Εκθεση-καταπέλτης στην αμερικανική Βουλή των Αντιπροσώπων. Κατατάσσεται στις μη ελεύθερες χώρες, με την κατάσταση να επιδεινώνεται
Η διαρκής, ξεδιάντροπη όσο όμως κι απαράδεκτη επιμονή της Τουρκίας να απομακρύνεται συστηματικά από κάθε αξία-πυλώνα επάνω στον οποίο στηρίζεται εδώ και δεκαετίες ολόκληρος ο δυτικός κόσμος και πολιτισμός, ένας κόσμος του οποίου χρόνια παλεύει να γίνει κομμάτι του η Αγκυρα, αποκαλύφθηκε την Τετάρτη στις ΗΠΑ, στη διάρκεια της ειδικής ακρόασης που πραγματοποιήθηκε στην Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων Tom Lantos, της αμερικανικής Βουλής των Αντιπροσώπων. Ιδιαίτερο υπήρξε, βέβαια, και το ενδιαφέρον των συμμετεχόντων στη διαδικασία που έβαλε τα πράγματα στη θέση τους και για όσα συμβαίνουν εις βάρος της Ελλάδας, με την Τουρκία πολλές φορές να βρίσκει τον χώρο να προκαλεί, θεωρώντας πως έχει τις πλάτες της Ουάσινγκτον, όπως επισημάνθηκε χαρακτηριστικά.
Συγκεκριμένα, η ακρόαση με τίτλο «Μπορεί η Τουρκία να βρει ξανά τον δρόμο προς την ελευθερία; Η παγίωση του αυταρχισμού έναντι της υπεράσπισης της τουρκικής δημοκρατίας» ασχολήθηκε εκτενώς με διάφορες πτυχές της «αυταρχικής διολίσθησης» της Τουρκίας, ενώ η συζήτηση στάθηκε πολύ στις Γενοκτονίες των Αρμενίων και των Ποντίων Ελλήνων, στο Οικουμενικό Πατριαρχείο, στην Αγία Σοφία, όπως όμως και στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης.
Με τον Μάικλ Ρούμπιν, διευθυντή Ανάλυσης Πολιτικής του Middle East Forum και ανώτερο ερευνητή στο American Enterprise Institute, να υποστηρίζει ανοιχτά τα αυτονόητα: το γεγονός, δηλαδή, πως εάν η Τουρκία δεν επιτρέπει στην ελληνική κοινότητα να διορίζει τους δικούς της κληρικούς χωρίς παρεμβάσεις ή αυθαίρετους περιορισμούς στις θεωρήσεις εισόδου, τότε οι Ηνωμένες Πολιτείες θα πρέπει άμεσα να απαντήσουν, επιβάλλοντας κυρώσεις στην Αγκυρα.
Οι γενοκτονίες
Συγχρόνως ο Ρούμπιν συνέδεσε την εσωτερική καταστολή στην Τουρκία με ζητήματα ιστορικού αναθεωρητισμού, άρνησης των γενοκτονιών και προστασίας των θρησκευτικών μειονοτήτων. Ενώ υποστήριξε επιπλέον πως συνολικά η κατάσταση που επικρατεί έναντι του σεβασμού των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Τουρκία επιδεινώθηκε τον τελευταίο χρόνο και λόγω της στάσης ανοχής που τηρεί η Ουάσινγκτον.
Κατά την εκτίμησή του, δε, ο Ντόναλντ Τραμπ και οι στενοί του σύμβουλοι έχουν δημιουργήσει στον Ερντογάν την εντύπωση ότι δεν θα αντιμετωπίσει συνέπειες για τέτοιου είδους ζητήματα και -ως εκ τούτου- ο «σουλτάνος» αισθανόμενος ατιμώρητος συμπεριφέρεται με αυτό τον απαράδεκτο τρόπο. Από τα βέλη της κριτικής του Ρούμπιν δεν εξαιρέθηκε ούτε ο Αμερικανός πρέσβης στην Τουρκία Τομ Μπάρακ, του οποίου η δημόσια στάση για σειρά ζητημάτων πολύ συχνά -και δικαίως- έχει ερμηνευτεί ως ένδειξη αμερικανικής ανοχής προς την τουρκική πλευρά.
Πολιτικές διώξεις
Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, εξετάστηκαν και μια σειρά από άλλα ζητήματα – από την επιδείνωση του κράτους δικαίου και τις πολιτικές διώξεις, όπως η κράτηση του δημάρχου Κωνσταντινούπολης Εκρέμ Ιμάμογλου, μέχρι τις υποθέσεις λογοκρισίας και τους συστημικούς περιορισμούς σε βάρος των ελευθεριών των πολιτών. Σύμφωνα μάλιστα με το εισαγωγικό υλικό της επιτροπής, η Τουρκία κατατάσσεται από το Freedom House στις «μη ελεύθερες» χώρες από το 2018, ενώ η κατάσταση περιγράφεται ως επιδεινούμενη.
Οπως επισήμανε και ο Χένρι Μπάρκι, ανώτερος συνεργάτης στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, που περιέγραψε την Τουρκία ως «προσωποπαγές καθεστώς», έπειτα από το 2016 η χώρα έχει μετατραπεί πλέον σε ένα ανελεύθερο κράτος. Ιδιαίτερη ήταν και η αναφορά στη σύλληψη του Εκρέμ Ιμάμογλου, τον Μάρτιο του 2025, γεγονός που έχει προκαλέσει σοβαρές ανησυχίες για τη δικαστική ανεξαρτησία και την ακεραιότητα των μελλοντικών εκλογών.
Εάν κάτι έγινε σαφές πάντως συνολικά, αυτό δεν ήταν άλλο από το γεγονός πως όλες οι παραπάνω αναφορές στην ακρόαση της επιτροπής από τη Βουλή των Αντιπροσώπων, μαζί με τις συζητήσεις που πραγματοποιήθηκαν επίσης και για την εργαλειοποίηση της Δικαιοσύνης αλλά και για την ελευθερία του Τύπου στη χώρα (σ.σ.: η Τουρκία κατατάσσεται στην 159η θέση μεταξύ 180 χωρών παγκοσμίως), έδειξαν πως η Αγκυρα είναι ένας επικίνδυνος και παραβατικός «παίκτης» στην περιοχή.
