Η μάχη απέναντι στις δασικές πυρκαγιές παραμένει μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για την Ελλάδα, καθώς οι συνέπειες της κλιματικής κρίσης, η χρόνια υποστελέχωση των αρμόδιων υπηρεσιών και οι επαναλαμβανόμενες καταστροφές διαμορφώνουν ένα ολοένα και πιο δύσκολο περιβάλλον προστασίας των δασικών οικοσυστημάτων.
Τα στοιχεία για την Αττική είναι αποκαλυπτικά. Σύμφωνα με δεδομένα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, από το 2017 έως το 2024 οι πυρκαγιές κατέστρεψαν το 37% των δασικών και χορτολιβαδικών εκτάσεων της περιφέρειας, προκαλώντας ανυπολόγιστες περιβαλλοντικές και κοινωνικές επιπτώσεις. Περιοχές που άλλοτε φιλοξενούσαν πυκνά πευκοδάση έχουν μετατραπεί σε εκτάσεις χαμηλής βλάστησης, με το φυσικό τοπίο να αλλάζει δραματικά.
Η Πεντέλη αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της πραγματικότητας. Το βουνό που δεσπόζει στα βόρεια προάστια της Αθήνας έχει υποστεί επανειλημμένες πυρκαγιές τις τελευταίες δεκαετίες, με αποτέλεσμα η φυσική αναγέννηση του δάσους να καθίσταται πλέον εξαιρετικά δύσκολη.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι η συχνότητα και η ένταση των πυρκαγιών δεν επιτρέπουν στα οικοσυστήματα να ανακάμψουν, αυξάνοντας παράλληλα τον κίνδυνο διάβρωσης των εδαφών, πλημμυρών και ερημοποίησης.
Την ίδια στιγμή, το έργο της πρόληψης και της διαχείρισης των πυρκαγιών πραγματοποιείται υπό ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες. Ο αριθμός των εργαζομένων που ασχολούνται με την πρόληψη και την αποκατάσταση των συνεπειών των πυρκαγιών έχει μειωθεί δραστικά τα τελευταία χρόνια. Από το 2000 μέχρι σήμερα, το προσωπικό των δασικών υπηρεσιών έχει περιοριστεί σε λιγότερους από 3.000 υπαλλήλους πανελλαδικά, ενώ μόλις από το 2024 ξεκίνησε μια περιορισμένη ενίσχυση με περίπου 300 νέες προσλήψεις.
Οι δασικοί υπάλληλοι καλούνται να επιβλέπουν τεράστιες εκτάσεις, να πραγματοποιούν περιπολίες, να ελέγχουν αντιπλημμυρικά και αντιδιαβρωτικά έργα, να εντοπίζουν έγκαιρα εστίες φωτιάς και ταυτόχρονα να ανταποκρίνονται στις αυξημένες διοικητικές απαιτήσεις. Όπως επισημαίνουν στελέχη της υπηρεσίας, είναι πρακτικά αδύνατο να υπάρχει πλήρης κάλυψη όλων των περιοχών υψηλού κινδύνου.
Παρά τις προσπάθειες ενίσχυσης του μηχανισμού με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, νέα οχήματα, drones και περισσότερους πυροσβέστες, οι αρμόδιοι αναγνωρίζουν ότι η κάλυψη των κενών που δημιουργήθηκαν επί δύο δεκαετίες δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσα σε λίγα μόνο χρόνια.
Η Ελλάδα βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με μια νέα πραγματικότητα, όπου οι δασικές πυρκαγιές δεν αποτελούν απλώς ένα εποχικό φαινόμενο αλλά έναν μόνιμο κίνδυνο που επηρεάζει το περιβάλλον, τις υποδομές και την καθημερινότητα των πολιτών. Η απώλεια του 37% των δασικών και χορτολιβαδικών εκτάσεων της Αττικής μέσα σε μόλις επτά χρόνια αναδεικνύει το μέγεθος της πρόκλησης και την ανάγκη για μακροπρόθεσμο σχεδιασμό, ενίσχυση των δασικών υπηρεσιών και προσαρμογή στις συνθήκες που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή.
