Η επιτάχυνση των μεταβιβάσεων και η επίλυση χρόνιων ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων με το Δημόσιο αποτελούν ορισμένους από τους βασικούς πυλώνες
Η αντικατάσταση δικαιολογητικών με υπεύθυνες δηλώσεις, η επιτάχυνση των μεταβιβάσεων και η επίλυση χρόνιων ιδιοκτησιακών εκκρεμοτήτων με το Δημόσιο αποτελούν τους βασικούς πυλώνες του σχεδίου νόμου, που έχει, σύμφωνα με την κυβέρνηση, ως στόχο την αντιμετώπιση της γραφειοκρατίας και τη μείωση του κόστους.
Με τίτλο «Παρεμβάσεις για ένα κράτος πιο φιλικό στον πολίτη» το σχέδιο νόμου, που κατέθεσε προς ψήφιση στη Βουλή ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης, περιλαμβάνει συνολικά 14 παρεμβάσεις. Ειδικότερα, ο πολίτης θα μπορεί να αντικαθιστά μια σειρά από δικαιολογητικά τα οποία βρίσκονται ήδη στη διάθεση του Δημοσίου με μία υπεύθυνη δήλωση. Η διοικητική πράξη θα εκδίδεται αμέσως, και εντός τριών μηνών θα ελέγχεται η ακρίβεια ή μη της υπεύθυνης δήλωσης.
Σε περίπτωση που προκύπτει δαπάνη σε βάρος του Δημοσίου, η διοικητική πράξη θα εκδίδεται εντός τριών μηνών. Για τις περιπτώσεις ανακριβών δηλώσεων, προβλέπονται ειδικές και αυστηρές κυρώσεις, διοικητικές και ποινικές. Ακόμα μία σημαντική ρύθμιση αποτελεί η αποχή, υπό προϋποθέσεις, του Δημοσίου από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών, ιδίως στις περιπτώσεις που:
– Οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοί τους διαθέτουν τίτλο από πώληση μεταγεγραμμένο μέχρι το 1993 ή τίτλο από άλλη αιτία -πλην της πώλησης- μεταγεγραμμένο μέχρι το 1975.
– Οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοί τους έχουν εγκατασταθεί στο ακίνητο κατόπιν υπόδειξης δημόσιας Αρχής (πρόσφυγες).
– Οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοί τους διαθέτουν προσωρινά παραχωρητήρια ή αντίστοιχους τίτλους που έχει εκδώσει η Διοίκηση.
– Αγροτικά ακίνητα που παραχωρήθηκαν από το κράτος και μέχρι σήμερα δεν έχουν εκδοθεί ή δεν έχουν καταχωριστεί τίτλοι κυριότητας.
– Για πρώτη φορά από το 1912 και τα διατάγματα για τα «δικαιοστάσια» ο Ελληνας πολίτης δεν θα ανατρέχει στην Τουρκοκρατία για να αναγνωριστεί κύριος ενός ακινήτου και θα μπορεί πλέον να αναγνωριστεί από τα δικαστήρια κύριος αυτού αν το νέμεται καλόπιστα και αδιατάρακτα για σαράντα έτη, από το 1963 έως το 2003.
Μεταβιβάσεις και κληρονομιές
Το σχέδιο νόμου καταργεί την υποχρεωτική σύνταξη τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης. Εφόσον το ακίνητο είναι σε περιοχή με κυρωμένη και μεταγεγραμμένη πράξη εφαρμογής και λειτουργούν Κτηματολόγιο, είναι περιττό να συνταχθεί τοπογραφικό διάγραμμα από ιδιώτη μηχανικό. Στο ίδιο πλαίσιο, αναβαθμίζεται ο ρόλος των συμβολαιογράφων, τα γραφεία των οποίων θα λειτουργούν ως υπηρεσία μιας στάσης.
Με άλλη διάταξη παρέχεται η δυνατότητα για πληρωμή του φόρου κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής κατά τη μεταβίβαση ακινήτου. Με τη ρύθμιση αυτή δίνεται η δυνατότητα σε όσους δεν μπορούν να πληρώσουν τον φόρο κληρονομίας, δωρεάς ή γονικής παροχής, να το κάνουν κατά τη μεταβίβαση του ακινήτου τους. Παράλληλα, η ΑΑΔΕ θα μπορεί να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου, που σήμερα μπορεί ανά πάσα στιγμή να ανατραπεί.
Με τη νέα ρύθμιση δίνεται στον πολίτη η δυνατότητα να αποδεσμεύσει το ακίνητό του και να προβεί σε μεταβίβαση. Η ΑΑΔΕ διασφαλίζει την είσπραξη της οφειλής μέσω υποχρεωτικής παρακράτησης μέρους του τιμήματος, η οποία δεν μπορεί να υπολείπεται του 25% της οφειλής. Αν το τίμημα υπολείπεται του 25% της οφειλής, η ΑΑΔΕ ικανοποιείται με ολόκληρο το τίμημα. Με αυτόν τον τρόπο συνδυάζεται η αποδέσμευση με ουσιαστική μείωση της οφειλής.
Αλλες διατάξεις
Με το νομοσχέδιο θεσμοθετείται και η μη άσκηση ένδικων μέσων από το Δημόσιο σε δικαστικές διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία. Θα αφορά αποζημιώσεις για ηθική βλάβη ή ψυχική οδύνη, όχι όμως αποζημιώσεις για υλικές ζημιές. Σήμερα οι σχετικές αποφάσεις λαμβάνονται κατά περίπτωση. Με τη νέα ρύθμιση, η διαδικασία θα ενεργοποιείται, με απόφαση του υπουργικού συμβουλίου, για περιπτώσεις μεγάλων καταστροφών, δυστυχημάτων, κλπ. Πέρα απ’ αυτό, καθιερώνεται η ψηφιακή ενημέρωση του πολίτη για την πορεία της αίτησής του, η υποχρέωση ανάρτησης των εγκυκλίων και στις ιστοσελίδες των υπηρεσιών ανά θεματική ενότητα, αλλά και η συστηματική παρακολούθηση των καταγγελιών των πολιτών από τον Σύμβουλο Ακεραιότητας.
