Τη δέσμευση των διυλιστηρίων να μειώσουν κατά 10 λεπτά την τιμή της βενζίνης και κατά 5 λεπτά την τιμή του diesel κίνησης έως τα τέλη Αυγούστου ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, από το βήμα της Βουλής, όπου απάντησε σε επίκαιρη ερώτηση που κατέθεσε για το θέμα της ακρίβειας ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ Νίκος Ανδρουλάκης.
Μια συμφωνία που αποτελεί στάχτη στα μάτια. Μια παρέμβαση με ξεκάθαρο προεκλογικό άρωμα, εν όψει και των θερινών διακοπών των Ελλήνων. Μια παρέμβαση που κινείται στη σκιά των δημοσκοπήσεων, με τις μετρήσεις να αποτυπώνουν την ακρίβεια ως το νούμερο ένα πρόβλημα των πολιτών, ενώ την ίδια ώρα τα ποσοστά της Ν.Δ. έχουν σημάνει συναγερμό στο κυβερνών κόμμα.
Η μέση τιμή της βενζίνης διαμορφώνεται στα 1,965 ευρώ το λίτρο, ενώ το diesel κίνησης βρίσκεται στα 1,800 ευρώ το λίτρο. Τη βάση υπολογισμού για τη μείωση θα αποτελέσει η χθεσινή ημέρα, Παρασκευή 10 Ιουλίου. Ετσι, η μείωση 10 λεπτών στη βενζίνη θα οδηγούσε τη μέση πανελλαδική τιμή στα 1,865 ευρώ το λίτρο, ενώ η μείωση 5 λεπτών στο diesel θα το διαμόρφωνε στα 1,750 ευρώ το λίτρο. «Τα διυλιστήρια συμφώνησαν να προσφέρουν στο Δημόσιο από 20 εκατ. ευρώ κάθε όμιλος, η Helleniq Energy και η Motor Oil, δηλαδή συνολικά 40 εκατ. ευρώ» σημείωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης.
«Τα χρήματα αυτά θα χρησιμοποιηθούν από την κυβέρνηση προκειμένου από την ερχόμενη εβδομάδα και μέχρι το τέλος Αυγούστου να μειωθεί η τιμή της απλής αμόλυβδης κατά 10 λεπτά το λίτρο και του diesel κίνησης κατά 5 λεπτά, χωρίς δημοσιονομικό κόστος» ανέφερε. Οι τεχνικές λεπτομέρειες εφαρμογής του μέτρου θα οριστικοποιηθούν σε συνεννόηση με το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και τα διυλιστήρια, και θα ανακοινωθούν την ερχόμενη εβδομάδα προκειμένου η μείωση να εφαρμοστεί το ταχύτερο δυνατόν. Ωστόσο, παράγοντες της αγοράς καυσίμων έχουν προαναγγείλει ότι τις επόμενες ημέρες η μέση τιμή της αμόλυβδης βενζίνης αναμένεται να ξεπεράσει τα 2 ευρώ το λίτρο, ενώ στα νησιά θα κινηθεί ακόμη υψηλότερα. Αξίζει να σημειωθεί πως οι τιμές στα καύσιμα αυξάνονται καθημερινά, με αποτέλεσμα μια μείωση λίγων λεπτών του ευρώ, να κινδυνεύει να εξαφανιστεί πριν καν φτάσει στον τελικό καταναλωτή.
Παρά την αποκλιμάκωση των διεθνών τιμών κάτω από τα 80 δολάρια το βαρέλι, οι τιμές στην αντλία παραμένουν σε δυσθεώρητα επίπεδα. Την ίδια ώρα, το όφελος για τους καταναλωτές δεν θα φανεί άμεσα στα πρατήρια. Το αποτύπωμα στην τελική τιμή θα φτάσει έπειτα από αρκετές ημέρες, καθώς η προμήθεια καυσίμου δεν πραγματοποιείται σε καθημερινή βάση. Με αυτή τη συμφωνία, όμως, φαίνεται πως η κυβέρνηση κάνει ακόμη ένα μεγάλο «δώρο» στα διυλιστήρια της χώρας.
Με την πενιχρή μείωση των τιμών σε αμόλυβδη και diesel αποφεύγει την επανάληψη του έκτακτου μέτρου που είχε υιοθετήσει το 2022, κατά τη διάρκεια της παγκόσμιας ενεργειακής κρίσης που προκάλεσε ο πόλεμος στην Ουκρανία. Τότε, υπό το βάρος της κοινωνικής κατακραυγής, η κυβέρνηση είχε επιβάλει έκτακτη φορολόγηση στα υπερκέρδη των διυλιστηρίων. Πρόκειται για ένα μέτρο που, όπως φαίνεται, επιχειρεί πλέον να αποφύγει με κάθε τρόπο, κλείνοντας το θέμα με μια εθελοντική εισφορά των δύο διυλιστηρίων της τάξεως των 40 εκατ. ευρώ συνολικά.
Τα ερωτήματα
Αίσθηση όμως προκαλεί και το κόστος της παρέμβασης. Το ποσό των 40 εκατ. παρουσιάζεται ως σημαντική παρέμβαση για την ανακούφιση των οδηγών, ωστόσο η εικόνα αλλάζει όταν συγκριθεί με το κόστος του προηγούμενου μέτρου στήριξης. Η επιδότηση των 15 λεπτών του ευρώ ανά λίτρο, μαζί με τον ΦΠΑ, που δινόταν απευθείας στην αντλία και έληξε στο τέλος Ιουνίου, κόστιζε περίπου 46 εκατ. ευρώ τον μήνα, ενώ το κόστος ήταν υψηλότερο τους προηγούμενους δύο μήνες. Συγκεκριμένα, η απευθείας επιδότηση στην αντλία (0,20 ευρώ το λίτρο με ΦΠΑ) κόστισε τον Απρίλιο 50 εκατ. ευρώ και τον Μάιο (επίσης 0,20 ευρώ το λίτρο με ΦΠΑ) 55 εκατ. ευρώ, λόγω της αυξημένης ζήτησης λόγω της τουριστικής περιόδου.
Με απλά λόγια, το προηγούμενο μέτρο κόστιζε σε έναν μήνα περισσότερα από όσα θα διαθέσουν τώρα τα διυλιστήρια για ολόκληρη την περίοδο έως το τέλος Αυγούστου. Και αυτό σε μια περίοδο που οι τιμές στα καύσιμα ανεβαίνουν καθημερινά, με την αμόλυβδη να απειλεί να ξεπεράσει ξανά τα 2 ευρώ το λίτρο.
