Το Ιράν έχει στην πράξη αποκλείσει τα Στενά του Ορμούζ, επιβάλλοντας στα πλοία να περνούν αποκλειστικά από τα δικά του ύδατα και να καταβάλλουν τέλος διέλευσης.
Οι ΗΠΑ ανταπέδωσαν κλείνοντας τα ιρανικά λιμάνια, με την Τεχεράνη να ακούει ότι αν τα Στενά δεν είναι πλέον ελεύθερα για τον κόσμο, ούτε το Ιράν θα έχει πρόσβαση.
Αυτό δημιουργεί ένα αδιέξοδο, με επιλογές από κακές έως καταστροφικές, όπως αναφέρει το CNN.
Το πιθανότερο είναι να μείνουν αμετακίνητες και οι δύο πλευρές, με την πεποίθηση ότι ο χρόνος παίζει υπέρ τους.
Οι Ιρανοί ηγέτες δείχνουν πρόθυμοι να ρισκάρουν ακόμα και οικονομική κατάρρευση, αν χρειαστεί για να σωθεί το καθεστώς. Δεν είναι υπερβολή. Η ιδεολογία τους εστιάζει στην εκδίωξη των Αμερικανών από τη Μέση Ανατολή και την αντιπαράθεση με το Ισραήλ, ενώ πολλοί έχουν ζήσει χειρότερα, όπως τον πόλεμο με το Ιράκ τη δεκαετία του ’80.
Κι όμως, κανένα καθεστώς δεν αντέχει απεριόριστα. Ο αποκλεισμός των λιμανιών θα βαραίνει όλο και περισσότερο την οικονομία, που ήδη πριν την κρίση είχε 60% πληθωρισμό και μαζικές διαδηλώσεις, κατασταλμένες με βία. Τα προβλήματα παραμένουν.
Ο Τραμπ δείχνει εξίσου αποφασισμένος, λέγοντας ότι δεν πιέζεται. Και έχει επιχειρήματα: η αμερικανική οικονομία αντέχει, και ως top παραγωγός πετρελαίου, οι ΗΠΑ είναι λιγότερο ευάλωτες σε κρίσεις Μέσης Ανατολής.
Αλλά η ενέργεια είναι παγκόσμια αγορά. Με 20% του παγκόσμιου πετρελαίου να διακόπτεται από τα Στενά, η πίεση θα φτάσει παντού, και στις ΗΠΑ. Η Τεχεράνη στοιχημάτιζει ότι ο Τραμπ δεν θα αντέξει, ειδικά με τις εκλογές. Και οι δύο περιμένουν την άλλη να λυγίσει πρώτη, ίσως χωρίς αποτέλεσμα.
Οι μεγάλες διπλωματικές λύσεις έρχονται από συμβιβασμούς, όχι από πίεση. Προς το παρόν, ούτε Ιράν ούτε ΗΠΑ δείχνουν τέτοια διάθεση, εστιάζουν στο να σπάσουν ο ένας τον άλλο.
Το Ιράν κρατά σκληρά τις αξιώσεις: κυριαρχία στα Στενά, διόδια για εμπορικά πλοία. Έχει χτυπήσει με πυραύλους και drones όσα δεν υπακούουν, παραβιάζοντας βασικές αρχές ελεύθερης ναυσιπλοΐας.
Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να ηγηθούν συμμαχίας για να το απορρίψουν, αλλά δεν το έχουν κάνει. Το Ιράν αποδεικνύει ικανότητα και βούληση.
Μπορεί οι ΗΠΑ να το δεχτούν για να χαλαρώσει η παγκόσμια οικονομία. Ο Τραμπ υπαινίχθηκε ότι τα Στενά δεν είναι πια ζωτικής σημασίας. Όμως, αυτό θα ενίσχυε το Ιράν στην περιοχή και θα έθετε σε κίνδυνο άλλες οδούς, όπως τα Στενά της Ταϊβάν για την Κίνα.
Οι ΗΠΑ μπορεί να δουν την ελευθερία ναυσιπλοΐας ως αδιαπραγμάτευτη και να επέμβουν στρατιωτικά.
Ιστορικά, η προστασία εμπορικών οδών είναι πυλώνας αμερικανικής ισχύος. Αλλά μια τέτοια επιχείρηση θα κοστίσει ακριβά και χρόνο, ακόμα και ιδανικά.
Οι πρόσφατες επιχειρήσεις στην Ερυθρά Θάλασσα το έδειξαν: ακόμα και καλοί ναυτικοί συνασπισμοί σταματούν πυραύλους και drones, αλλά δεν επαναφέρουν εύκολα την εμπιστοσύνη των ναυτιλιακών.
