Σε επίπεδα ρεκόρ κινήθηκαν οι διεθνείς αμυντικές δαπάνες το 2025, καθώς η γεωπολιτική αστάθεια και οι ενεργές πολεμικές συγκρούσεις ώθησαν τα κράτη σε μαζικές αγορές οπλικών συστημάτων. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Ινστιτούτου SIPRI, η τάση αυτή αντικατοπτρίζει τις αντιδράσεις των κυβερνήσεων στην αβεβαιότητα που προκαλούν οι πόλεμοι σε Ουκρανία, Γάζα και Σουδάν.
Η εικόνα στις Ηνωμένες Πολιτείες
Οι ΗΠΑ διατήρησαν την παγκόσμια πρωτοκαθεδρία, παρά τη μείωση των δαπανών τους κατά 7,5%, στα 954 δισ. δολάρια. Η υποχώρηση αυτή αποδίδεται στη μη έγκριση νέων πακέτων στρατιωτικής βοήθειας προς την Ουκρανία από το Κογκρέσο κατά το περασμένο έτος. Ωστόσο, η κάμψη θεωρείται προσωρινή, καθώς ο προϋπολογισμός για το 2026 αναμένεται να ξεπεράσει το 1 τρισ. δολάρια, ενώ η στρατηγική εστίαση στην αποτροπή της Κίνας στον Ινδο-Ειρηνικό παραμένει προτεραιότητα.
Ευρωπαϊκή στροφή στους εξοπλισμούς
Η Ευρώπη κατέγραψε τη σημαντικότερη άνοδο, με τις δαπάνες να αυξάνονται κατά 14% και να φτάνουν τα 864 δισ. δολάρια. Η ρωσική απειλή και η σταδιακή απεμπλοκή των ΗΠΑ από την ήπειρο ανάγκασαν τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις να ενισχύσουν την αυτονομία τους.
• Γερμανία: Αύξησε τις δαπάνες κατά 24% (114 δισ. δολάρια), ξεπερνώντας το όριο του 2% του ΑΕΠ που θέτει το ΝΑΤΟ.
• Ισπανία: Σημείωσε εντυπωσιακή άνοδο 50%, αγγίζοντας τα 40,2 δισ. δολάρια.
• Ουκρανία: Οι αμυντικές δαπάνες αυξήθηκαν κατά 20%, αντιπροσωπεύοντας πλέον το 40% του εθνικού ΑΕΠ.
Η κινεζική επιρροή στην Ασία
Στην περιοχή Ασίας-Ωκεανίας, οι δαπάνες ενισχύθηκαν κατά 8,5%, με κύριο μοχλό την Κίνα. Το Πεκίνο, συνεχίζοντας ένα εξοπλιστικό πρόγραμμα 31 ετών, διέθεσε 336 δισ. δολάρια για τον εκσυγχρονισμό των δυνάμεών του, επενδύοντας σε μαχητικά έκτης γενιάς και τεχνολογία stealth. Η δραστηριότητα αυτή προκάλεσε αλυσιδωτές αντιδράσεις σε γειτονικές χώρες, με την Ιαπωνία και την Ταϊβάν να καταγράφουν ιστορικά υψηλά στους δικούς τους αμυντικούς προϋπολογισμούς.
Στασιμότητα στη Μέση Ανατολή
Παρά τις τοπικές εντάσεις, οι δαπάνες στη Μέση Ανατολή παρέμειναν σχεδόν σταθερές (+0,1%). Τόσο το Ισραήλ όσο και το Ιράν εμφάνισαν ονομαστική ή πραγματική μείωση, με τη μεν Τεχεράνη να επηρεάζεται από τον υψηλό πληθωρισμό, το δε Ισραήλ να αντανακλά τις περιόδους κατάπαυσης του πυρός στη Γάζα κατά τη διάρκεια του έτους.
