτήτων πρόσβασης στην πρόληψη.
«Ο HPV αποτελεί αποτρέψιμη αιτία καρκίνου. Η επιστημονική γνώση και τα μέσα πρόληψης υπάρχουν. Η πρόκληση είναι η συστηματική εφαρμογή πολιτικών δημόσιας υγείας, η διαρκής ενημέρωση του πληθυσμού και η διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης για όλους» δηλώνει η Δρ. Μαρία Σακουφάκη, Πρόεδρος του Πανελλήνιου Συλλόγου Επισκεπτών Υγείας (ΠΣΕΥ/ΝΠΔΔ).
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά του HPV υπενθυμίζει ότι η πρόληψη δεν είναι θεωρητική επιλογή αλλά πρακτική δυνατότητα. Η αύξηση της εμβολιαστικής κάλυψης σήμερα μπορεί να σημαίνει λιγότερα περιστατικά καρκίνου τα επόμενα χρόνια.
