«Λαϊκό προσκύνημα; Μα, δεν είναι υπερβολικό;» Φίλος έθεσε χθες το ερώτημα στη συντροφιά και αποφάσισα να απαντήσω.
«Φυσικά και δεν είναι υπερβολικό. Μάλλον είναι η δικαίωση της έννοιας “λαϊκό” στην απόδοση τιμών στο σκήνωμα μιας λαϊκής προσωπικότητας. Η Μαρινέλλα ήταν “λαϊκή” από γεννησιμιού της. Από παιδάκι στη βιοπάλη, για να συνδράμει στο πενιχρό οικογενειακό εισόδημα, στη Θεσσαλονίκη, αργότερα στο πάλκο, με όπλο την αψεγάδιαστη φωνή της, έφθασε δίπλα στον Καζαντζίδη και φρόντισε να φύγει προτού συνθλιβεί.
Να με συμπαθάς, αλλά το προσκύνημα στη Μαρινέλλα είναι πολύ πιο λαϊκό απ’ ό,τι κάποια άλλα προσκυνήματα σε δημοφιλείς ανθρώπους, αλλά χωρίς τόσο μεγάλη λαϊκή απήχηση στον κόσμο.
Νομίζω ότι ο Καζαντζίδης, η Μαρινέλλα, ο Μανώλης Χιώτης, ο Μανώλης Αγγελόπουλος, ο Βασίλης Τσιτσάνης, ο Γιώργος Ζαμπέτας, ο Δημήτρης Μητροπάνος, ο Τόλης Βοσκόπουλος, που στη νεκρώσιμη ακολουθία τους συγκέντρωσαν χιλιάδες κόσμου, είχαν αυτό που λέμε “λαϊκή απήχηση”.
Θα μου πεις τώρα ότι υπήρξαν και πολιτικοί, που στην κηδεία τους έγινε “χαμός”. Απαντώ αμέσως και σου λέω ότι -από την προσωπική μου εμπειρία- κηδείες πολιτικών με πραγματική λαϊκή συμμετοχή, δηλαδή με συμμετοχή κόσμου κάθε λογής και παρατάξεως, είδα μέχρι σήμερα του Αντώνη Τρίτση και της Μελίνας Μερκούρη.
Αυτοί ήταν πραγματικά αγαπητοί από τη λαϊκή μάζα. Ο Τρίτσης ήταν κάτι παραπάνω από υπουργός και δήμαρχος, ήταν σταρ, όπως ήταν και η Μελίνα. Ηταν, δηλαδή, αποδεκτοί, όπως οι καλλιτέχνες που προανέφερα.
Στην κηδεία του Μανώλη Αγγελόπουλου, που ελευθέρως τον αποκαλούσαν όλοι πότε Τσιγγάνο και πότε Γύφτο, είδα ανθρώπους κάθε τάξεως και φυλής. Στην κηδεία του Τσιτσάνη, επίσης. Στην κηδεία του Γιώργου Ζαμπέτα είδα όλα τα επαγγέλματα και στην κηδεία του Καζαντζίδη όλο τον κόσμο. Δεν είναι, λοιπόν, εύκολο το να υπάρχει πραγματικό, γνήσιο, αβίαστο “λαϊκό προσκύνημα”. Αλλο το “κατ’ εντολήν” ή το “εξ οφίτσιο” και άλλο το καθαρό, πηγαίο, γνήσιο, το “από μόνο του λαϊκό” προσκύνημα.
Θα μου πεις, βέβαια, ότι για εμένα, προσωπικά, η σπουδαιότερη ερμηνεύτρια του λαϊκού-ελαφρολαϊκού πενταγράμμου είναι η Μαίρη Λίντα. Εκείνη, όμως, επέλεξε τη σιωπή και, όταν αποσύρθηκε από την πίστα (σε ηλικία που άλλες σήμερα βγαίνουν ημίγυμνες), χάθηκε και από κάθε επικαιρότητα, καθώς έχει από μόνη της επιλέξει να ζει πλέον στο Γηροκομείο Αθηνών. Είναι βέβαιο ότι η τόσο μακρόχρονη απουσία συμβάλλει στο να ξεχαστεί ένας σπουδαίος καλλιτέχνης. Ηταν, όμως, επιλογή της.
Σωστή, λοιπόν, η απόφαση της οικογένειας της Μαρινέλλας για το λαϊκό προσκύνημα. Εδώ που τα λέμε, και μόνο για εκείνον τον υπέροχο δίσκο για το Επος της Αλβανίας, όχι μόνο της έπρεπε το λαϊκό προσκύνημα, αλλά ίσως και κάποια μεγαλύτερη τιμή. Ας είναι ελαφρύ το χώμα»…
Από τη στήλη «Ακίς» της «Δημοκρατίας»
